Sygnatura
IV SA/Po 354/18
Wyrok WSA w Poznaniu z 5 lipca 2018 r., IV SA/Po 354/18
Wynik
Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Data orzeczenia
- 5 lipca 2018
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Anna Jarosz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st.sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 lipca 2018 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. W. kwotę [...]zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej też jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania M. W., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. z [...] grudnia 2017 r. nr [...] Zaskarżona decyzja SKO zapadła, jak wynika z jej uzasadnienia, w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Dnia [...] października 2017 r. M. W. (dalej też jako "Wnioskująca" lub "Skarżąca") złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z powodu opieki sprawowanej nad niepełnosprawnym bratem, J. Ł.. Przywołaną wyżej decyzją z [...] grudnia 2017 r. Wójt Gminy P. (dalej też jako "Wójt" lub "organ I instancji") odmówił przyznania Wnioskującej żądanego świadczenia, wskazując w uzasadnieniu, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 ze zm.; dalej w skrócie "u.ś.r."), skoro ojciec wymagającego opieki nie jest pozbawiony władzy rodzicielskiej i nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to brak jest podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Wnioskującej. Od opisanej decyzji Wójta, M. W. złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 1a u.ś.r. w związku z art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez przyjęcie, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie zalicza się siostry, faktycznie sprawującej opiekę nad niepełnosprawną osobą, z uwagi na to iż, opieka ta winna być sprawowana przez ojca niepełnosprawnego, podczas gdy funkcjonalna wykładnia powołanych przepisów ustawy, przy uwzględnieniu konstytucyjnych zasad równości, sprawiedliwości społecznej, a w szczególności nakazu ochrony i opieki nad rodziną oraz szczególnej pomocy Państwa udzielanej rodzinie znajdującej się w trudnej sytuacji, skutkować winna przyznaniem wnioskowanego świadczenia. Skarżąca podniosła, że jej brat wymaga całodobowej opieki przy wykonywaniu wszystkich czynności życiowych. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie wnioskowanego świadczenia. Utrzymując w mocy decyzję Wójta – przywołaną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2018 r. – SKO wskazało, że z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż J. Ł., orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej ds. Inwalidztwa i Zatrudnienia nr [...] w P. z [...] października 1993 r. zaliczony został na stałe do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia. Z ww. dokumentu wynika, że niepełnosprawność J. Ł. powstała przed 16. rokiem życia. Faktyczną opiekę nad chorym sprawuje jego siostra, M. W., która jest także jego opiekunem prawnym. Wnioskująca w związku z obowiązkami opiekuńczymi nie podejmuje zatrudnienia. Z akt sprawy wynika także, iż matka wymagającego opieki nie żyje, a ojciec, E. Ł., orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P. z [...] września 2017 r. zaliczony został do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności. Dalej SKO wyjaśniło, że Skarżąca, będąc siostrą wymagającego opieki, a więc osobą spokrewnioną w stopniu drugim w linii bocznej, niewątpliwie jest osobą, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., tj. inną osobą (niż wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 1-3 u.ś.r.), na której ciąży obowiązek alimentacyjny. Jednakże aby strona mogła uzyskać wnioskowane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, spełnione muszą być łącznie warunki wskazane w art. 17 ust. 1a u.ś.r. Z przepisu tego wynika, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie należącej do kategorii określonej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. uzależnione jest od ustalenia, że rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W związku z tym SKO wskazało, że skoro ojciec wymagającego opieki nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, to nie można uznać, iż w sprawie zostały spełnione łącznie przesłanki, o których mowa w art. 17 ust. 1a u.ś.r. Dlatego SKO – jak wyjaśniło – uznało, że Skarżąca, mimo iż jest opiekunem prawnym J. Ł. i faktycznie sprawuje nad nim opiekę, nie jest uprawniona do ubiegania się o wnioskowane świadczenie, a podnoszone przez nią okoliczności – jak to, że brak dokumentu zaliczającego ojca do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności nie powinien mieć decydującego znaczenia, gdyż zaawansowany wiek ojca (71 lat), jak i orzeczony lekki stopień niepełnosprawności budzą poważne wątpliwości co do możliwości sprawowania przezeń realnej opieki nad synem – nie mogły zostać uwzględnione przy rozstrzyganiu tej sprawy. Skargę na opisaną decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła M. W., reprezentowana przez ad Ś., który zarzucając naruszenie: 1) art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 1a u.ś.r., poprzez przyjęcie, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie zalicza się siostry, faktycznie sprawującej opiekę nad osobą niepełnosprawną, z uwagi na to, iż opieka ta winna być sprawowana przez ojca niepełnosprawnego, który nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy funkcjonalna wykładnia ww. przepisów winna skutkować przyznanie wnioskowanego świadczenia, 2) art. 2, art. 18, art. 23, art. 32 ust. 1 oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji RP poprzez bezpodstawną odmowę przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania wyłącznej opieki nad niepełnosprawnym bratem, podczas gdy bezwarunkowe przyznanie wyłącznie rodzicom prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i umożliwienie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innym osobom zobowiązanym do alimentacji wyłącznie w sytuacji, gdy rodzice nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, narusza zasady konstytucyjne, w tym zasadę równości wobec prawa oraz prawa rodziny do pomocy ze strony państwa, 3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewłaściwe i niewyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego w sprawie, wydanie decyzji na podstawie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i bez podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a nadto z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu strony postępowania, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta, i zobowiązanie organu I instancji do wydania w określonym terminie decyzji w przedmiocie przyznania Skarżącej wnioskowanego świadczenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i podkreślając, że prawne regulacje dotyczące świadczenia pielęgnacyjnego mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących, które wykluczają stosowanie kryteriów innych niż wskazał ustawodawca. Rozstrzyganie w zakresie tych spraw nie zależy więc od woli organów orzekających, które w sytuacji niespełnienia jakiejkolwiek przesłanki wymaganej dla uzyskania świadczenia, mimo spełnienia pozostałych, mają obowiązek podjęcia decyzji negatywnej dla strony. Na rozprawie w dniu 05 lipca 2018 r. pełnomocnik Skarżącej podtrzymał wnioski i wywody skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja SKO o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Skarżącej – będącej siostrą wymagającego opieki – z uwagi na fakt, iż ich ojciec nie jest pozbawiony władzy rodzicielskiej i nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Od razu należy zaznaczyć, że – wbrew zarzutom skargi – wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy zostały wyjaśnione przez organy w sposób należyty (o czym niżej), na podstawie prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego, a spór pomiędzy stronami ogniskuje się w istocie wokół właściwej wykładni i subsumpcji odnośnych przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę orzeczonej odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. W myśl art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952, z późn. zm.; w skrócie "u.ś.r.") świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: (1) matce albo ojcu, (2) opiekunowi faktycznemu dziecka, (3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, (4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W niniejszej sprawie jest poza sporem, że Skarżąca – będąc siostrą wymagającego opieki, a więc osobą spokrewnioną w stopniu drugim w linii bocznej – niewątpliwie jest osobą, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., tj. "inną osobą" (niż wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 1–3 u.ś.r.), na której, mocą art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 682; w skrócie "k.r.o."), ciąży obowiązek alimentacyjny. W niniejszej sprawie podstawę odmowy świadczenia stanowił art. 17 ust. 1a u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie przysługuje osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: (1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; (2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; (3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W niniejszej sprawie – co wynika z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego –orzeczeniem z [...] października 1993 r. J. Ł. zaliczony został na stałe do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia, przy czym jego niepełnosprawność powstała przed 16. rokiem życia. Z ustalonego przez organ stanu faktycznego wynika ponadto, iż faktyczną opiekę nad chorym sprawuje jego siostra, M. W., która jest także jego opiekunem prawnym i która w związku z obowiązkami opiekuńczymi nie podejmuje zatrudnienia. Z akt sprawy wynika także, iż matka wymagającego opieki nie żyje, a ojciec, E. Ł., jest w podeszłym wieku (ur. [...].10.1946 r.) i orzeczeniem z [...] września 2017 r. zaliczony został do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności. Zatem istota sporu sprowadza się do oceny, czy w zaistniałych okolicznościach organ słusznie – odwołując się wyłącznie do wykładni językowej art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 1a u.ś.r. – odmówił Skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – na którym także oparta została argumentacja skargi – że wskazane regulacje należy odczytywać przez pryzmat zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji RP, z uwzględnieniem celu tych unormowań, którym jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi i wymagającymi takiego wsparcia (zob. np. wyroki NSA: z 05.11.2015 r., I OSK 1062/14; z 13.11.2015 r., I OSK 1286/14; z 12.05.2017 r., I OSK 328/16; z 21.06.2017 r., I OSK 829/17 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA"). W art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. ustawodawca nawiązuje wprost do obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Nie można zatem pominąć treści art. 132 k.r.o., zgodnie z którym: "Obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami". W tym kontekście wybranie przez ustawodawcę z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji wyłącznie rodzica i umożliwienie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innym osobom zobowiązanym do alimentacji tylko w sytuacji, gdy rodzice nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności narusza konstytucyjną zasadę równości, sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), a także godzi w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną (art. 18 Konstytucji RP). W niniejszej sprawie matka osoby niepełnosprawnej nie żyje, zaś ojciec legitymuje się lekkim stopniem niepełnosprawności i ma ukończone 71 lat, natomiast rzeczywistą opiekę nad niepełnosprawnym sprawuje jego siostra (Skarżąca), którą postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z [...] lutego 2005 r. sygn. akt [...] ustanowiono także opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionego brata. W związku z tym godzi się zauważyć, że zgodnie z art. 176 k.r.o., jeżeli wzgląd na dobro pozostającego pod opieką nie stoi temu na przeszkodzie, opiekunem ubezwłasnowolnionego całkowicie powinien być ustanowiony przede wszystkim jego małżonek, a w braku tegoż – jego ojciec lub matka. W cytowanym przepisie ustawodawca wskazał osoby, które sąd ustanawiający opiekuna powinien uwzględnić w pierwszej kolejności. Wobec tego należy stwierdzić, iż uczynienie Skarżącej opiekunem prawnym musiało być wynikiem uwzględnienia przez sąd opiekuńczy dobra osoby wymagającej opieki, i co tu najistotniejsze – nastąpiło z pominięciem pierwszeństwa ojca. W ocenie Sądu całokształt okoliczności zaistniałych w kontrolowanej sprawie, w tym zwłaszcza: podeszły wiek ojca osoby wymagającej opieki i nadto jego orzeczona niepełnosprawność, zakres wymaganej opieki (według niezakwestionowanych przez organ twierdzeń Skarżącej, jej brat wymaga całodobowej opieki przy wykonywaniu wszystkich czynności życiowych), a także orzeczona opieka prawna Skarżącej, pokazują, że – mając na względzie treść art. 132 k.r.o. – należało przyjąć, iż zaktualizował się obowiązek alimentacyjny (potwierdzony zresztą przez sąd opiekuńczy) zobowiązanej w dalszej kolejności Skarżącej względem jej brata, co czyni ją również osobą uprawnioną do żądanego świadczenia pielęgnacyjnego. Odmienna wykładnia omawianych przepisów, w okolicznościach tej sprawy prowadziłaby do pozbawienia osoby faktycznie sprawującej opiekę należnego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Akceptacja takiej wykładni naruszałaby wspomniane wyżej konstytucyjne zasady sprawiedliwości społecznej, nakaz ochrony i opieki nad rodziną, jak również wynikający z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP nakaz szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej. Przyjęta przez Sąd wykładnia art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 1a u.ś.r., uwzględniająca ww. zasady konstytucyjne, ma także oparcie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego ("TK"). W wyroku z 15 listopada 2006 r., P 23/05 (OTK ZU nr 10/A/2006, poz. 151) TK stwierdził, że: "Choć zasiłek stały nominalnie przysługiwał opiekunowi, to korzyść czerpał z niego podopieczny, który dzięki zasiłkowi miał zapewnioną opiekę osoby bliskiej. Takie rozwiązanie było też korzystne dla państwa, które zapewniając osobie potrzebującej pomocy opiekę członka rodziny, nie musiało organizować tejże opieki w innych formach. Skoro członek najbliższej rodziny wywiązuje się ze swych obowiązków wobec chorego krewnego, a wymaga to od niego rezygnacji z zarobkowania, to powinien w tych działaniach otrzymać odpowiednie wsparcie państwa. Przyznanie tylko rodzicom naturalnym prawa do zasiłku stałego narusza konstytucyjną zasadę równości, a także zasadę sprawiedliwości społecznej (pojmowaną nie w aspekcie socjalno-ekonomicznym, lecz odnoszoną również do społecznego poczucia sprawiedliwości, które w demokratycznym państwie prawnym nie powinno być przez ustawodawcę ignorowane (art. 2 Konstytucji)), godzi też w konstytucyjne nakazy ochrony rodziny i opieki nad rodziną w ogólności (art. 18 Konstytucji) oraz szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 Konstytucji)". Podobne wnioski można wywieść z wyroków TK z 18 lipca 2008 r. sygn. P 27/2007 (OTK-A 2008/6/107) oraz z 22 lipca 2008 r. sygn. P 41/2007 (OTK-A 2008/6/109). Trzeba mieć przy tym na uwadze, że świadczenie pielęgnacyjne zastąpiło ww. zasiłek stały przewidziany w ustawie o pomocy społecznej z 1990 r. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w okolicznościach kontrolowanej sprawy rozstrzygnięcie o świadczeniu pielęgnacyjnym względem Skarżącej nie powinno opierać się na literalnym brzmieniu art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. Sąd odnotował oczywiście, że E. Ł. pozostaje, teoretycznie, osobą zdolną do opieki nad synem, co formalnie powinno wyłączać uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego dla siostry osoby wymagającej opieki. Zarazem jednak, w ocenie składu orzekającego, ograniczenia wynikającego z omawianej regulacji nie można rygorystycznie stosować w sytuacji, gdy preferowany przez ustawodawcę potencjalny opiekun, z obiektywnych względów (tu: z racji wieku i stanu zdrowia) nie może realizować swych obowiązków; tym bardziej, gdy inna osoba (w tym przypadku siostra) sądownie została ustanowiona opiekunem prawnym niepełnosprawnego. W tym stanie rzeczy Sąd uznał zarzut naruszenia art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. w zw. z ww. przepisami Konstytucji RP za zasadny. Za niezasadny Sąd uznał natomiast zarzut naruszenia przepisów postępowania (co już wyżej zasygnalizowano). Wbrew bowiem zarzutom skargi, stan faktyczny w niniejszej sprawie został ustalony prawidłowo, w oparciu o uzyskane dokumenty. Należy mieć przy tym na uwadze, iż organ uznał, że Skarżąca spełnia wszelkie (poza jednym) przesłanki do przyznania jej świadczenia, tj. jest osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, oraz nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast odmowę oparto wyłącznie na błędnej wykładni art. 17 ust. 1a u.ś.r. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję SKO i poprzedzającą ją decyzję Wójta (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ, uwzględniwszy wykładnię art. 17 ust. 1a u.ś.r. przyjętą przez Sąd w niniejszym wyroku, dokona ponownej oceny spełniania przez Skarżącą przesłanek do przyznania jej wnioskowanego świadczenia.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 9 kwietnia 2018
- Symbol z opisem
- 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
- Hasła tematyczne
- Pomoc społeczna
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Anna Jarosz Maria Grzymisławska-Cybulska Tomasz Grossmann /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
art. 17 yst. 1a · Dz.U. 2017 poz. 1952
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny