IV SA/Po 359/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg H. W. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 stycznia 2025 r. nr [...] (sygn. akt IV SA/Po 359/25) z dnia 31 stycznia 2025 r. nr [...] (sygn. akt IV SA/Po 373/25) z dnia 31 stycznia 2025 r. nr [...] (sygn. akt IV SA/Po 379/25) z dnia 31 stycznia 2025 r. nr [...] (sygn. akt IV SA/Po 387/25) z dnia 31 stycznia 2025 r. nr [...] (sygn. akt IV SA/Po 392/25) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: odrzucić skargi H. W..

Pismami złożonymi w siedzibie organu 18 marca 2025 r. S. W. i H. W. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 31 stycznia 2025 r. nr [...], [...], [...], [...] oraz [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] w przedmiocie warunków zabudowy. Postanowieniem Sądu z 5 maja 2025 r. wydanym na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) zarządzono połączenie spraw w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt IV SA/Po 359/25. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zaskarżone postanowienia organu nie były doręczane skarżącej, gdyż zakresem rozstrzygnięcia obejmowały jedynie żądania sformułowane w pismach inicjujących postępowania, składanych przez S. W., który działał samodzielnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skargi wniesione w niniejszej sprawie przez skarżącą H. W. są niedopuszczalne, ponieważ nie posiada ona interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 P.p.s.a., nie jest również podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na podstawie szczególnego przepisu. Jak wynika z akt sprawy, nie była ona stroną prowadzonych postępowań, jak również nie doręczono jej zapadłych w sprawach rozstrzygnięć. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, która jest z innych powodów niedopuszczalna, w szczególności gdy została wniesiona przez osobę nie mająca interesu prawnego. Poprzedzając merytoryczną ocenę skargi Sąd zobowiązany jest do ustalenia, kto mógł skutecznie wnieść skargę. Natomiast stosownie do treści art. 50 § 1 i 2 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1) oraz uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że pojęcie "interesu prawnego", o którym mowa w art. 50 § 1 P.p.s.a., ma charakter obiektywny, a jego źródła każdorazowo należy upatrywać w przepisach prawa materialnego (niekiedy również procesowego, czy też nawet ustrojowego), w związku z czym o jego istocie trzeba wnioskować na podstawie jego związku z konkretną normą prawną, co oznacza, że istnienie interesu prawnego uzasadnia istnienie przepisu prawa i rekonstruowanej z niego normy prawnej stanowiącej źródło (podstawę) wywiedzenia z niej dla danego podmiotu określonych praw lub obowiązków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2013 r., I GSK 290/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 478/12, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1609/11, orzeczenia dostępne pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Innymi słowy, musi istnieć bezpośrednio związek pomiędzy zaskarżonym aktem lub czynnością (tu: postanowieniem), a chronioną prawnie sferą praw i obowiązków skarżącego. W przedmiotowej sprawie postanowienia Kolegium nie były doręczane H. W. i nie brała ona udziału w postępowaniu. Wnioski inicjujące kontrolowane postępowania pochodziły jedynie od skarżącego S. W.. Z tych względów skargi H. W. podlegały odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.