Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

IV SA/Po 1061/19

Wyrok WSA w Poznaniu z 5 marca 2020 r., IV SA/Po 1061/19

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
5 marca 2020
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Sędzia WSA Józef Maleszewski Protokolant sekr. sąd. Roman Sukhyi po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję w całości.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2019 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej też jako "SKO" lub "organ II instancji"), po rozpoznaniu odwołania R. W. od decyzji Prezydenta Miasta P. z [...] stycznia 2019 r. (nr [...]) w sprawie: I. uchylenia decyzji własnej z [...] sierpnia 2018 r. (nr [...]) przyznającej świadczenie wychowawcze na rzecz W. W.; II. odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz W. W. w okresie od [...] października 2018 r. do [...] września 2019 r., orzekło, że: 1. uchyla ww. decyzję Prezydenta Miasta z [...] stycznia 2019 r. w części dotyczącej odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz W. W., 2. przyznaje R. W. świadczenie wychowawcze na rzecz W. W. w wysokości po [...] zł miesięcznie na okres od [...] lipca 2019 r. do [...] września 2019 r., 3. odmawia przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz W. W. na okres od [...] października 2018 r. do [...] czerwca 2019 r. W uzasadnieniu decyzji, SKO podało, że wnioskiem z [...] sierpnia 2018 r. R. W. (dalej też jako "Wnioskodawca" lub "Skarżący") zwrócił się o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres [...] na rzecz kolejnego dziecka – W. W.. W skład rodziny Wnioskodawca oprócz siebie zaliczył: L. W. (żonę), S. W. (syna) ur. [...].01.1999 r., U. W. (córkę) ur. [...].03.2000 r., A. W. (córkę) ur. [...].10.2007 r. i córkę, W. W.. Przywołaną wyżej decyzją z [...] sierpnia 2018 r. Prezydent Miasta P. (dalej też jako "Prezydent Miasta" lub "organ I instancji") przyznał świadczenie wychowawcze na rzecz W. W., w wysokości po [...] zł miesięcznie, na okres od [...] października 2018 r. do [...] września 2019 r. Postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. (nr [...]) Prezydent Miasta, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną z [...] sierpnia 2018 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że córka Wnioskodawcy, A. W. (ujęta we wniosku o świadczenie wychowawcze), uczęszcza do szkoły podstawowej w J. i tam od poniedziałku do piątku przebywa pod opieką babci. O fakcie tym Wnioskodawca nie poinformował organu I instancji, wobec czego zaistniała podstawa do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przywołaną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2019 r. Prezydent Miasta uchylił ww. decyzję własną z [...] sierpnia 2018 r., przyznającą świadczenie wychowawcze na rzecz W. W., i odmówił przyznania na jej rzecz świadczenia wychowawczego na okres od [...] października 2018 r. do [...] września 2019 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ I instancji wskazał na powziętą [...] września 2018 r. informację, że córka, A. W. (której matką jest L. G.), uczęszcza do szkoły w J. i przebywa w tym mieście od poniedziałku do piątku pod opieką babci. W oświadczeniu z [...] października 2018 r. R. W. wyjaśnił, że pozostaje w związku małżeńskim z L. W. oraz w związku nieformalnym z L. G., z którego pochodzi córka A. . Organ I instancji, mając na uwadze definicję pojęcia "rodzina" wynikającą z art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, uznał, że nie może zaliczyć A. W. w skład rodziny Wnioskodawcy. W odwołaniu od ww. decyzji Prezydenta Miasta, R. W. podniósł, że przyznane świadczenia przekazywał matkom swoich dzieci w całości. Poinformował, że "udzielił wywiadu środowiskowego" pracownikowi MOPR w listopadzie 2018 r., odpowiadając na wszystkie pytania. Wyjaśnił wówczas, że córka A. W. uczęszcza do szkoły w J. i czasami przebywa pod opieką babci, gdy jej matka pracuje w P. jako pielęgniarka (system zmianowy). Skarżący jako miejsce stałego pobytu wskazał: P. (żona, troje dzieci, pobyt od poniedziałku do piątku), J. (partnerka, dziecko, od piątku do niedzieli), O. W. (owdowiała matka, sobota, niedziela). Zarzucił, że [...] Centrum Świadczeń ("PCŚ") chce uczynić jego córkę A. "dzieckiem nielegalnym", a jego pozbawić świadczeń na córkę W. . Zmieniając opisaną decyzję Prezydent Miasta z [...] stycznia 2019 r. – przywołaną na wstępie decyzją z [...] września 2019 r. – SKO wskazało, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania. Zdaniem SKO prawidłowo ocenił organ I instancji, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Okolicznością, na którą wskazał organ I instancji, jest powzięcie w dniu [...] września 2018 r. informacji, że córka A. W. uczęszcza do szkoły podstawowej i zamieszkuje w J.. W związku z tym nie może ona zostać zaliczona do rodziny Wnioskodawcy. W dalszej części uzasadniania organ II instancji wyjaśnił, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2018 r. poz. 2134, ze zm.; dalej w skrócie "u.p.p.w.d."), która została znowelizowana ustawą z dnia 26 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci oraz niektórych innych ustawy (Dz. U. z 2019 r. poz. 924; dalej jako "ustawa zmieniająca"). W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej, w sprawach o świadczenie wychowawcze za okres do [...] czerwca 2019 r. stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w dotychczasowym brzmieniu, z wyłączeniem art. 20 ust. 3 i 4 tej ustawy, który stosuje się w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. SKO wskazało, że do [...] czerwca 2019 r. obowiązywał art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d. zawierający definicję legalną "rodziny" (na potrzeby analizowanego tu świadczenia). Z definicji tej wynikało, że rodzinę tworzyli rodzice i zamieszkujące razem z nimi dzieci pozostające na ich utrzymaniu. Jeżeli więc dziecko nie mieszkało z rodzicem, nie było przez niego utrzymywane, to w świetle przywołanej definicji, nie przynależało do jego rodziny. W sytuacji, gdy rodzice byli rozwiedzeni, żyjący w separacji lub w rozłączeniu, dziecko mogło być członkiem rodzin obojga rodziców, pod warunkiem sprawowania opieki naprzemiennej. Dla ustalenia, czy dziecko wchodziło w skład rodziny tego rodzica, który ubiegał się o świadczenie wychowawcze, istotne było dokonanie wykładni sformułowania "zamieszkujące wspólnie", zawartego w definicji z art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d. W ocenie SKO sformułowanie to należy rozumieć jako faktyczne miejsce zamieszkania, czyli fizyczne przebywanie dziecka u tego rodzica, który sprawuje faktyczną nad nim opiekę i faktycznie zaspokaja jego potrzeby życiowe. Na tym tle normatywnym organ II instancji podniósł, że R. W. wnioskiem z [...] sierpnia 2018 r. zwrócił się o świadczenie wychowawcze na rzecz W. W.. Do rodziny Wnioskodawca, oprócz siebie, zaliczył: córkę A. W., a także żonę L. W. i troje dzieci: S. W., U. W. i W. W.. Zebrany w sprawie materia! dowodowy wskazuje, że A. W. nie zamieszkuje z Wnioskodawcą. Podczas rozmowy z R. W. pracownik MOPR w P. potwierdził informację, że A. W. mieszka w J. i tam uczęszcza do szkoły podstawowej. Ustalono również, że matka A. W. – L. G. – pracuje w P., do pracy dojeżdża z J.. Pod nieobecność matki, opiekę na A. W. sprawuje babcia. Zdaniem SKO, w świetle przytoczonej definicji pojęcia "rodzina" uznać należy, że córka A. W. nie wchodzi w skład rodziny R. W.. Dziecko zamieszkuje w J. i tworzy rodzinę ze swoją matką L. G.. Natomiast Wnioskodawca tworzy rodzinę z żoną i trojgiem dzieci pochodzących ze związku małżeńskiego. Nie jest możliwe, aby Wnioskodawca tworzył rodzinę równocześnie z żoną oraz z partnerką. Zaliczenie dziecka do odrębnych rodzin obojga rodziców może nastąpić tylko wówczas, gdy jest ono pod opieką naprzemienną obojga rodziców, zgodnie z orzeczeniem sądu. Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie występuje. Organ II instancji podkreślił, że Skarżący nie kwestionuje faktu zamieszkiwania córki A. W. w J.. Wskazuje jedynie, że dba o wszystkie swoje dzieci, a środki otrzymane w formie świadczenia wychowawczego przekazywał matkom tych dzieci. Wskazał również, że przebywa w J. z partnerką i córką w piątek, sobotę i niedzielę. W ocenie SKO przebywanie z dzieckiem jedynie w niektóre dni tygodnia nie uprawnia do sformułowania wniosku, że Wnioskodawca zamieszkuje wspólnie z tym dzieckiem oraz że tworzy z nim rodzinę w rozumieniu art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d. Dlatego, zdaniem SKO, organ I instancji, orzekając w dniu [...] stycznia 2019 r., prawidłowo rozstrzygnął, że Wnioskodawcy nie przysługuje świadczenie wychowawcze na rzecz W. W. na okres od [...] października 2018 r. do [...] września 2019 r. Wobec nie zaliczenia do składu rodziny A. W., W. W. stała się pierwszym dzieckiem w rodzinie. Przyznanie świadczenia na pierwsze dziecko – do [...] czerwca 2019 r. – było uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego. Wnioskodawca nie zwracał się o świadczenie na pierwsze dziecko, brak więc było podstaw do weryfikacji dochodu rodziny. Natomiast mocą art. 1 pkt 4 lit. b ustawy zmieniającej uchylony został m.in. art. 5 ust. 3 i 4 u.p.p.w.d., uzależniający przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko od spełnienia przesłanki dochodowej. W związku z tym – jak stwierdziło SKO – Wnioskodawcy od [...] lipca 2019 r. przysługuje świadczenie wychowawcze na rzecz W. W.. Na zakończenie organ II instancji – w związku z przyznaniem świadczenia wychowawczego swą decyzją – zastrzegł, że ewentualne przyznanie tego świadczenia przez organ I instancji (na skutek wniosku złożonego przez Stronę po dniu [...].07.2019 r.) nie powoduje powstania uprawnienia do dwukrotnego pobierania świadczenia za miesiące: lipiec 2019 r., sierpień 2019 r. i wrzesień 2019 r. Skargę na opisaną decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł R. W., który wskazał m.in., że w pierwszym wniosku w 2016 r. o świadczenie 500+ wyszczególnił całą swoją rodzinę: żonę, partnerkę, czwórkę dzieci. PCŚ kazało mu wykreślić partnerkę i świadczenie przyznało na każde uprawnione dziecko, w tym A. , która nosi jego nazwisko. Zdaniem Skarżącego nie zaszły zatem w październiku 2018 r. żadne nowe fakty, o których by PCŚ nie wiedział wcześniej w kwietniu 2016 r., kiedy wydawał swoją słuszną pierwotną decyzję – co podnoszą teraz niesłusznie po latach PCŚ i SKO. Skarżący podkreślił, że mieszka, przebywa i ma kontakt ze wszystkimi swoimi dziećmi, bo jest odpowiedzialny za ich życie i wychowanie. Zaznaczył, że nie wskazuje żadnego miejsca stałego pobytu, gdyż od [...] lat przebywa w trzech miejscach: w P. zwykle od poniedziałku do piątku (żona, troje dzieci, praca zawodowa, gospodarstwo domowe), w J. od piątku do niedzieli (partnerka, dziecko, gospodarstwo domowe), a w O. W. w sobotę, niedzielę (owdowiała blisko [...] lat temu matka, gospodarstwo domowe). Zdaniem Skarżącego odmowa traktowania A. jako jego dziecka, jego związku z partnerką jako rodziny, a ich wspólnego przebywania jako tworzenia domu rodzinnego, jest bardzo krzywdzące i bolesne. Skarżący wskazał, iż budowaniu tego złożonego związku rodzinnego poświęca życie i siły. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu [...] marca 2020 r. Skarżący podtrzymał wnioski i wywody skargi. Na pytanie Sądu, jak godzi pobyt w J. od piątku do niedzieli z zadeklarowanymi odwiedzinami u matki w O. W. od soboty do niedzieli, wyjaśnił, że jeździ do matki zwykle albo na sobotę, albo na niedzielę, na kilka godzin lub na cały dzień, w zależności od potrzeb. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Dokonując w powyższy sposób kontroli zaskarżonej decyzji SKO, Sąd doszedł do przekonania, że skarga R. W. zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek zasadniczo z innych przyczyn niż w niej wskazano, gdyż wyłącznie z powodów formalnych. W niniejszym postępowaniu kontroli Sądu podlegała decyzja SKO w P. z [...] września 2019 r. (nr [...]) uchylająca decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] stycznia 2019 r. (nr [...]) w części dotyczącej odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz W. W. (pkt 1 decyzji SKO) i w tym zakresie orzekająca co do istoty sprawy (pkt 2 i 3 decyzji SKO). Jednakże w tym miejscu należy zauważyć, że ww. decyzja Prezydenta Miasta zawierała dwa rozstrzygnięcia, zamieszczone w odrębnych punktach. W pkt I decyzji Prezydent Miasta orzekł bowiem o uchyleniu decyzji własnej z [...] sierpnia 2018 r. przyznającej świadczenie wychowawcze na rzecz W. W., a w pkt II – o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz W. W.. Ponadto należy mieć na uwadze, że analiza treści odwołania nie wskazuje, aby Skarżący kwestionował decyzję Prezydenta Miasta z [...] stycznia 2019 r. wyłącznie w części odnoszącej się do jej pkt II, tj. odmowy przyznania świadczenia. Przeciwnie, w uzasadnieniu odwołania Skarżący wyraźnie kontestował zasadność "uchylania poprzednich decyzji PCŚ" (tu: decyzji Prezydenta Miasta z [...].08.2018 r.). Podobnie zakres zaskarżenia oceniło SKO, skoro w części wstępnej swej decyzji wskazało, że rozpoznało odwołanie R. W. "od decyzji Prezydenta Miasta" (a nie od jej określonej części). Już z tych względów należało uznać, że przedmiotem odwołania zostały objęte oba punkty decyzji Prezydenta Miasta. Poza tym, jako rozstrzygnięcia zawarte w decyzji kończącej postępowanie wznowieniowe, pozostają one ze sobą w ścisłym, nierozerwalnym związku, o czym przesądza unormowanie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art. 138 § 2 k.p.a.). Przepisy art. 138 k.p.a. zawierają zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego, określając w sposób wyczerpujący zakres możliwych rozstrzygnięć tego organu, w związku z czym organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej niż wymienione w tych przepisach. Tymczasem analiza zaskarżonej decyzji pokazuje, że SKO orzekło jedynie co do części decyzji Prezydenta Miasta, a mianowicie co do jej punktu II. Natomiast nie zawarło w sentencji swe decyzji żadnego rozstrzygnięcia odnośnie do pkt I decyzji organu I instancji, mimo że – jak to już wyżej wskazano – również on został zaskarżony odwołaniem. Przykładowo, SKO nie stwierdziło, że w pozostałym zakresie decyzję Prezydenta Miasta utrzymuje w mocy. W ocenie Sądu brak tego elementu rozstrzygnięcia uzasadnia wniosek, że organ II instancji nie orzekł o całości sprawy, lecz jedynie o jej części. Rozstrzygnięcia organu administracji nie można bowiem domniemywać. W związku z tym orzeczenie o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji w części wymaga, aby organ odwoławczy wypowiedział się jednocześnie o pozostałym zakresie decyzji organu pierwszej instancji (por. wyroki NSA: z [...].10.2000 r., III SA [...], LEX nr 47084; z [...].03.2011 r., I GSK [...]; z [...].04.2011 r., II OSK [...]; z [...].04.2013 r., II OSK [...]; z [...].07.2014 r., I OSK [...]; z [...].09.2015 r., II OSK [...]; z [...].11.2015 r., I OSK [...] – CBOSA; por. też wyroki NSA: z [...].04.2006 r., I OSK [...]; z [...].11.2014 r., II OSK [...] – CBOSA). W sytuacji, gdy organ odwoławczy nie ustosunkował się do całości rozstrzygnięcia przyjętego w decyzji organu I instancji, uchylając decyzję w części i w tym zakresie orzekając co do istoty, nie utrzymując w mocy decyzji w pozostałym zakresie, to w tych granicach zachodzi brak ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Przepisy art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. nie mogą być bowiem interpretowane jako odrębne normy prawne i nie można przyjąć domniemania utrzymania w mocy w pozostałej części zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, W. 2019, art. 138 Nb 9). Z powyższego wynika, że w kontrolowanej sprawie organ II instancji, uchylając decyzję organu I instancji w części (co do pkt II), zobligowany był do wypowiedzenia się w osnowie decyzji także co do pozostałej części decyzji organu I instancji (tj. odnośnie do jej pkt I). Zaniechanie podjęcia rozstrzygnięcia w tym zakresie nie może być usprawiedliwione tym, że organ odwoławczy odniósł się – acz jedynie pośrednio – do kwestii uchylenia decyzji Prezydenta Miasta z [...] sierpnia 2018 r. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poprzez wskazanie, że w niniejszej sprawie słusznie organ I instancji ocenił, iż wystąpiła przesłanka do wznowienia postępowania. Należy podkreślić, że nie jest dopuszczalne orzeczenie o części sprawy w osnowie decyzji, a o pozostałej – w jej uzasadnieniu. Jak to już wyżej wskazano, rozstrzygnięcia organu nie można domniemywać, także z treści uzasadnienia, lecz winno być ono wyraźnie podane w sentencji decyzji. Wobec powyższego należy uznać, że zaskarżona decyzja SKO została wydana z istotnym naruszeniem przepisów art. 138 k.p.a. Poza tym, w ocenie Sądu, niedopuszczalne było orzekanie przez organ II instancji o przyznaniu świadczenia wychowawczego na rzecz W. W., na okres od [...] lipca 2019 r. do [...] września 2019 r., bez uprzedniego wyjaśnienia, czy świadczenia na jej rzecz za ten okres nie przyznał już uprzednio organ I instancji. W ten sposób SKO naraziło bowiem siebie oraz organ I instancji na wydanie decyzji nieważnej. Gdyby bowiem okazało się, że doszło do wydania przez te organy dwóch decyzji ostatecznych przyznających na rzecz W. W. świadczenia wychowawczego na okres od [...] lipca 2019 r. do [...] września 2019 r., to druga z tych decyzji byłaby bezwzględnie dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Tego problemu żadna miarą nie rozwiązuje zastrzeżenie poczynione przez SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że: "W związku z przyznaniem świadczenia wychowawczego niniejszą decyzją wskazać należy, że ewentualne przyznanie tego świadczenia przez organ I instancji (na skutek wniosku złożonego przez Stronę po dniu [...].07.2019 r.) nie powoduje powstania uprawnienia do dwukrotnego pobierania świadczenia za miesiące: lipiec 2019 r., sierpień 2019 r. i wrzesień 2019 r." Już z tych to, formalnych przyczyn zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu przez Sąd. Dlatego, mogąc się w takiej sytuacji jedynie ubocznie odnieść do meritum sprawy, Sąd zauważa, że: - organy obu instancji prawidłowo uznały, iż w sprawie wystąpiła przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Z samego bowiem faktu ujęcia przez Skarżącego w pierwszym ze złożonych wniosków dotyczących "świadczenia 500+" (z 2016 r.) w wykazie członków jego rodziny także partnerki, L. G., nie wynikało żadną miarą, że jego córka A. W. nie zamieszkuje z nim wspólnie w rozumieniu art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d., lecz że pozostaje pod opieką matki i babci w J.. Nie wynikało to również z innych dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. A to właśnie ta okoliczność – wspólnego (nie)zamieszkiwania Wnioskodawcy z córką A. – miała istotne znaczenie w tej sprawie i, jak wynika z jej akt administracyjnych, nie była znana organowi I instancji przy wydawaniu pierwotnej decyzji przyznającej wnioskowane świadczenie; - użyte w art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d. sformułowanie "zamieszkujące wspólnie" należy rozumieć jako faktyczne miejsce zamieszkania, czyli fizyczne przebywanie dziecka u tego rodzica, który sprawuje faktyczną nad nim opiekę i faktycznie zaspokaja jego potrzeby życiowe (zob. wyrok WSA z [...].01.2020 r., IV SA/Po [...], CBOSA); - sytuacja rodzinna Skarżącego rzeczywiście jest złożona. W ocenie Sądu, Skarżący w istocie współtworzy dwie komórki rodzinne, których jest wspólnym ogniwem: jedną, sformalizowaną, z żoną i trójką dzieci (S. , U. i W.), a drugą, nieformalną, z partnerką i córką A. . Taka sytuacja wymyka się konstrukcjom prawnym przyjętym przez ustawodawcę w u.p.p.w.d. Jak bowiem trafnie zauważyło SKO, jednoczesne zaliczenie dziecka do dwóch odrębnych rodzin obojga rodziców może nastąpić tylko wówczas, gdy jest ono pod opieką naprzemienną obojga rodziców zgodnie z orzeczeniem sądu. Innymi słowy, zasadą jest uznawanie danego dziecka za członka jednej rodziny, a tylko wyjątkowo można zaliczyć dziecko jednocześnie do członków rodzin obojga rodziców – w przypadku, gdy zgodnie z orzeczeniem sądu dziecko jest pod opieką naprzemienną rodziców rozwiedzionych (por. wyrok NSA z [...].01.2018 r., I OSK [...], CBOSA). Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie bezspornie nie występuje. Nawet gdyby jednak hipotetycznie założyć, że przepisy o opiece naprzemiennej mogą znaleźć zastosowanie do sytuacji rodzinnej Wnioskodawcy – oczywiście nie wprost, lecz tylko "odpowiednio" – to wówczas i tak jego powinnością byłoby wykazanie, że zasadniczo zachodzi równość pomiędzy rodzicami w zakresie sprawowania pieczy nad dzieckiem – czego dotychczas Skarżący nie uczynił; - postępowanie wyjaśniające w kontrolowanej sprawie i zgromadzony tą drogą materiał dowodowy nie wykazują istotnych braków. Z dokumentacji zebranej dotychczas przez organ, w tym z oświadczeń i wyjaśnień Skarżącego, wynika, że Skarżący nie zamieszkuje wspólnie z A. W. – w rozumieniu art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d. – gdyż córka pozostaje pod stałą opieką matki i babci w J., podczas gdy Skarżący swoje centrum życiowe, przynajmniej w dni robocze, zasadniczo koncentruje w P.. Jedynie czas weekend’owy (piątek, sobota, niedziela) dzieli pomiędzy pobyt w J., z partnerką i córką Anną, oraz w O. W. – u matki. Tym niemniej, jeżeli w ocenie Skarżącego postępowanie dowodowe wymaga jednak uzupełnienia, np. przez przesłuchanie matki dziecka (partnerki), to Skarżący jest uprawniony do zgłoszenia stosownego wniosku dowodowego (wniosków dowodowych) w toku ponownego rozpoznawania sprawy przez SKO. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę, SKO uwzględni powyższe wskazania i oceny prawne Sądu, i wyda decyzję orzekającą o całości sprawy, jak tego wymaga art. 138 k.p.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
6 grudnia 2019
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Józef Maleszewski Maciej Busz Maria Grzymisławska-Cybulska Tomasz Grossmann /przewodniczący sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny