IV SA/Po 1054/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. i M. P. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi J. P. i M. P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego p o s t a n a w i a przywrócić termin do uzupełnienia braku formalnego skargi

Pismem z 31 października 2016 r. J. P. i M. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem organu administracji, skargę na decyzję opisaną w rubrum postanowienia. Zarządzeniami z dnia 23 grudnia 2016 r. Sąd wezwał Skarżących do usunięcia braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie 9 odpisów skargi, podpisanych, oraz wezwał skarżących do uiszczenia wpisu, solidarnie, w kwocie 300 zł, każdorazowo w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, (k. 24). Ze znajdujących się w aktach sprawy wydruków z emonitoringu przesyłek wynika, że obie przesyłki zostały odebrane przez sąsiada Skarżących (Skarżący podali adres do korespondencji w państwie członkowskim Unii Europejskiej), w dniu 03 stycznia 2017 r. (k. 35, 39). Powyższe oznacza, że ostatnim dniem do uiszczenia wpisu i usunięcia braków formalnych skargi był dzień 10 stycznia 2017 r. W zakreślonym terminie został uiszczony wpis (k. 31). Przesyłka zawierająca uzupełnienie braku formalnego skargi została oddana w polskim urzędzie pocztowym, w dniu 11 stycznia 2017 r. (k. 42), a więc jeden dzień po terminie. Przesyłka zawierała pismo informujące między innymi, że korespondencję od Sądu odebrał niemiecki sąsiad Skarżących, który wówczas przebywali w Polsce. Zarządzeniem z dnia 24 stycznia 2017 r. Sąd wezwał Skarżących o sprecyzowanie, czy pismo z dnia 11 stycznia 2017 r. stanowi wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem przyjęcia, że pismo z dnia 11 stycznia 2017 r. nie zawiera wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Jeżeli pismo z dnia 11 stycznia 2017 r. zawiera wniosek o przywrócenie terminu Sąd wezwał o uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (k. 57). W zakreślonym terminie Skarżący poinformowali, że pismo z dnia 11 stycznia 2017 r. stanowi wniosek o przywrócenie terminu. Wskazali, że korespondencja została odebrana przez sąsiada, mimo że wszelką korespondencję sądową powinno się doręczać stronie postępowania. Sąsiad nie przekazał dokładnej informacji, w który dzień odebrał pismo z sądu. Jak tylko Skarżący otrzymali korespondencję z Sądu, uiścili wpis oraz przekazali 9 odpisów skargi. Do wniosku zostało dołączone oświadczenie, podpisane przez sąsiada Skarżących, że przekazał przesyłkę Skarżącemu w dniu 10 stycznia 2017 r. (k. 72-73). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), jednakże wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu (§ 3). Ponadto na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z kolei spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu (art. 88 p.p.s.a.). Tylko kumulatywne zaistnienie przesłanek określonych w art. 86 w związku z art. 87 p.p.s.a. będzie stanowiło podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, art. 87, Nb 1). Powyższe oznacza, że strona musi wykazać (uprawdopodobnić), iż w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne. Wyjaśnić również należy, że przesłanka braku winy, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a., polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zarówno w orzecznictwie, jak i nauce prawa panuje zgodność, że sąd oceniając tę przesłankę powinien przyjąć obiektywne mierniki staranności, których można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, uw. 5 do art. 87). W postanowieniu z 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 246/08 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA") Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu, jak np. nagła choroba. Stąd też stwierdzić należy, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności, skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności, prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o danej okoliczności jest wiarygodne, ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminu stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu (zob. wyrok NSA z 25.01.2011 r., I FSK 2000/09, CBOSA). Sąd zaznacza, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. I OPS 13/13: (1.) niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd, (2.) złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a, ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (ONSAiWSA z 2014 r. nr 3, poz.39; CBOSA). Sąd zaznacza, że brak formalny skargi został uzupełniony, po terminie (jeden dzień). W konsekwencji Skarżący postąpili prawidłowo, występując z wnioskiem o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu wniosek o przywrócenie terminu złożono z zachowaniem terminu o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Pismo zawierające wniosek o przywrócenie terminu zostało wysłane w dniu 11 stycznia 2017 r. Z kolei wezwanie Sądu o sprecyzowanie tego pisma oraz o uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, zostało doręczone w dniu 31 stycznia 2017 r., zaś pismo zawierające argumenty za przywróceniem terminu zostało wysłane w dniu 06 lutego 2017 r. Rozważenia więc wymagało, czy do uchybienia tego doszło bez winy Skarżących. W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy zaistniała niezawiniona przeszkoda, uniemożliwiająca nadesłanie odpisów skargi w terminie. Przesyłki sądowe zostały doręczone poza granicami kraju, do rąk sąsiada Skarżących. Brak podstaw do uznania, że zagraniczny odbiorca przesyłki, wyświadczając sąsiedzką przysługę i odbierając korespondencję, był zorientowany, że przy odbiorze przesyłki sądowej rozpoczął bieg termin do dokonania czynności. W okolicznościach niniejszej sprawy uznać więc należało, że Skarżący uprawdopodobnili, że nie ponoszą winy w uchybieniu terminu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.