Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

IV SA/Po 1149/20

Wyrok WSA w Poznaniu z 4 lutego 2021 r., IV SA/Po 1149/20

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
4 lutego 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 04 lutego 2021 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta O. W. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...]; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej H. S. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. W. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] uchylającą z dniem [...] listopada 2018 r. decyzję z dnia [...] października 2018 r. [...] przyznającą świadczenie z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym O. i K. K. na okres od [...] października 2018 r. do [...] września 2019 r. Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: H. S. od [...] maja 2014 r. do [...] sierpnia 2018 r. pozostawała zatrudniona w Spółce A" w pełnym wymiarze czasu pracy. Następnie za porozumieniem zmieniającym umowę o pracę z dnia [...] sierpnia 2018 r. od dnia [...] września 2018 r. H. S. kontynuowała pracę w wymiarze ˝ etatu Spółce B. oraz w Spółce A również w wymiarze ˝ etatu. W tej sytuacji do dochodu rodziny Skarżącej z 2017 r. doliczono dochód z tytułu zatrudnienia w "Spółce B. Po ponownym przeliczeniu dochodu rodziny H. S. organ I instancji doszedł do wniosku, że po doliczeniu do miesięcznego dochodu rodziny Skarżącej w 2017 r. (w wysokości [...] zł) kwoty [...]zł (tj. dochodu uzyskanego przez Skarżącą z tytułu zatrudnienia w "Spółce B. miesięczny dochód w rodzinie, na osobę wyniósł [...] zł i przekroczył kryterium dochodowe. Wobec powyższego Prezydent Miasta O. W. decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] uchylił z dniem [...] listopada 2018 r. decyzję z dnia [...] października 2018 r. [...] przyznającą świadczenie z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym O. i K. K. na okres od [...] października 2018 r. do [...] września 2019 r. Z decyzją z tą nie zgodziła się Skarżąca, która w przewidzianym prawem terminie złożyła odwołanie. Reprezentujący Skarżącą pełnomocnik profesjonalny wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego wskazując, że w wyniku zawartego przez H. S. porozumienia zmieniającego umowę o pracę w żadnym stopniu nie uległa zmianie jej sytuacja finansowa. Podkreślono, że w aktach sprawy znajduje się stosowne zaświadczenie potwierdzające wysokość osiąganych przez nią dochodów. Zaakcentowano, że jak to wynika z przedłożonej przez H. S. dokumentacji, nie podjęła ona dodatkowego zatrudnienia, ale cały etat został rozłożony na dwie umowy o pracę na ˝ etatu, w dwóch różnych spółkach, ale bez zmiany wysokości wynagrodzenia. Podkreślono też, że H. S. poza wynagrodzeniami w tych spółkach nie otrzymywała dodatkowych dochodów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. W. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] uchylającą z dniem [...] listopada 2018 r. decyzję z dnia [...] października 2018 r. [...] przyznającą świadczenie z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym O. i K. K. na okres od [...] października 2018 r. do [...] września 2019 r. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium podzieliło ustalenia organu I instancji oraz stanowisko co do tego, że doszło do przekroczenia kryterium dochodowego i zasadnie organ I instancji uchylił decyzję z dnia [...] października 2018 r. W przewidzianym prawem terminie skargę do sądu administracyjnego wywiodła H. S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. Organom zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, art. 2 pkt 17 lit. c ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie Sąd wyjaśnia, że zarządzeniem nr [...] Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-Cov-2 w związku z objęciem miasta Poznania obszarem należącym do strefy czerwonej oraz w zw. z Zarządzeniem nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych, sprawa niniejsza została przez Przewodniczącego Wydziału skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374).W świetle tego przepisu Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgoda Strony na rozpoznanie w tym trybie nie jest zatem konieczna. Przeprowadzenie posiedzenia niejawnego w tym przypadku jest uzależnione od uznania, że rozprawa mogłaby wywołać nadmierne zagrożenie dla życia i zdrowia osób w niej uczestniczących. Mając na uwadze, że Miasto Poznań, będące siedzibą tutejszego Sądu, zostało objęte tzw. obszarem czerwonym przesłanka powyższa została spełniona. Powyższe stanowisko jest zgodne z poglądem zawartym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2020 r., wydanej w sprawie o sygn. akt II OPS 6/19, zgodnie z którą przepis art. art. 15zzs4 ust. 3 uCOVID-19 należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2325 – dalej jako: "p.p.s.a."). Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przeprowadzając kontrolę sądowoadministracyjną zgodnie z przedstawionymi wyżej zasadami, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja nie odpowiadają prawu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2019, poz. 670, aktualnie: Dz.U. z 2020, poz. 808 – dalej jako: p.u.a.) oraz przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020, poz. 256 – dalej jako: k.p.a.). Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] października 2018 r. [...] H. S. będącej przedstawicielem ustawowym O. K. i K. K. przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych - O. i K. K. na okres od [...] października 2018 r. do [...] września 2019 r. Zgodnie z art. 9 ust. 2 p.u.a. świadczenie z funduszu alimentacyjnego może być przyznany jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza określonego w tym przepisie kryterium dochodowego. W okresie 2018-2019 była to kwota [...]zł. W ocenie organów orzekających w niniejszej sprawie, we wrześniu 2018 r. doszło do uzyskania przez Skarżącą dochodu, w skutek czego doszło do zmiany sytuacji dochodowej rodziny Skarżącej, bowiem za porozumieniem zmieniającym umowę o pracę z dniem [...] września 2018 r. H. S. kontynuowała od [...] września 2018 r. w wymiarze ˝ etatu, pracę świadczoną (od 2014 r. do [...] sierpnia 2018 r. na pełen etat) w Spółce A oraz równolegle z dniem [...] września 2018 r. zaczęła świadczyć pracę w wymiarze ˝ etatu na rzecz "Spółki B W tej sytuacji organy do dochodu rodziny Skarżącej z 2017 r. doliczyły dochód z tytułu zatrudnienia z dniem [...] września 2018 r. na ˝ etatu w "Spółce B Przy tych obliczeniach nie uwzględniono jednak faktu, że z tym samym dniem, tj. [...] września 2018 r. H. S. nie świadczyła już w Spółce A" pracy w wymiarze pełnego etatu, ale na ˝ etatu, z czym związane było obniżenie jej wynagrodzenia. Po ponownym przeliczeniu dochodu rodziny H. S. organ I instancji doszedł do wniosku, że po doliczeniu do miesięcznego dochodu rodziny Skarżącej w 2017 r. (w wysokości [...] zł) kwoty [...]zł (tj. dochodu uzyskanego przez Skarżącą z tytułu zatrudnienia na ˝ etatu w Spółce B miesięczny dochód w rodzinie Skarżącej, na osobę wyniósł [...] zł i przekroczył kryterium dochodowe określone w art. 9 ust. 2 p.u.a. Z materiału dowodowego wynika, iż H. S. od [...] maja 2014 r. do [...] sierpnia 2018 r. pozostawała zatrudniona w Spółce A" w pełnym wymiarze czasu pracy i z tego tytułu osiągnęła w 2017 r. dochód w wysokości [...] zł. Całkowity dochód członków rodziny Skarżącej w 2017 r. wyniósł [...] zł, co miesięcznie dało kwotę [...]zł, a w przeliczeniu na osobę [...] zł. Podkreślenia wymaga, że sądy administracyjne kontrolują legalność działalności administracji publicznej, przy czym, co trzeba zaznaczyć, czynią to w ramach sprawowanego - wymiaru sprawiedliwości - (art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Sprawując wymiar sprawiedliwości i rozstrzygając sporne zagadnienia sądy uprawnione są do wyważenia racji stron procesu w ramach wykładni i stosowania relewantnych norm prawnych. Nie do pogodzenia - z istotą wymiaru sprawiedliwości - w ocenie Sądu sprawę niniejszą rozpoznającego, byłoby przyjęcie interpretacji znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów, w sposób, który prowadziłby do sytuacji w której świadczeniobiorca byłby obciążany konsekwencjami uzyskania dochodu (w rozumieniu art. 2 pkt 18 lit. c p.u.a.), przy całkowitym pominięciu okoliczności równoczesnej utraty dochodu (w rozumieniu art. 2 pkt 17 lit. c p.u.a.) wskutek zmniejszenia wymiaru czasu pracy i płacy. Zgodnie z art. 2 pkt 18 lit. c p.u.a. ilekroć w ustawie jest mowa o uzyskaniu dochodu - oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z kolei w art. 9 ust. 4a p.u.a. mowa jest o tym, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zauważyć zatem należy, iż warunek osiągnięcia dochodu w miesiącu następującym po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, nie jest jedynym warunkiem doliczenia dochodu uzyskanego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jest to warunek pierwszy. Drugim warunkiem wynikającym z art. 9 ust. 4a p.u.a., jest warunek kontynuacji uzyskiwania dochodu osiągniętego zgodnie z warunkiem pierwszym także w okresie, na jaki ustalane (lub weryfikowane) jest prawo do świadczenia alimentacyjnego. Chodzi tu niewątpliwie o ten konkretny dochód, a więc dochód z tego samego źródła jak i w dotychczasowej wysokości. Taka interpretacja art. 9 ust. 4a p.u.a., wynika z celu, jakiemu służy instytucja dochodu utraconego i dochodu uzyskanego, a jest nim urealnienie sytuacji dochodowej świadczeniobiorcy na dzień przyznawania, czy wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organy obydwu instancji obliczając dochód Skarżącej, zupełnie pominęły fakt, że w art. 2 pkt 17 lit. c p.u.a. ustawodawca zdefiniował również pojęcie utraty dochodu stanowiąc, że oznacza to utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zgodzić należy się z Autorem skargi, że zagadnieniem, które wymagało rozważenia w realiach rozpoznawanej sprawy, a które zostało przez organy całkowicie pominięte, była wykładania pojęcia "utraty dochodu". W orzecznictwie sądowym, które Sąd orzekający w pełni podziela, przyjmuje się, że nie chodzi jedynie o utratę zatrudnienia w całości ale dla przyjęcia utraty dochodu wystarczająca jest utrata zatrudnienia w części, np. wskutek zmniejszenia wymiaru czasu pracy i płacy – co niespornie miało miejsce w okolicznościach badanej sprawy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] listopada 2012 r. , sygn. akt. I OSK [...] "jeżeli ustawodawca definiuje, że pod pojęciem utraty dochodu należy rozumieć utratę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, to to ostatnie pojęcie obejmuje również utratę zatrudnienia lepiej płatnego na rzecz gorzej wynagradzanego, nawet jeżeli do tego doszło w drodze wypowiedzenia zmieniającego. Podobnie w wyroku z [...] stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK [...] Naczelny Sąd Administracyjny skoro "utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" czyli "strata, zanik, ubytek" zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest zdarzeniem powodującym, że określona osoba przestaje uzyskiwać jakikolwiek dochód, bądź też powodującym, że jej dotychczasowy dochód ulega częściowemu zmniejszeniu, to nie sposób wiązać tego pojęcia wyłącznie z całkowitym ustaniem prawnego stosunku zatrudnienia. W pojęciu tym będą mieściły się wszelkie zmiany związane z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową określonej osoby wpływające na zmniejszenie jej dochodów. Wykładnia art. 2 pkt 17 lit. c p.u.a. nie można ograniczać zatem wyłącznie do sytuacji, w której stosunek pracy ustał. Ten pogląd skład orzekający w całości podziela . Podkreślić należy równocześnie, że nie może być wątpliwości co do tego, że nawet w sytuacji uzyskania jednoznaczności językowej przepisu, poddawany on jest wykładni systemowej i funkcjonalnej m.in. po to aby ocenić czy nie burzy powszechnie akceptowanych społecznie wartości. Dlatego też dla ustalenia znaczenia tekstu prawnego konieczne jest przejście przez wszystkie fazy wykładni, w tym wykorzystanie wszystkich - wyróżnionych w nauce - reguł interpretacyjnych, tj. językowych, systemowych oraz funkcjonalnych. W przypadku tekstów prawnych nie chodzi bowiem o to, aby po prostu rozumieć tekst czy jakiś jego przepis (bez wysiłku czy z jakimś szczególnym wysiłkiem), ale o to by zrozumieć ten tekst (przepis) zgodnie z treścią nadaną mu przez prawodawcę (por. wyrok NSA z dnia [...] maja 2016 r. sygn. akt I OSK [...], wyrok NSA z dnia [...] maja 2017 r. sygn. II FSK [...], a także A. Municzewski, Reguły interpretacyjne w działalności orzeczniczej Sądu Najwyższego, S. 2004 s. 103-104, 151-152, 217, E. Smoktunowicz, Orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego – kpa, B. 1994 s. 18-51; J.P. T., Naczelny Sąd Administracyjny a wykładnia prawa administracyjnego, W-wa 1999 s. 52-53, M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, W. Pr. LexisNexis 2008 s. 57-64 [za:] wyrok NSA z dnia [...] października 2017 r. sygn. I OSK [...], www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepisy nie mogą, przede wszystkim być interpretowane w oderwaniu od celów, którym miało służyć ich powołanie przez ustawodawcę. W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób pominąć faktu, że na mocy ustaleń zawartych z tą samą datą ([...] sierpnia 2018 r.), pomiędzy tymi samymi osobami (H S. a J. W. – występującą zarówno w imieniu "Spółki A.., jak i "Spółka B Skarżąca z datą [...] września 2018 r. uzyskała wprawdzie zatrudnienie na ˝ etatu w "Spółce B. uzyskując miesięczne wynagrodzenie w kwocie [...]zł netto, ale z tą samą chwilą (od [...] września 2018 r.) zmianie uległy warunki jej zatrudnienia w "Spółce A. dotyczące wymiaru czasu pracy i wynagrodzenia (w miejsce pełnego etatu Skarżąca rozpoczęła świadczenie pracy na ˝ etatu, uzyskując wynagrodzenie miesięczne w kwocie [...]zł brutto). Nie może zatem budzić wątpliwości, że z dniem [...] września 2018 r. doszło również do utraty przez H. S. dochodu w rozumieniu art. 2 pkt 17 lit. c p.u.a. To oznacza, że w świetle przekazanej Sądowi dokumentacji akt sprawy, w żadnym momencie, rozpatrywana przez organy zmiana warunków zatrudnienia Skarżącej, nie spowodowała zmiany wysokości uzyskanego przez nią dochodu, w sposób mający wpływ na wysokość kryterium dochodowego. Zważywszy na konkretne okoliczności badanej sprawy, w tym cel ustawy o pomocy uprawnionym do alimentów, jakim jest dostarczanie środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb, a w szczególności dzieciom, nie może być wątpliwości co do tego, że nie ziściły się powoływane przez organy przesłanki uchylenia decyzji z dnia [...] października 2018 r., a sposób interpretacji przepisów zaprezentowany w zaskarżonych decyzjach jest sprzeczny z celem ustawy. Organy operując wyłącznie językowymi dyrektywami wykładni, z pominięciem dyrektyw celowościowych i systemowych doszły do błędnych wniosków, co do tego, że sam fakt zatrudnienia Skarżącej z dniem [...] września 2018 r. na ˝ etatu w "Spółce B. musiał prowadzić do zmiany jej – realnej – sytuacji dochodowej. Całkowicie pominięto natomiast okoliczność utraty przez Skarżącą dochodu, z tą samą datą, na skutek zmiany jej dotychczasowej umowy o pracę. Błędna wykładnia powołanego przepisu spowodowała, że organy w ogóle nie uwzględniły faktu - w świetle okoliczności tej konkretnej sprawy - pozbawienie H. S. świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest sprzeczne z celem ustawy, a więc również z wolą ustawodawcy. Dodatkowo należy wskazać, że decyzja organu II instancji dotknięta była nie tylko wadą, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a.. Kolegium naruszyło również przepisy postępowania i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Jakkolwiek zaskarżona decyzja organu II instancji formalnie posiada uzasadnienie, to nie sposób nie zauważyć, że Kolegium w żaden sposób nie ustosunkowało się do bardzo konkretnych i jasno sformułowanych zarzutów odwołania. Brak reakcji organu II instancji w tym zakresie stanowi naruszenie art. 8 k.p.a. W ten sposób Kolegium dopuściło się również naruszenia art. 15 i art. 107 § 3 k.p.a., w zakresie, w jakim przepisy te nakładają na organ odwoławczy obowiązek odniesienia się do zarzutów odwołania. W ocenie Sądu okoliczności podnoszone przez stronę w toku postępowania miały kluczowe znaczenie dla prawidłowej wykładni znajdujących w sprawie przepisów. Z niezrozumiałych przyczyn zostały one jednak całkowicie przemilczane przez Kolegium. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c i art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Z kolei umarzając postępowanie administracyjne (pkt 2 sentencji) Sąd kierował się dyspozycją art. 145 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 (tj. uchylenie decyzji, stwierdzenie jej nieważności), sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Przepis ten jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub w części, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty [por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 5, W. 2017, wyd. elektr.]. W ten sposób, kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego w takiej sytuacji definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji publicznej tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania [por. P. Szustakiewicz. A. Skoczylas, (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. W. 2016, wyd. elektr.; zob. też uzasadnienie do projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Druk sejmowy Nr [...], VII kadencja, s. 17). Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Orzekając o umorzeniu postępowania administracyjnego Sąd działał na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. (punkt 2 sentencji). O kosztach postępowania (pkt 3 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. W myśl pierwszego z wymienionych przepisów, w razie uwzględnienia skargi skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z kolei zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a., niezbędne koszty postępowania strony reprezentowanej przez adwokata obejmują także jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez Sąd osobistego stawiennictwa strony. Przepisami odrębnymi, o których mowa wyżej, są przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015 r., poz. 1800 ze zm.), a w niniejszej sprawie jego § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c. Na koszty w niniejszej sprawie składa się kwota [...]zł (tytułem zastępstwa procesowego) oraz kwota [...]zł (opłata od pełnomocnictwa).

Informacje o sprawie

Data wpływu
3 lipca 2020
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Józef Maleszewski Maria Grzymisławska-Cybulska /sprawozdawca/ Tomasz Grossmann /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny