IV SA/Po 426/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 września 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Stowarzyszenia [...] w P. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] umorzyło postępowanie zażaleniowe zainicjowane przez S. M. ulicy. W. w P. w sprawie z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy załatwionej postanowieniem własnym z dnia [...] października 2020 r., odmawiającym S. M. w P. dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci wodociągowej DN 100 MM, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...], ark.[...], obręb P., położonej w P. przy ulicy [...]. Opisane powyżej postanowienia zapadły w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] Prezydent Miasta P. po rozpoznaniu wniosku P. P. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla budowy sieci wodociągowej DN 100 MM, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...], ark.[...], obręb P., położonej w P. przy ulicy [...]. Pismem sporządzonym dnia [...] lutego 2020 r. Stowarzyszenie w P. zwróciło się o uznanie tego Stowarzyszenia (Mieszkańców ul. [...] w P.) za stronę postępowania m.in. w sprawie dotyczącej lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci wodociągowej DN 100 MM, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...], ark.[...], obręb P.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. nr [...] odmówiło Stowarzyszenie w P. dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci wodociągowej DN 100 MM, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...], ark.[...], obręb P., położonej w P. przy ulicy [...]. Tego samego dnia (tj. [...] października 2020 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze innym postanowieniem - nr [...] -odmówiło również innemu Stowarzyszeniu (Stowarzyszeniu Mieszkańców O. w P.) dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci wodociągowej DN 100 MM, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...], ark.[...], obręb P., położonej w P. przy ulicy [...]. W przewidzianym prawem terminie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy "dotyczącej uznania Stowarzyszenia za stronę postępowania" złożyło S. M. ulicy. W. w P.. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został opatrzony pieczęcią Stowarzyszenie w P., a w załączeniu przedłożono wydruk z KRS. W osnowie pisma wskazano, że dotyczy ono sprawy o nr "[...]". Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] umorzyło postępowanie zażaleniowe w sprawie z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy załatwionej postanowieniem własnym z dnia [...] października 2020 r. odmawiającym S. M. w P. dopuszczenia do udziału w postępowaniu w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci wodociągowej DN 100 MM, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...], ark.[...], obręb P., położonej w P. przy ulicy [...]. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium wskazało, że Stowarzyszenie w P. nie było stroną postępowania zakończonego postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. nr [...] (dotyczącej odmowy dopuszczenia do udziału w tym samym postępowaniu S. M. w P.) , a zatem zaistniały podstawy do umorzenia postępowania zażaleniowego. W przewidzianym prawem terminie skargę do sądu wywiodło Stowarzyszenie w P. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. W skardze zaakcentowano, że Stowarzyszenie w P. wystąpiło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci wodociągowej DN 100 MM, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...], ark.[...], obręb P., położonej w P. przy ulicy [...]. Postępowanie to zakończyło się wydaniem przez Kolegium postanowienia z dnia [...] października 2020 r. nr [...] Podkreślono, że jedynie omyłkowo we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wskazano, że dotyczy on postanowienia z dnia [...] października 2020 r. nr [...] W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Z mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd wskazuje również, że sprawa podlegała rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 3 oraz 120 p.p.s.a. ze względu na to, że przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, kończące postępowanie. Przedmiotem skargi było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego umarzające postępowanie zażaleniowe. Poza sporem w okolicznościach badanej sprawy pozostaje, że - dwa stowarzyszenia - wystąpiły z wnioskami o dopuszczenie ich do udziału w - tym samym - postępowaniu, w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci wodociągowej DN 100 MM, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...], ark.[...], obręb P., położonej w P. przy ulicy [...]. Jeden wniosek złożyło S. M. w P.. Drugi wniosek został złożony przez Stowarzyszenie w P.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dnia [...] października 2020 r. wydało - dwa - postanowienia. Pierwsze - nr [...], którym odmówiło S. M. w P. dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Drugie - nr [...], którym odmówiło Stowarzyszenie w P. dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Obydwa stowarzyszenia wniosły o ponowne rozpoznanie spraw ich wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci wodociągowej DN 100 MM, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...], ark.[...], obręb P., położonej w P. przy ulicy [...]. Stowarzyszenie w P. w złożonym przez siebie wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (k. 18 akt Ii instancji, sygn. IV SA/Po 396/21) omyłkowo wskazało jednak znak sprawy. Zamiast nr [...] (pod którym prowadzono sprawę dopuszczenia do udziału w postępowaniu Stowarzyszenie w P.) wskazano nr [...] (pod którym prowadzono sprawę dopuszczenia do udziału w postępowaniu S. M. w P.). W uzasadnieniu złożonego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wskazano, że zakres działalności stowarzyszenia dotyczy podejmowania działań związanych z bieżącym funkcjonowaniem części O. (ulicy W. ) w P. (zgodnie z zapisami Statutu Stowarzyszenia). Do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy załączono wydruk z KRS dotyczący Stowarzyszenie oraz Statut Stowarzyszenie. Wskazano też, że członkami Stowarzyszenia są mieszkańcy ulicy [...], w których domach znajduje się instalacja wodna, do której ma zostać przyłączona nowo wybudowana infrastruktura. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie wyjaśniając intencji złożonego przez Stowarzyszenie w P. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, i kierując się wyłącznie wskazanym w tym piśmie numerem sprawy umorzyło postępowanie zażaleniowe. Stanowisko swoje Kolegium uzasadniono tym, że sprawa oznaczona numerem [...] dotyczyła dopuszczenia do udziału w postępowaniu innego Stowarzyszenia (Mieszkańców O. w P.), a Stowarzyszenie w P. nie brało w nim udziału. Działanie Kolegium należało uznać za naruszające art. 7, art. 8 oraz art. 80 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020, poz. 256 – dalej jako: "k.p.a.") w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji gdy do Kolegium wpłynął wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, złożony przez Stowarzyszenie które wnioskowało o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu, a w osnowie tego wniosku wskazano sygnaturę dotyczącą wniosku innego stowarzyszenia, to rzeczą Kolegium było co najmniej wyjaśnić z autorem tego pisma, czy jego wolą jest faktycznie złożenie wniosku o ponowne rozpoznanie "cudzej" (w tym przypadku dotyczącej S. M. w P.) sprawy. Należy w tym miejscu zaakcentować, że sprawę Stowarzyszenie w P. prowadzono pod sygnaturą "[...]", tymczasem we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wskazano "[...]". Jeżeli Kolegium w takiej sytuacji powzięło wątpliwości co do intencji złożonego pisma, to zobowiązane było podjąć próbę wyjaśnienia tych wątpliwości. Należy wskazać, że zgodnie z art. 65 k.c. oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. W kwestii wykładni oświadczeń woli wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale 7 Sędziów Sądu Najwyższego z 29.6.1995 r., III CZP 66/95, OSNC 12/95/168 – dalej uchwała III CZP 66/95), wskazując, że wykładnia oświadczeń woli polega na ustalaniu ich znaczenia, czyli sensu. Na tle art. 65 k.c. należy przyjąć kombinowaną metodę wykładni, opartą na kryteriach subiektywnym i obiektywnym. W pierwszej fazie sens oświadczenia woli ustala się mając na uwadze rzeczywiste ukonstytuowanie się znaczenia między stronami. Oznacza to, że uznaje się za wiążący sens oświadczenia woli, w jakim zrozumiała go zarówno osoba składająca, jak i odbierająca to oświadczenie. Decydująca jest zatem rzeczywista wola stron. Jeżeli okaże się, że strony nie przyjmowały tego samego znaczenia oświadczenia woli, konieczne jest przejście do drugiej, obiektywnej fazy wykładni, w której właściwy dla prawa sens oświadczenia woli ustala się na podstawie przypisania normatywnego, czyli tak, jak adresat sens ten rozumiał i rozumieć powinien. Za wiążące uznać trzeba w tej fazie takie rozumienie oświadczenia woli, które jest wynikiem starannych zabiegów interpretacyjnych adresata. Decydujący jest normatywny punkt widzenia odbiorcy, który z należytą starannością dokonuje wykładni zmierzającej do odtworzenia treści myślowych osoby składającej oświadczenie woli. Przeważa tu ochrona zaufania odbiorcy oświadczenia woli nad wolą, a ściślej nad rozumieniem nadawcy. Nadawca bowiem formułuje oświadczenie woli i winien uczynić to w taki sposób, by było ono zgodnie z jego wolą zrozumiane przez odbiorcę. Wykładnia obiektywna sprzyja pewności stosunków prawnych, a tym samym i pewności obrotu prawnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 listopada 2011 r. sygn. IV SA/Po 525/11). W ocenie Sądu, analiza akt sprawy, jak również złożona do tutejszego Sądu skarga, wskazują, że intencją złożonego przez Stowarzyszenie w P. wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy było doprowadzenie do ponownego zbadania zasadności, wniosku - tego - stowarzyszenia (Stowarzyszenia Mieszkańców ulicy [...] w P.) o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Jakkolwiek, treść uzasadnienia tego wniosku mogła wzbudzić wątpliwości organu, to rzeczą Kolegium było - co najmniej - wyjaśnić rzeczywiste intencje S. M. ul. [...] w P.. Tego jednak nie uczyniono. Wobec powyższego, zaskarżone postanowienie Kolegium należało uznać za wydane z naruszeniem art. 7, art. 8 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego też względu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów Sąd postanowił w punkcie 2 wyroku na mocy art. 200 § 1 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015, poz. 1800). Na zasądzoną od organu kwotę składa się [...] zł (uiszczona tytułem wpisu od skargi) oraz kwota [...]zł (koszty zastępstwa procesowego) i [...] zł (opłata od pełnomocnictwa). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Kolegium będzie rozpoznanie wniosku Stowarzyszenie w P. o ponowne rozpoznanie sprawy dopuszczenia go (tj. Stowarzyszenie w P.) do udziału w postępowaniu w postępowaniu w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci wodociągowej DN 100 MM, przewidzianej do realizacji na części działki nr [...], ark.[...], obręb P., położonej w P. przy ulicy [...].