IV SA/Po 1213/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku zwrotu części świadczeń pobranych z funduszu alimentacyjnego p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji

Pismem z [...] listopada 2017 r. K. P. (dalej jako Skarżąca), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem organu administracji, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, opisaną w rubrum. Zaskarżoną decyzją organ wyższego stopnia utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] listopada 2016 r. którą ustalono zwrot części świadczeń - świadczenia z funduszu alimentacyjnego, w kwocie [...]zł, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżąca napisała, że wykonanie decyzji rodziłoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody Skarżącej i jej rodzinie, zagrażając możliwości zaspokojenia potrzeb rodziny. Dochód z gospodarstwa domowego oscyluje wokół kwoty [...]zł miesięcznie (dzięki podjęciu pracy przez uczęszczającą do szkoły córkę). W konsekwencji Skarżąca nie ma prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres rozpoczynający się w październiku 2017 r. i nie jest możliwe potrącenie kwoty, do zwrotu której Skarżąca została zobowiązana z bieżących świadczeń. Jednorazowe wyegzekwowanie tej kwoty dramatycznie pogorszy sytuację rodziny Skarżącej i pozbawi możliwości utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1469 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 P.p.s.a.). Celem instytucji wstrzymania wykonania nie jest ocena legalności aktu lub czynności, ale ukształtowanie stosunków, do czasu rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a więc negatywnym skutkom, które może wywołać decyzja administracyjna (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2007 r. II FSK 1490/07, LEX nr 1011336; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2008 r. II OZ 741/08, LEX nr 493666). Przesłankami zastosowania instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikających z wykonania danego aktu lub czynności. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające zastosowanie powołanej instytucji, spoczywa wyłącznie na stronie skarżącej. Sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym (por. np. postanowienia NSA z 14.12.2009 r. II OSK 1898/09 oraz z 04.11.2008 r., II OZ 1143/08 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA") przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, w rozumieniu wyżej przywołanego przepisu, mogą być, co do zasady, jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne, tj. ma przymiot wykonalności. Przede wszystkim Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja posiada przymiot wykonalności, bowiem nakłada na Skarżącą obowiązek zwrotu określonej kwoty pieniędzy ([...] złotych). Dalej Sąd ocenia, że zostały wykazane okoliczności, które przemawiają za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca została obciążona obowiązkiem zwrotu kwoty stanowiącej czterokrotność deklarowanego przychodu miesięcznego rodziny Skarżącej (trzyosobowej, składającej się ze Skarżącej i dwóch nastoletnich dzieci - według akt adm.). Sąd zaznacza, że możliwość wyegzekwowania kwoty, sama w sobie nie stanowi wystarczającej przyczyny wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego do zapłaty. Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 11 stycznia 2017 r. sygn. akt I OZ 2046/16 (CBOSA), że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. W niniejszej sprawie Sąd musiał jednak mieć na uwadze dysproporcję pomiędzy kwotą, której zwrotu zażądano od Skarżącej, a deklarowanymi przychodami miesięcznymi trzyosobowej rodziny, z jednym rodzicem. Sąd zaznacza, że badając wniosek nie ocenia prawidłowości wydania decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale jedynie bada, czy występuje prawdopodobieństwo wystąpienia następstw w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jakie może wywołać wykonanie danego aktu lub czynności. Kierując się powyższym, Sąd uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługiwał na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.