IV SA/Po 109/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Józef Maleszewski Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2017 r. sprawy ze skargi E.T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] ustalającą odszkodowanie z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Starosta M. ograniczył w trybie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r. poz. 518; zwanej dalej "u.g.n") sposób korzystania z nieruchomości, stanowiących własność E. T. (zwanej dalej również "skarżącą"), oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] o pow. [...] ha (nr KW [...]), nr [...] o pow. [...] ha (nr KW [...]), nr [...] o pow. [...] ha (nr KW [...]), nr [...] o pow. [...] ha (nr KW [...]) oraz nr [...] o pow. [...] ha (nr KW [...]), położonych w obrębie P., gminie K., powiat [...], poprzez zezwolenie Spółce A (zwanej dalej również "inwestorem") na założenie i przeprowadzenie na nieruchomościach przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej w postaci przebudowy napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] relacji S. - M. obejmującej budowę trzech stanowisk słupowych o wysokości do [...] m i powierzchni zajęcia gruntu nieprzekraczającej [...] m2 oraz przeprowadzenie [...] przewodów roboczych i [...] odgromowych o szerokości skrajnych przewodów [...] m w przedziale wysokości od [...] m do [...] m nad gruntem, po uprzednim zdemontowaniu [...] istniejących stanowisk słupowych, o całkowitej powierzchni zajęcia [...] m2. Wnioskiem z dnia [...] września 2015 r. inwestor zwrócił się o ustalenie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Pismem z dnia [...] października 2015 r. Starosta M. zwrócił się do skarżącej o ustosunkowanie się do propozycji ustalenia odszkodowania w drodze ugody. W wyznaczonym terminie skarżąca nie wyraziła zgody na zawarcie ugody. Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Starosta M. na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 1 w związku z art. 124 ust. 4, art. 128 ust. 4, art. 132 ust. 1a i 6 u.g.n. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2016 poz. 23; zwanej dalej "k.p.a.") ustalił na rzecz skarżącej odszkodowanie w łącznej kwocie [...]zł z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] o łącznej pow. [...] ha, położonych w obrębie P., gminie K., powiat [...], dla których Sąd Rejonowy w S. - Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w M. prowadzi księgi wieczyste odpowiednio nr [...], nr [...], oraz nr [...] objętych decyzją Starosty [...] znak [...] z dnia [...] lipca 2014 r. - stanowiącej wartość szkód oraz zmniejszenia wartości nieruchomości powstałych wskutek zdarzeń spowodowanych założeniem i przeprowadzeniem przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej (napowietrznej linii elektroenergetycznej [...] relacji S. -M. ). W odwołaniu skarżąca podniosła, iż decyzja Starosty nie została doręczona jej pełnomocnikowi, nie odniesiono się w niej do zarzutów złożonych do opinii rzeczoznawcy majątkowego S. K. oraz błędnie uznano sporządzone operaty szacunkowe za prawidłowe. Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez E. T. Wojewoda zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, ze operat szacunkowy z [...] maja 2014 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego J. S. nie może stanowić dowodu w niniejszej sprawie. Operat ten nie spełnia nawet wymogów formalnoprawnych, ponieważ nie wynika z niego kto go sporządził, ani nie jest on aktualny. Poza tym operat szacunkowy, który ustala wynagrodzenie za służebność przesyłu oraz za bezumowne korzystanie nie może być podstawą ustalenia odszkodowania za straty wywołane administracyjnoprawnym ograniczeniem prawa własności. Jest to odrębna instytucja prawa wymagająca odmiennego sposobu obliczania wysokości odszkodowania i stanowi roszczenie cywilnoprawne. W niniejszej sprawie pierwszeństwo mają regulacje ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie zaś regulacje dotyczące roszczeń cywilnych w zakresie służebności przesyłu i bezumownego korzystania z nieruchomości. Organ odwoławczy stwierdził również, że operaty szacunkowe z [...] grudnia 2015 r., [...] sierpnia 2016 r. oraz [...] października 2016 r. sporządzone przez S. K. są prawidłowe i mogą stanowić podstawę do ustalenia odszkodowania. Wojewoda wyjaśnił, iż dokonał oceny ww. operatów szacunkowych jako opinii w przedmiotowej sprawie pod względem formalnym zaznaczając, że nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego. Następni Wojewoda w sposób szczegółowy wyjaśnił powody, dla których uznał operaty za wiarygodne. Odnosząc się do stanowiska skarżącej wyrażanego w toku postępowania Wojewoda stwierdził, że organ I instancji odniósł się w decyzji do zarzutu skarżącej co do treści operatu szacunkowego, zawartego w piśmie jej pełnomocnika z [...] lutego 2015 r. skierowanym do starosty, wyjaśniając, że oceny operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych. Wojewoda wskazał też, że rzeczoznawca majątkowy nie ma obowiązku dokonywania oceny, czy też składania wyjaśnień co do operatu szacunkowego sporządzonego przez innego rzeczoznawcę majątkowego. Wojewoda zaznaczył, że [...] lutego 2016 r. w Starostwie Powiatowym w M. odbyła się rozprawa administracyjna w niniejszej sprawie, na której nie stawiła się skarżąca, będąc prawidłowo powiadomiona o terminie i miejscu rozprawy. Wyznaczenie kolejnej rozprawy administracyjnej, w celu ponownego, bardziej obszernego, ustosunkowania się rzeczoznawcy majątkowego S. K. do operatu szacunkowego sporządzonego przez biegłego sądowego w sprawie cywilnej dotyczącej wynagrodzenia za służebność przesyłu oraz za bezumowne korzystanie z nieruchomości jest bezcelowe, ponieważ S. K. [...] lutego 2016 r. podczas rozprawy administracyjnej w Starostwie Powiatowym w M., prawidłowo wyjaśnił, że nie jest uprawniony do dokonywania ocen innych operatów szacunkowych, ponieważ należy to do zadań organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. T. zarzuciła decyzji Wojewody naruszenie: - art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez pominięcie wniosku strony o przesłuchanie biegłego na okoliczność sporządzonego przez niego operatu, w szczególności na okoliczność ustalenia innych transakcji porównawczych, przyjęcie zbyt małej powierzchni, na której dochodzi do obniżenia wartości gruntu, nieprawidłowe ustalenie wysokości odszkodowania przysługującego stronie. - art. 128 ust. 4 u.g.n. poprzez nieprawidłowe określenie zakresu szkód oraz obniżenia wartości gruntu. Skarżąca wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zaznaczyła, że w toku postępowania administracyjnego przedstawiła operat, zawierający m.in. szereg transakcji porównawczych. W toku postępowania przed Wojewodą skarżąca wnioskowała także o przesłuchanie biegłego na okoliczności związane z przygotowanym przez niego operatem, w szczególności w zakresie przyjętych przez biegłego transakcji porównawczych. Wojewoda nie orzekł o oddaleniu wniosku dowodowego, a złożonego wniosku po prostu nie uwzględnił, o czym skarżąca dowiedziała się otrzymując decyzję. Taki sposób postępowania zdaniem skarżącej narusza zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i uniemożliwił uzyskanie ustnego stanowiska biegłego wtoku postępowania. Ponadto zdaniem skarżącej wadliwie ustalono zakres obniżenia wartości gruntu w związku z planowaną inwestycją. Jak wynika z operatu posiadanego przez skarżącą, a bazującego na powszechnie dostępnych cenach porównawczych, obniżenie wartości gruntu jest wielokrotnie większe aniżeli ustalił biegli. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja ustalająca odszkodowanie za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, w związku z modernizacją napowietrznej linii elektroenergetycznej WN [...] relacji S. -M. na działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...] (obręb: P., gmina K.). Zgodnie z art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z art. 124 ust. 4 u.g.n. wynika natomiast, że na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4. Z kolei zgodnie z art. 128 ust. 4 u.g.n. odszkodowanie przysługuje za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126 u.g.n. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Wysokość odszkodowania ustala się według stanu, przeznaczenia i wartości, wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. W przypadku gdy starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, wysokość odszkodowania ustala się według stanu i przeznaczenia nieruchomości w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw, a w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3 i art. 106 ust. 1, według stanu i przeznaczenia nieruchomości odpowiednio w dniu wydania decyzji o podziale lub podjęcia uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. Przepis art. 134 stosuje się odpowiednio (art. 130 ust. 1 u.g.n.). Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości (art. 130 ust. 2 u.g.n). Rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego (art. 156 ust. 1 u.g.n.). Operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 (art. 156 ust. 3). Operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził (art. 156 ust. 4 u.g.n.). Przy określaniu wartości zasiewów, upraw i innych zbiorów jednorocznych szacuje się wartość przewidywanych plonów według cen kształtujących się w obrocie rynkowym, zmniejszając ją o wartość nakładów koniecznych w związku ze zbiorem tych plonów (art. 135 ust. 7 u.g.n.). Obowiązek zapłaty odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń wymienionych w art. 124, art. 124b, art. 125 i art. 126 oraz za zmniejszenie wartości nieruchomości z tego powodu obciąża osobę lub jednostkę organizacyjną, która uzyskała zezwolenie odpowiednio na założenie lub przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, o którym mowa w art. 124 ust. 1, albo zezwolenie na wykonanie czynności związanych z konserwacją, remontami, usuwaniem awarii oraz usuwaniem z gruntu, o którym mowa w art. 124b ust. 1, albo zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości w przypadku siły wyższej lub innej nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody albo przedsiębiorcę, który na podstawie koncesji wykonuje działalność w zakresie poszukiwania, rozpoznawania lub wydobywania kopalin objętych własnością górniczą (art. 132 ust. 6 u.g.n.). W myśl § 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. z 2004 r. nr 207, poz. 2109 ze zm.; zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 21 września 2004 r."), przy określaniu wartości poniesionych szkód na nieruchomości, o których mowa w art. 128 ust. 4 ustawy, uwzględnia się w szczególności: 1) stan zagospodarowania nieruchomości na dzień wydania decyzji odpowiednio o wywłaszczeniu, ograniczeniu sposobu korzystania albo zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości oraz stan zagospodarowania nieruchomości na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie tej decyzji; 2) utratę pożytków w okresie od dnia wydania decyzji do dnia zakończenia działań uzasadniających jej wydanie. Przez stan zagospodarowania w przypadku nieruchomości zabudowanej rozumie się przeznaczenie i sposób wykorzystywania obiektów budowlanych oraz ich stan techniczny, a także cechy tych obiektów, a w szczególności gabaryty, formę architektoniczną, usytuowanie względem linii zabudowy oraz intensywność wykorzystania terenu (ust. 2). Zgodnie z § 43 ust. 3 rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r. przy określaniu zmniejszenia wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 128 ust. 4 ustawy, uwzględnia się: 1) zmianę warunków korzystania z nieruchomości; 2) zmianę przydatności użytkowej nieruchomości; 3) trwałe ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości; 4) skutki spowodowane obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy. Głównym dowodem w sprawie ustalenia odszkodowania za szkody powstałe w wyniku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest operat szacunkowy sporządzony przez uprawnionego rzeczoznawcę. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że dokonywanie oceny prawidłowości operatu przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych nie wyłącza ogólnych zasad oceny dowodu, jakim jest operat szacunkowy. Na organach administracji publicznej ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia sprawy, w tym dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a). W sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania oznacza to obowiązek oceny wiarygodności sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego opinii, a w konsekwencji oceny jej mocy dowodowej, jako określającej wzrost wartości nieruchomości. Operat szacunkowy jest kluczowym dowodem w przypadku ustalenia wartości poniesionych szkód na nieruchomości. Stanowi on opinię biegłego w związku z posiadaną przez rzeczoznawcę majątkowego specjalistyczną wiedzą w zakresie wyceny nieruchomości. Opinia ta powinna zostać zweryfikowana i oceniona przez organ administracyjny z należytą starannością zarówno pod kątem formalnym, jak i materialnym. Obowiązkiem organu jest ocena operatu w świetle obowiązujących przepisów prawa i w tym zakresie zbadanie, czy zawiera on wszystkie wymagane prawem elementy treści oraz czy został sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę. Wprawdzie organ nie dysponuje wiedzą specjalistyczną i nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, jednakże jego obowiązkiem jest przede wszystkim zweryfikowanie treści operatu szacunkowego i ustalenie, czy jest on jasny, logiczny i spójny, czy nie zawiera błędów (także rachunkowych), niejasności, pomyłek czy braków. W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek niejasności, błędów bądź braków organ winien wezwać rzeczoznawcę do ich usunięcia, natomiast w sytuacji powzięcia jakichkolwiek wątpliwości winien wezwać biegłego do ich wyjaśnienia i zajęcia jednoznacznego stanowiska w danej kwestii. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji pozwala stwierdzić, że Wojewoda dokonał prawidłowej oceny trzech operatów szacunkowych (z dnia [...] grudnia 2015 r., z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz z dnia [...] października 2016 r.) sporządzonych przez uprawnionego rzeczoznawcę. Organ stwierdził, że operaty są prawidłowe i mogą stanowić podstawę do ustalenia odszkodowania. Jednocześnie Wojewoda prawidłowo przyjął, że pomimo określenia operatów jako aneksy, należało potraktować je jako nowe operaty szacunkowe, ponieważ zawierają wszystkie elementy jakie powinien posiadać operat szacunkowy. Dodatkowo zaznaczyć trzeba, że wady operatów zostały usunięte przez rzeczoznawcę na wezwanie organu odwoławczego. Ponadto z uwagi na różnice między charakterystycznymi parametrami działek właściwym było sporządzenie trzech operatów szacunkowych. Rzeczoznawca dokonujący wyceny wartości nieruchomości skorzystał z podejścia porównawczego, metody korygowania ceny średniej. Dobierając nieruchomości stanowiące podstawę szacowania rzeczoznawca przyjął grunty przez które przebiegają linie energetyczne oraz inne media oraz grunty bez takiego obciążenia, jednak duże zróżnicowanie tych gruntów pod względem innych cech rynkowych nie pozwoliło na zastosowanie tej metodyki, dlatego zmniejszenie wartości nieruchomości z powodu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości zostało określone metodą parametryczną, opartą na porównaniu wartości rynkowej gruntów przed i po obciążeniu ich ograniczeniami. Rzeczoznawca uwzględnił okoliczność obniżenia wartości nieruchomości z uwagi na znajdujące się na działce słupy elektroenergetyczne, których obecność powoduje całkowite wyłączenie terenu pod słupem z produkcji rolnej. Ponadto prowadzenie zmechanizowanych prac rolnych przy nim powoduje utrudnienia w stosunku do pozostałej części strefy ograniczonego użytkowania. Prawidłowym było również zaakceptowanie przez Wojewodę nieuwzględnienia w operatach spadku wartości nieruchomości, który wynikał z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W rozpoznawanej sprawie należało szacować tylko szkody i utratę wartości nieruchomości ze względu na realizację inwestycji, a nie ze względu na objęcie nieruchomości skarżącej planem miejscowym, w którym zaznaczono przebieg przedmiotowej linii energetycznej. Zgodnie bowiem z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 778), jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe bądź istotnie ograniczone, właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości może, z zastrzeżeniem ust. 2, żądać od gminy: odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części. Renta planistyczna ma wykazywać różnicę w wartości nieruchomości pomiędzy jej stanem przed zmianą bądź uchwaleniem nowego planu zagospodarowania przestrzennego i pomiędzy jej stanem po dokonaniu tej zmiany. Zmniejszenie wartości nieruchomości, o którym mowa w art. 128 ust. 4 u.g.n., nie powinno być utożsamiane z ograniczeniem możliwości inwestycyjnych wynikających ze wskazań miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2000 r., sygn. akt I SA 356/99, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 807/16, wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 sierpnia 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 681/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z ustalonymi okolicznościami obsiania wycenianych nieruchomości rzeczoznawca prawidłowo oszacował wartość przewidywanych plonów według cen kształtujących się w obrocie rynkowym, zmniejszając ją o wartość nakładów koniecznych w związku ze zbiorem tych plonów. Szacując wartość plonów rzeczoznawca skorzystał z opracowań i analiz [...] W konsekwencji Sąd jako niezasadne ocenił podniesione w skardze zarzuty dotyczące dokonanej wyceny. Jednocześnie Wojewoda prawidłowo ocenił, że przedstawiony przez skarżącą w toku postępowania operat sporządzony przez J. S. nie może stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie. Z operatu tego nie wynika aby był on aktualny, a ponadto dotyczy on ustalenia wynagrodzenia za służebność przesyłu oraz za bezumowne korzystanie, wobec czego Wojewoda prawidłowo uznał, że operat ten nie może być podstawą ustalenia odszkodowania za straty wywołane ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości. Jako niezasadne Sąd ocenił podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. poprzez pominięcie wniosku skarżącej o przesłuchanie biegłego na okoliczność sporządzonego przez niego operatu, w szczególności na okoliczność ustalenia innych transakcji porównawczych. W ocenie Sądu Wojewoda trafnie podniósł w odpowiedzi na skargę, że rzeczoznawca majątkowy nie ma obowiązku dokonywania oceny, czy też składania wyjaśnień co do operatu szacunkowego sporządzonego przez innego rzeczoznawcę majątkowego. Poza tym należy wskazać, że [...] lutego 2016 r. Starosta Powiatowy przeprowadził rozprawę administracyjną w niniejszej sprawie, na której skarżąca nie stawiła się, pomimo prawidłowego powiadomienia o terminie i miejscu rozprawy. Jak wynika z art. 89 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej przeprowadza rozprawę, gdy służy to przyspieszeniu lub uproszczeniu postępowania albo gdy wymaga tego przepis prawa. Żadna z tych przesłanek nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Natomiast w myśl art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Wojewoda prawidłowo uznał, że wyznaczenie kolejnej rozprawy administracyjnej, w celu ponownego, bardziej obszernego, ustosunkowania się rzeczoznawcy majątkowego S. K. do operatu szacunkowego sporządzonego w sprawie dotyczącej wynagrodzenia za służebność przesyłu oraz za bezumowne korzystanie z nieruchomości nie miało znaczenia dla sprawy. Z powyżej wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718) orzekł jak w sentencji.