IV SA/Po 161/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant ref. staż. Agata Pawlicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2017 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 4 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Poznańskiego z dnia 30 sierpnia 2016 r., nr [...]

IV SA/Po 161/17 Uzasadnienie Starosta Poznański decyzją z dnia 30.08.2016r. nr [...] wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 oraz ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2016 poz. 645, dalej u.p.z.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r.; poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.) orzekł o utracie przez K. P. (dalej skarżący) statusu osoby bezrobotnej z dniem 10.06.2016 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Poznaniu w dniu 24.08.2011 r. uzyskując status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Na podstawie raportu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz na podstawie przedłożonego przez skarżącego świadectwa pracy ustalono, że na dzień 10.06.2016 r. podlegał on ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu jako pracownik zatrudniony w firmie [...] Sp. z o.o. Wyjaśniono, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. bezrobotnym może być jedynie osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej. Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie wniósł K. P. domagając się unieważnienia decyzji z dnia 30.08.2016 r. o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 10.06.2016 r., ponieważ "został wmanipulowany w niewłaściwe warunki zatrudnienia w firmie [...] ". W odwołaniu wskazał, iż "był w dniu 10.06.2016 r. w firmie [...] sp. z o.o. od godz. 8.00 do godz. 14.00 na szkoleniu i ubezpieczono go w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych". Skarżący wskazał, iż "na tym szkoleniu w godzinach rannych zdeklarował się, że podejmie pracę w firmie [...] w Sadach z dniem 20.06.2016 r. i był pewien, że z tym dniem zostanie zarejestrowany i ubezpieczony jako pracownik [...] ". Wyjaśnił, iż "po szkoleniu BHP w firmie [...] odbyło się zapoznanie z warunkami pracy i okazało się, że przeciętnie trzeba pokonać 15-20 km dziennie pieszo i oświadczył, że ze względu na jego schorzenia nie jest w stanie podołać takim wymaganiom". Podniósł, iż nie przepracował on ani jednego dnia, a dzień szkolenia był dniem bezpłatnym. Podkreślił, iż "był on niewłaściwie pouczony o warunkach zaproponowanej pracy i nikt ze szkoleniowców nie zapytał go o zdolność zdrowotną do takiego rodzaju pracy". Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia 04.01.2017r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W jej uzasadnieniu wyjaśniono, że skarżący zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Poznaniu w dniu 24.08.2011 r., jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Na podstawie raportu ZUS z dnia 15.07.2016 r. PUP w Poznaniu ustalił, iż skarżący w dniu 10.06.2016 r. podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia. W dniu 30.08.2016 r. do PUP w Poznaniu wpłynęło świadectwo pracy skarżącego z [...] sp. z o.o. potwierdzające okres jego zatrudnienia w dniu 10.06.2016 r. Pracownik PUP w Poznaniu pismem z dnia 28.09.2016 r. zwrócił się do [...] sp. z o.o. o informację w jakim okresie skarżący był zatrudniony oraz czy za uczestnictwo w szkoleniu BHP otrzymał wynagrodzenie. [...] sp. z o.o. pismem 29.09.2016 r. przesłanym drogą elektroniczną do PUP w Poznaniu wyjaśnił, iż skarżący miał szkolenie BHP. PUP w Poznaniu pismem w dniu 30.09.2016 r. zwrócił się do [...] sp. z o.o. o informację, czy za dzień szkolenia, tj. za dzień 10.06.2016 r., pobrał on wynagrodzenie. Pismem z 10.10.2016 r. [...] sp. z o.o. przekazała do PUP w Poznaniu za pośrednictwem poczty elektronicznej potwierdzenie przelewu wynagrodzenia skarżącego w dniu 08.07.2016 r. na kwotę 96,65 zł. PUP w Poznaniu pismem z dnia 10.10.2016 r. poprosił skarżącego o zgłoszenie się w terminie 7 dni celem złożenia wyjaśnień i zapoznania się z aktami sprawy. Jednakże skarżący nie skorzystał w wyznaczonym terminie z takiej możliwości. Organ II instancji stwierdził, że zgodnie z prawem orzeczono o utracie statusu osoby bezrobotnej przez skarżącego z dniem 10.06.2016 r., ponieważ nie spełniał z tym dniem warunków do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Wyjaśniono, że na mocy art. 33, ust. 4 pkt 1 u.p.z. "Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który: 1) nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 pkt 1 u.p.z., bezrobotny oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, 1, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...), jeżeli nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników". Skarżący w czasie rejestracji w PUP w Poznaniu, tj. w dniu 24.08.2011 r., potwierdził na druku Karty rejestracyjnej oraz na druku "Oświadczenia" zapoznanie się ze wszystkimi prawami i obowiązkami jakie przysługują osobie bezrobotnej, w tym o braku możliwości uzyskania statusu osoby bezrobotnej w sytuacji zatrudnienia. Został pouczony w w/w "Oświadczeniu" o obowiązku powiadamiania PUP w Poznaniu w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia oraz innych okolicznościach powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej. Skarżący był więc prawidłowo pouczony o niemożności uzyskania statusu osoby bezrobotnej, gdy był ubezpieczony społecznie z tytułu podjęcia pracy tymczasowej. Przepisy ww. ustawy nie pozwalają na jakąkolwiek interpretację rozszerzającą, ponieważ osoba bezrobotna nie może jednocześnie pozostawać w stosunku pracy, nawet jeśli była to praca jednodniowa. Podstawowym wymaganym warunkiem do posiadania statusu osoby bezrobotnej jest brak zatrudnienia, ponieważ wszystkie instrumenty rynku pracy skierowane są do osób nie posiadających zatrudnienia. PUP w Poznaniu, gdy zaistniały nowe okoliczności sprawy w postaci potwierdzonego okresu zatrudnienia skarżącego oraz jednoczesnego posiadania statusu osoby bezrobotnej miał podstawy do orzeczenia o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem 10.06.2016 r. Skarżący w swoim odwołaniu podnosił, iż nie był on osobą zatrudnioną w dniu 10.06.2016 r., a tylko brał on udział w szkoleniu BHP organizowanym przez Agencję Pracy Tymczasowej [...] sp. z o.o. w siedzibie firmy [...]. W przedmiotowej sprawie podstawową kwestią było wyjaśnienie, czy skarżący mógł od dnia 10.06.2016 r. posiadać status osoby bezrobotnej, szczególnie w sytuacji gdy podkreślił, że nie wykonywał żadnej pracy w tym dniu. Organ odwoławczy stwierdził, iż świadectwo pracy z dnia 18.07.2016 r. z firmy [...] sp. z o.o. jednoznacznie potwierdza, iż skarżący był na dzień 10.06.2016 r. osobą zatrudnioną a skarżący nie sprostował treści tego świadectwa pracy, był z tego tytułu ubezpieczony społecznie w organie rentowym i za dzień 10.06.2016 r. otrzymał określone wynagrodzenie. Wobec powyższego skarżący od dnia 10.06.2016 r. nie spełniał warunków do posiadania statusu osoby bezrobotnej. Skarżący w dniu 10.06.2016 r. pozostawał do dyspozycji pracodawcy jako pracownik tymczasowy, nawet jeśli odbywał tylko szkolenie BHP i był zapoznawany z warunkami pracy i za ten dzień pracy otrzymał wynagrodzenie. Organ II instancji nie zakwestionował trudnej sytuacji skarżącego, jako osoby długotrwale bezrobotnej, jednakże stwierdził, iż brak jest podstaw do posiadania statusu osoby bezrobotnej w czasie gdy podjął on zatrudnienie tymczasowe i był z tego tytułu ubezpieczony społecznie. Organ odwoławczy stwierdził, że z jednoznacznego przepisu ustawowego wynika, że w sytuacji posiadania statusu osoby bezrobotnej nie można jednocześnie być osobą zatrudnioną i ubezpieczoną społecznie z tego tytułu, dlatego też zaskarżona decyzja Starosty Poznańskiego z dnia 30.08.2016 r. jest zgodna z prawem. Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. P.i powołując dotychczasową argumentację podniesioną w odwołaniu. Dodatkowo zarzucił, że nie otrzymał od [...] sp. z o.o. w dniu 08.07.2016 r. przelewu wynagrodzenia w kwocie 96,65 zł. Skarżący odniósł się do zaświadczenia z firmy [...] sp. z o.o. z dnia 18.07.2016 r. zarzucając, iż nie wymienia ono kwoty 96,65 zł, a taki przelew miał potwierdzić pracownik tej firmy w piśmie z dnia 10.10.2016 r. Wskazał, iż "nie miał on możliwości odbioru wynagrodzenia z firmy [...] sp. z o.o., dlatego też nie zgadza się z zaskarżoną decyzją. Wojewoda Wielkopolski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Organ II instancji wyjaśnił, że podnoszona w skardze kwestia braku przekazanego wynagrodzenia za dzień nie mogła mieć wpływu na możliwość uwzględnienia skargi. Zgodnie z prawem orzeczono o utracie statusu osoby bezrobotnej przez skarżącego z dniem 10.06.2016 r., ponieważ nie spełniał on z tym dniem warunków do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Skarżący nie wykazał, że nie otrzymał kwoty tytułem zatrudnienia w dniu 10.06.2016r. Do skargi dołączył zaświadczenie z dnia 18.07.2016r., które potwierdza, iż w dniu 10.06.2016r. był zatrudniony jako pracownik magazynowy w firmie [...] sp. z o.o. Potwierdza to także wydruk raportu ZUS z którego wynika, że w dniu 10.06.2016r. skarżący miał ubezpieczenie społeczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm. – dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia 04.01.2017r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty Poznańskiego z dnia 30.08.2016r. nr [...] orzekającą o utracie przez K. P. statusu osoby bezrobotnej z dniem 10.06.2016 r. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd dopatrzył się przy jej wydaniu naruszenia prawa materialnego w rozumieniu art. 145 § 1 lit.a) p.p.s.a. , które miało wpływ na wynik sprawy, a także naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 lit.c) p.p.s.a. Organy trafnie wskazały, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia o pozbawieniu skarżącego statusu bezrobotnego stanowił przepis art. 33, ust. 4 pkt 1 u.p.z. zgodnie z którym"Starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który: 1) nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 pkt 1 u.p.z., bezrobotny oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, 1, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...), jeżeli nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników". Niewątpliwie jedną z podstawowych przesłanek posiadania (nabycia lub zachowania) statusu osoby bezrobotnej jest niepozostawanie w zatrudnieniu oraz niewykonywanie innej pracy zarobkowej. Zgodnie z definicją zamieszczoną w art. 2 ust. 1 pkt 43 u.p.z., zatrudnienie oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 11 u.p.z. pojęcie "innej pracy zarobkowej" oznacza wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło. Organy trafnie wskazały, że skarżący w czasie rejestracji w PUP w Poznaniu, tj. w dniu 24.08.2011 r., potwierdził na druku Karty rejestracyjnej oraz na druku "Oświadczenia" zapoznanie się z prawami i obowiązkami jakie przysługują osobie bezrobotnej, w tym o braku możliwości uzyskania statusu osoby bezrobotnej w sytuacji zatrudnienia. Został pouczony w w/w "Oświadczeniu" o obowiązku powiadamiania PUP w Poznaniu w ciągu 7 dni o podjęciu zatrudnienia oraz innych okolicznościach powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej. Błędnie jednak przyjęły, że w realiach niniejszej sprawy skarżący był prawidłowo pouczony o niemożności uzyskania statusu osoby bezrobotnej wówczas, gdy był ubezpieczony społecznie z tytułu podjęcia pracy tymczasowej. Wadliwie też uznały, że przepisy u.p.z. nie pozwalają na jakąkolwiek interpretację rozszerzającą, ponieważ osoba bezrobotna nie może jednocześnie pozostawać w stosunku pracy, nawet jeśli była to praca jednodniowa. Organy prawidłowo wskazały, że podstawowym wymaganym warunkiem do posiadania statusu osoby bezrobotnej jest brak zatrudnienia, ponieważ wszystkie instrumenty rynku pracy skierowane są do osób nie posiadających zatrudnienia. Błędnie jednak uznały, że skoro skarżący w dniu 10.06.2016 r. był zatrudniony, to nie spełniał z tym dniem (i w okresie późniejszym) warunków do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Organy przyjęły, skarżący w dniu 10.06.2016r. był zatrudniony w [...] sp. z o.o. z wynagrodzeniem brutto wynoszącym 96,65 zł i za ten okres (jednego dnia) odprowadzona została składka na ubezpieczenie społeczne oraz składka na ubezpieczenie zdrowotne. Jak wyjaśniał sam skarżący w złożonym odwołaniu, w jego ocenie nie było to zatrudnienie, lecz szkolenie. Istotą sporu w tej sprawie jest ustalenie, czy skarżący był zatrudniony oraz czy wskutek zatrudnienia na okres jednego dnia skarżący powinien być pozbawiony statusu osoby bezrobotnej na czas nieokreślonym począwszy od 10.06.2016 r., czy też pozbawienie statusu bezrobotnej powinno nastąpić jedynie w okresie objętym tylko czasem zatrudnienia skarżącego. Mają rację organy administracji twierdząc, że podjęcie przez bezrobotnego w czasie posiadania statusu bezrobotnego pracy skutkuje z mocy ustawy utratą statusu osoby bezrobotnej, a organ zatrudnienia jest zobowiązany do wydania z urzędu decyzji w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym warunkiem zastosowania sankcji w postaci pozbawienia statusu osoby bezrobotnej jest wcześniejsze właściwe pouczenie bezrobotnego o przesłankach warunkujących zachowanie (odpowiednio: skutkujących utratą) tego statusu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1483/11; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 11 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 40/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 19 września 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 273/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Łd 163/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 1359/14). Zgodnie z art. 74 u.p.z., każdy bezrobotny jest zobowiązany zawiadomić w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego albo utratę prawa do zasiłku. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd doszedł do wniosku, że pouczenia zawarte w aktach sprawy, dotyczące poinformowania skarżącego jako bezrobotnego o przyczynach powodujących pozbawienie go statusu bezrobotnego nie były na tyle precyzyjne, by obejmowały również taką sytuację, z jaką organy wiążą utratę w tej sprawie przez skarżącego tego statusu. Zgodnie z pouczeniem zawartym na druku Karty rejestracyjnej oraz oświadczenia z dnia 24.08.2011 r. skarżący został pouczony o konieczności powiadomienia w terminie 7 dni Urzędu Pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej (umowa zlecenia, umowa o dzieło, inne umowy cywilnoprawne), o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Pouczono go też, że podjęcie zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, rozpoczęcie prowadzenia działalności gospodarczej, powodują utratę statusu bezrobotnego. Takie pouczenie skarżącego mogło budzić wątpliwości po stronie skarżącego co do tego, czy szkolenie, a także wykonywanie czynności zarobkowych przez okres jednego dnia, będzie skutkowało pozbawieniem statusu bezrobotnej. Pomiędzy zaistnieniem okoliczności, która ma wpływ na status danej osoby jako bezrobotnej, a wyraźnym wskazaniem, że zaistnienie danej okoliczności będzie skutkowało statusu osoby bezrobotnej istnieje istotna różnica. Prawidłowe pouczenie osoby bezrobotnej powinno polegać na tym, że taka osoba wie jakie będą konsekwencje zaistnienia danego zdarzenia. Z e-maila z dnia 29.09.2016r. skierowanego przez [...] sp z o.o. do organu I instancji wynika, że skarżący w dniu 10.06.2016r. odbył szkolenie BHP. Organy administracji nie uzyskały umowy łączącej skarżącego z [...] sp z o.o. Nie jest więc możliwa analiza jej treści i ocena zawartych w niej sformułowań. Nie wiadomo więc jaką wiedzę miał skarżący w chwili podjęcia obowiązków w dniu 10.06.2016r. W świetle aktualnych ustaleń faktycznych można jedynie przypuszczać, że przedmiotem istotnej dla sprawy umowy było jednodniowe szkolenie BHP. Mogło budzić u skarżącego wątpliwości, czy zawarcie umowy, której przedmiotem było jednodniowe szkolenie BHP, będzie traktowane jako podjęcie pracy zarobkowej skutkującej utratą statusu bezrobotnego. Nie byłoby tej wątpliwości, gdyby skarżący został wprost pouczony, że zawarcie umowy szkolenia BHP powoduje utratę statusu bezrobotnego. Podobny skutek odniosłoby pouczenie zgodnie z którym podjęcie pracy zarobkowej na podstawie jakiejkolwiek umowy o pracę, cywilnoprawnej lub szkolenia niezależnie od okresu czasu, będzie skutkowało pozbawieniem statusu bezrobotnego. Takiego jednak pouczenia w tej sprawie brakuje. Skarżącego poinformowano jedynie, że pozbawienie statusu bezrobotnego następuje w razie podjęcia zatrudnienia. W percepcji skarżącego dnia 10.06.2016r. odbył on jedynie szkolenie BHP, a nie został zatrudniony, gdyż po tym jednym dniu nie kontynuował pracy. Jak wynika z akt sprawy dla skarżącego pojęcia szkolenia i zatrudnienia nie są tożsame. Na takie rozumienie zaistniałej sytuacji wskazuje nie tylko analiza akt administracyjnych, lecz także treść odwołania oraz skargi. Na treść zapadłego rozstrzygnięcia miało wpływ nie tylko niepełne ustalenia stanu faktycznego (brak umowy łączącej skarżącego z [...] sp z o.o.) i wadliwa ocena przez organy udzielonych skarżącemu pouczeń. Dodatkowo Sąd popiera stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 25.10.2016r., sygn. III SA/Kr 517/16 (publ. CBOSA) Sąd ten wyraził pogląd w ocenie Sądu orzekającego zasługujący na aprobatę. Wskazano, że przyczyną utraty statusu osoby bezrobotnej jest pozostawanie nie w jakimkolwiek stosunku cywilnoprawnym (tu odpowiednio należy przyjąć, że także w stosunku pracy), ale tylko w takim, który koliduje z gotowością do podjęcia pracy. Ważnym elementem ustawowej definicji osoby bezrobotnej jest pozostawanie w pełnej i rzeczywistej gotowości do podjęcia zatrudnienia (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 14 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 661/16, opub. w LEX nr 2083859). W kontrolowanej sprawie nie sposób pominąć tego, że wykonywanie przez skarżącego przez okres jednego dnia umowy szkolenia BHP nie skutkowało utratą gotowości skarżącego do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy będącym następstwem wykonywania takiej umowy. Sądowi orzekającemu w tej sprawie znane jest orzecznictwo prezentujące rygorystyczne definiowanie pojęcia wykonywania pracy i jej okresu, zgodnie z którym niezależnie od podstawy prawnej wykonywania pracy zarobkowej i okresu tej pracy, fakt wykonywania pracy uzasadnia pozbawienie statusu osoby bezrobotnej na czas nieokreślony (np. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 66/16, publ. w LEX nr 211630, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20.10.2016r. o sygn. III SA/Gd 775/16, publ. Lex nr 2154594, wyrok WSA w Krakowie z dnia 10.01.2017r., sygn. III SA/Kr 822/16, publ. Lex nr 2198555). W tej jednak sprawie aż tak rygorystyczne postępowanie organów administracji nie zasługuje na uwzględnienie. Pamiętać bowiem należy, że każda sprawa ma charakter indywidualny i zawsze należy stosować przepisy obowiązującego prawa w realiach konkretnego, zindywidualizowanego stanu faktycznego W ślad za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25.10.2016r., sygn. III SA/Kr 517/16 Sąd orzekający wskazuje, że w jego ocenie w tej sprawie organy administracji wydając zaskarżone decyzje naruszyły zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Zastosowana wobec skarżącego sankcja, polegająca na pozbawieniu go za okres od 10.06.2016r. do co najmniej chwili wydania zaskarżonych decyzji, statusu bezrobotnego w sytuacji, w której tylko przez jeden dzień świadczył pracę prawdopodobnie na podstawie umowy szkolenia BHP i to przy wadliwym pouczeniu w tym zakresie, a uzyskany dochód wynosił kilkadziesiąt złotych, jest nieadekwatna do celu, jaki powinien zostać osiągnięty w wyniku podjęcia decyzji na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. Celem ustawodawcy było uznanie za bezrobotną osoby, która jest niezatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej oraz jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Taki cel wynika z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. Sąd w tej sprawie podziela także pogląd zaprezentowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w wyroku z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 809/15, publ. w LEX nr 2059270 stwierdził, że jedynie oczywisty stan "zatrudnienia" może spowodować to, że osoba bezrobotna przestała spełniać warunki do posiadania takiego statusu. O takiej oczywistości można mówić tylko i wyłącznie wtedy, gdy bezrobotny uzyskał stałe zatrudnienie, a nie zatrudnienie "incydentalne". W okolicznościach tej sprawy organy zastosowały sankcję pozbawienia statusu bezrobotnego od dnia 10.06.2016r. nie biorąc pod uwagę żadnych okoliczności. W okolicznościach faktycznych tej sprawy, organy powinny były rozważyć, czy z uwagi na słuszny interes strony w postępowaniu (skarżącego), nie należało orzec co najwyżej o utracie statusu bezrobotnego jedynie na okres jednego dnia, tj.10.06.2016r., w którym stwierdzono objęcie ubezpieczeniem społecznym. Organy miały wiedzę, że już najpóźniej od dnia 11.06.2016 r. przestała istnieć podstawa faktyczna pozbawiająca skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie zawiera przepisu regulującego sposób określania terminu utraty statusu osoby bezrobotnej w sytuacji niespełnienia przesłanki z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l u.p.z. W związku z tym w orzecznictwie sądów administracyjnych zaprezentowano i taki pogląd, że wprawdzie brak jest uregulowania wskazującego na możliwość pozbawienia osoby objętej ubezpieczeniem społecznym statusu bezrobotnego tylko za dany okres, w którym osoba ta podlegała ubezpieczeniu, ale ustawa ta nie zawiera również przepisu z którego wynikałoby, aby jedynym możliwym sposobem określenia terminu zastosowania takiej sankcji stanowiła tylko i wyłącznie data powstania zdarzenia prawnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 668/13, opub. w LEX nr 1371043; Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 809/15, opub. w LEX nr 2059270; Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 1429/15, opub. w LEX nr 2085756). Zgodnie z art. 33 ust. 2 u.p.z. rejestracja osoby bezrobotnej następuje po przedstawieniu przez tę osobę dokumentów niezbędnych do ustalenia jej statusu i uprawnień. Zgodnie zaś z art. 33 ust. 4c u.p.z. w przypadku pozbawienia danej osoby statusu bezrobotnej na wskazany okres, ponowne nabycie tego statusu może nastąpić w wyniku ponownej rejestracji po upływie tego okresu, przy spełnieniu warunków do zawartych w ustawie do ich nabycia. Pozbawienie w tej sprawie skarżącego statusu bezrobotnego od dnia 10.06.2016r. pozbawia go nie tylko możliwości ponownej rejestracji z datą od 11.06.2016r., ale także zabezpieczenia społecznego, a w konsekwencji naraża na dalsze ujemne konsekwencji prawne. Taka sytuacja narusza cele ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jakimi są łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych. Jak wynika z art. art. 33 ust. 4 pkt 1 u.p.z. starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) pozbawia statusu bezrobotnego tego, który "nie spełnia warunków", przez co należy rozumieć, że albo w ogóle dana osoba nie spełniała wymaganych prawem warunków, albo też taka osoba wcześniej spełniała warunki, a dopiero później przestała je spełniać. W tej sprawie skarżący nie przestał spełniać definitywnie ww. warunków w dniu 11.06.2016r r., gdyż nie podjął zatrudnienia po odbytym szkoleniu. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że w tej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, polegającego na błędnej wykładni art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l oraz art. 2 pkt 37 i 43 u.p.z. Ponadto organy nie w pełni ustaliły stan faktyczny, gdyż nie uzyskały - i w związku z tym nie mogły ocenić - treści umowy szkolenia BHP zawartej przez skarżącego z [...] sp. z o.o. Tym samym dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. należało uchylić zaskarżona decyzje oraz poprzedzająca ją decyzje organu I instancji. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji winien uzyskać umowę szkolenia BHP zawartą przez skarżącego z [...] sp. z o.o., a dotyczącą dnia 10.06.2016r. Następnie kierując się wskazówkami zawartymi w uzasadnieniu tego wyroku, ocenić materiał dowodowy zgodnie z przedstawionymi wskazaniami i w oparciu o całość zgromadzonego w sprawie materiału, a także w oparciu o powołane normy prawa materialnego, rozstrzygnąć sprawę a wyniki tego rozstrzygnięcia przedstawić w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien ustalić, czy skarżący została w sposób właściwy poinformowany o przyczynach pozbawienia go statusu bezrobotnego oraz kierując się konstytucyjną zasadą proporcjonalności rozważyć pobawienie skarżącego statusu osoby bezrobotnej na określony czas, przy ustaleniu, że po dniu 10.06.2014 r. skarżący spełniał warunki ustawowe do przyznania mu statusu bezrobotnego. O kosztach postępowania, obejmujących koszty zastępstwa prawnego, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.