IV SA/Po 213/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz Protokolant ref. staż. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2017 r. sprawy ze skargi I. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.

IV SA/Po 213/17 U z a s d n i e n i e Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza G. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania zakończonego wydaniem decyzji o zezwoleniu A. F. na usunięcie 9 sztuk drzew bukowych, rosnących na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...], obręb [...], gmina G.. W uzasadnieniu decyzji SKO w L. stwierdziło co następuje: Burmistrz G., po rozpatrzeniu wniosku A. F. zam. K. [...] z dnia [...].09.2016r. decyzją z dnia [...].09.2016r. nr [...] zezwolił na usunięcie 9 szt. drzew - buków rosnących na terenie nieruchomości w K. [...] (dz. nr [...]). Decyzja ta uzyskała przymiot ostateczny z dniem 11 października 2016 r. Pismem z dnia 7 listopada 2016r., J. W., zam. [...] [...], właścicielka działki nr [...], zatytułowanym "zażalenie na decyzję Burmistrza zezwalającą na usunięcie drzew z działki nr [...] w [...]" podniosła, że drzewa te posadziła ćwierć wieku temu i wniosła o podjęcie kroków naprawiających choćby częściowo straty wyrządzone wydaną decyzją. Burmistrz G. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...] powołując się na art. 61a § 1 kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zezwolenia na usunięcie 9 sztuk drzew rosnących na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] w [...]. Organ I instancji odmowę wszczęcia postępowania uzasadnił tym, że żądanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną postępowania, a postępowanie zostało zakończone decyzją ostateczną. I. W. na postanowienie to złożyła, w ustawowym terminie, zażalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia stwierdziło, że przepis art. 61 a Kodeksu postępowania administracyjnego wszedł w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r. Celem wprowadzenia tej nowelizacji było odróżnienie postępowania wstępnego polegającego na wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego od postępowania właściwego, które kończy się rozstrzygnięciem sprawy co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Z treści art. 61 a § 1 Kpa wynika, że ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną postępowania, natomiast drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. W doktrynie i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że regulację art. 61a § 1 kpa tj. odmowę wszczęcia postępowania z powodu wniesienia żądania przez osobę niebędącą stroną w sprawie stosować należy w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda wszczęcia postępowania ze względu na poczucie sprawiedliwości społecznej, naruszenia szczególnych wartości z zakresu ładu przestrzennego. Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego może nastąpić jedynie wówczas, gdy brak interesu prawnego wnioskodawcy jest oczywisty, a oczywistość ta wynika z podania żądającego wszczęcia postępowania, albo została stwierdzona w wyniku czynności organu administracji publicznej. W niniejszej sprawie organ I instancji rozstrzygając wniosek A. F. o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew, przed wydaniem decyzji administracyjnej ustalił, że posiadała ona tytuł prawny do działki nr [...] oraz przeprowadził oględziny miejsca usunięcia drzew podczas których ustalił, że drzewa rosły na działce nr [...] tuż przy granicy z sąsiednią działką tj. działką nr [...] i uniemożliwiały pobudowanie ogrodzenia. Ponadto, zgodnie z treścią art. 61a § 1 Kpa, odmowę wszczęcia postępowania z innych uzasadnionych przyczyn stosuje się w sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że w niniejszej sprawie zapadło już merytoryczne rozstrzygnięcie w decyzji z dnia [...] września 2016r. nr [...] zezwalającej na usunięcie 9 sztuk drzew, a decyzja ta, po uprawomocnieniu się została wykonana. Przesłanka ta została powołana także w postanowieniu organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania. Zdaniem organu odwoławczego stanowisko organu I instancji jest prawidłowe bowiem w obrocie prawnym funkcjonuje już ostateczna decyzja administracyjna, która sprawę tę rozstrzygnęła. Zachodzi zatem przeszkoda do uruchomienia kolejnego postępowania i stąd utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożyła I. W. zarzucając organom obrazę art. 7 K.P.A w zw. z art. 77 § 1 K.P.A, art. 28 K.P.A, art. 145 § 1 K.P.A i art. 24 § 1 K.P.A. Zdaniem skarżącej winna uczestniczyć w postępowaniu o wyrażenie zgody na wycinkę drzew, które jej zdaniem stanowiły jej własność i rosły na jej działce. W konkluzji skarżąca domagała się naprawienia szkody wyrządzonej usunięciem jej drzew. W odpowiedzi na skargę SKO w L. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Podstawą prawną wydania zaskarżonych postanowień był art. 61a § 1 Ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2016 poz. 23 ze zm.) dalej K.P.A, który stanowi w § 1 że w sytuacji kiedy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.P.A zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przesłanki odmowy wszczęcia postępowania doktryna systematyzuje na podmiotowe i przedmiotowe. Jest niespornym, że skarżąca wskazywała i żądała przyznania jej przymiotu strony twierdząc, że sporne drzewa (9 buków) rosły na jej działce o nr [...], a nie na działce adresatki decyzji A. F. (działka [...]). W postępowaniu zakończonym zezwoleniem na usunięcie 9 sztuk drzew – buków pospolitych organ administracyjny zarówno w oparciu o oświadczenie wnioskodawczyni A. F. oraz wizję lokalną uznał, że sporne drzewa rosły na działce [...], a więc nie na działce skarżącej, stąd organ rozstrzygając żądanie skarżącej uznał, że skarżąca żąda wszczęcia postępowania ze względu na poczucie sprawiedliwości społecznej i nie wykazała aby tytuł prawny do nieruchomości na której rosły drzewa przysługiwał jej. Jest niespornym, że zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1 Ustawy o ochronie przyrody (tj. Dz.U. z 2015 poz. 1651 ze zm.) stroną postępowania w przedmiocie usunięcia drzew i krzewów jest posiadacz nieruchomości, a jeżeli nie jest on jednocześnie właścicielem – to także jej właściciel, gdyż oboje mają interes prawny w rozumieniu art. 28 K.P.A w toczącym się postępowaniu (vide: II OSK 2073/13 – wyrok NSA w W-wie z 26 marca 2015 r.). Nie jest natomiast stroną postępowania na podstawie przepisu art. 28 K.P.A właściciel nieruchomości sąsiedniej, bowiem nie można przypisać mu interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.P.A (vide: wyrok WSA w Białymstoku II SA/Bk 762/09). W niniejszym postępowaniu wystąpiła również przesłanka przedmiotowa odmowy wszczęcia postepowania. Otóż skarżąca zarzuca, że właścicielem nieruchomości na której rosły drzewa jest ona. Organy zasadnie stwierdziły, że rozstrzygnięcie czy granice działek [...] zostały umiejscowione prawidłowo nie leżały w gestii organu, który wydawał zgodę na usunięcie drzew i brak było podstaw do kwestionowania map przedłożonych przez A. F.. Wreszcie poza omówionymi przesłankami stanowiącymi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania jako przyczynę uzasadniającą wydanie postanowienia jest fakt pozostawania w obrocie decyzji ostatecznej zezwalającej na wycinkę drzew, która do tej pory pozostaje w obrocie prawnym. Z powyższych względów Sąd w pełni podzielił wywody organów administracyjnych i uznał, że przy wydawaniu zaskarżonych postanowień nie doszło do naruszenia przepisów art. 7 w związku z 77 § 1 K.P.A., czy art. 28 K.P.A. Spór sąsiedzki dotyczący przebiegu granicy, czy własności drzew nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Podniesienie zarzutu w skardze z art. 145 § 1 K.P.A. nie mogło również być uwzględnione, albowiem skarżąca nie wnosiła o wznowienie postępowania, a twierdzenie przy okazji podniesionego zarzutu, że dokumenty którymi posłużono się przy wydawaniu decyzji zezwalającej na wycinkę drzew zostały sfałszowane musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem Sądu lub innego organu i dopiero wówczas istniały podstawy do wznowienia postępowania. Wreszcie nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 24 § 1 K.P.A. Decyzję zezwalającą na wycinkę drzew z upoważnienia Burmistrza wydała inna osoba niż osoba, która również w imieniu Burmistrza wydała postanowienie I instancji będące przedmiotem skargi. Fakt, że ta sama osoba uczestniczyła w oględzinach nieruchomości przed wycinką drzew, a następnie podpisała zaskarżone postanowienie wydane prze organ I instancji nie spełnia żadnej z przesłanek wyłączenia pracownika z art. 24 § 1 K.P.A. Z powyższych względów uznając, że zarzuty skargi nie są uzasadnione, na podstawie art. 151 Ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 poz. 718 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. wyroku. MZ