IV SA/Po 239/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. P. i T. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę postanawia odmówić przyznania prawa pomocy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 30 listopada 2017r. oddalił skargi G. P. i T. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod drogę. T. P. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę kasacyjną od w/w wyroku składając również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca wskazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z konkubiną a jego jedyny majątek stanowi nieruchomość rolna o pow. [...] ha, dom o pow. [...] m2 i samochód osobowy o wartości [...] zł. Wnioskodawca oświadczył również, iż prowadzi mała firmę transportową (3 samochody ciężarowe), która nie przynosi regularnych dochodów. Opisując swoje wydatki wnioskodawca wskazał na czynsze dzierżawy ([...] zł.) i koszty mediów i mieszkania ([...] zł.). Celem doprecyzowania informacji dotyczących sytuacji wnioskodawcy pismem z dnia 5 marca wezwano go do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat, kont i kart kredytowych należących do skarżącego i jego konkubiny, kopii zeznania podatkowego skarżącego i jego konkubiny za 2016r. wraz z potwierdzeniem złożenia w urzędzie skarbowym (w przypadku dokonania rozliczenia za 2017R. należy przedłożyć zeznania za ten rok podatkowy), ewidencji podatkowej w zakresie PIT i VAT prowadzonej działalności gospodarczej za okres ostatnich 6 miesięcy, kopii dowodów rejestracyjnych pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym. Wezwano również wnioskodawcę do wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego i określenia wysokości dochodu uzyskiwanego przez konkubinę – należy przedłożyć stosowne zaświadczenia z których wynikać będzie wysokość aktualnie uzyskiwanych przez nią dochodów. W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca przedłożył wyciąg z konta bankowego konkubiny i własnego, na którym ujawniono środki z za odszkodowanie za grunt drogowy (przedmiot sprawy), PIT 11 za 2017r. wnioskodawcy, kopie rachunków za opał, energię elektryczną, deklaracje VAT 7 za okres wrzesień 2017 – luty 2018r., wydruki z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za okres wrzesień 2017 – luty 2018r. Wnioskodawca wyjaśnił również, że konkubina nie uzyskuje żadnych dochodów i oświadczył, że nie użytkuje żadnych pojazdów w gospodarstwie domowym. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm. - dalej P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Należy także podkreślić, iż celem instytucji prawa pomocy jest umożliwienie skorzystania z drogi sądowej osobom o znikomych dochodach, znajdujących się na skraju ubóstwa, wobec których konieczność poniesienia kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, w świetle okoliczności wskazanych we wniosku, stwierdzić należy, że nie można wnioskodawcy uznać za osobę, której winno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przesądza o tym już tylko ujawniona na koncie bankowym kwota uzyskanego odszkodowania za grunt pod drogi, którego saldo na dzień [...].12.2017r. wynosi [...] zł. Powyższa kwota z cała pewnością pozwala na opłacenie kosztów związanych z wniesioną skargą kasacyjną. Wbrew argumentacji wniosku z pierwszeństwa zaspokojenia z tych środków nie korzystają przyszłe zamierzenia inwestycyjne związane z zamiarem odtworzenia majątku i zakupem ziemi w miejsce gruntu przejętego pod drogę. Nie bez znaczenia jest również okoliczność, iż jak wynika z przedłożonych deklaracji VAT – 7, wnioskodawca w sposób ciągły prowadzi działalność gospodarczą, z której przychód miesięczny w okresie wrzesień 2017 – luty 2018 wynosi od [...] zł. do [...] zł. Oznacza to, że w niniejszej sprawie zasadnym jest stwierdzenie, iż skarżący dysponuje możliwościami na zgromadzenie środków na opłacenie kosztów sądowych w tym wpisu od skargi kasacyjnej, który zgodnie z § 1 pkt 4 w zw. z §3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wynosi 7.500 zł. i opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.