IV SA/Po 1021/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Donata Starosta (spr.) Protokolant ref. staż. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 lutego 2017 r. sprawy ze skargi P.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...].

Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta P. w podstawie prawnej decyzji przywołując art. 3 pkt 1, 2, art. 3 pkt. 23, art. 4, art. 5 ust. 1, 3, art. 6, art. 8 ust. 6, art. 14, art. 20,art. 24, art. 26, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 114 z póżn zm.; zwanej dalej jako "u.ś.r.") odmówił P. S. (zwanemu dalej również jako "skarżący") przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu urodzenia dziecka. W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta wskazał, że na podstawie zebranych dokumentów dotyczących wysokości dochodów opodatkowanych podatkiem dochodowym od osób fizycznych za 2014r., wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne za 2014 rok (po uwzględnieniu dochodów nieopodatkowanych w wysokości [...] i braku dochodu utraconego oraz po uwzględnieniu dochodu uzyskanego w wysokości [...] zł) obliczono dochód w rodzinie skarżącego w przeliczeniu na osobę w wynosi [...] zł. Dochód ten w ocenie organu przekracza kryterium dochodowe. W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta P. S. zakwestionował sposób obliczenia dochodu na członka rodziny stwierdzając, że w 2014 r. wynosił on [...] zł. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23; zwanej dalej jako "k.p.a.") oraz art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 5 i art. 8 u.ś.r. utrzymało w mocy decyzje Prezydenta Miasta. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców, albo opiekunowi prawnemu dziecka. Zasiłek rodzinny przysługuje ww. osobom jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...]zł. Następnie Kolegium wyjaśniło, że łączny dochód uzyskany przez skarżącego w 2014 r. wyniósł [...] zł miesięcznie, co daje [...] zł na członka rodziny. Skarżącemu nie przysługuje świadczenie ustalone na podstawie art. 5 ust. 3 u.ś.r. bowiem dochód rodziny przekracza kwotę [...]zł o kwotę wyższą, aniżeli łączna kwota zasiłków wraz z dodatkami przysługująca rodzinie w okres zasiłkowym [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. S. stwierdził, że w 2014 r. osiągnął dochód w wysokości [...]. Jest to kwota dochodu nie pomniejszona o koszty uzyskania przychodów, składki społeczne i zdrowotne. Taki dochód wynika z zeznania podatkowego PIT 37. Tak więc dochód 3-osobowej rodziny w roku 2014 wyniósł [...] zł, miesięcznie [...] zł na osobę. Zaznaczył, że nie pracował jednocześnie w dwóch firmach, a nawet jakby pracował jednocześnie to dochód i tak wykazany został w formularzu PIT. Ten właśnie dochód powinien się liczyć do ustalenia prawa do danego zasiłku. Skarżący zaznaczył, że składając wniosek o świadczenie 500+ w tym samym urzędzie, oprócz stosownego wniosku nie przyniósł żadnych dodatkowych dokumentów o utratach dochodu i ich uzyskaniu, a świadczenie to uzyskał bez żadnych problemów. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.ś.r. zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. W myśl art. 4 ust. 2 u.ś.r. prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się. Z art. 5 ust. 1 u.ś.r. wynika, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł. Jak wynika z art. 3 pkt 2 u.ś.r. pod pojęciem dochodu rodziny rozumie się sumę dochodów członków rodziny, z kolei zgodnie z art. 3 pkt 2a u.ś.r. pod pojęciem dochodu członka rodziny rozumie się przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b. W myśl art. 5 ust. 4 u.ś.r. w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Zgodnie z art. 5 ust. 4a u.ś.r. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Natomiast w myśl art. 5 ust. 4b u.ś.r. w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Przy ustalaniu dochodu rodziny w celu ustalenia prawa do zasiłku bierze się pod uwagę zdarzenia prawne mające wpływ na wysokość tego dochodu (utrata bądź uzyskanie dochodu), które miały miejsce w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Niemniej jednak utrata bądź uzyskanie dochodu, które nastąpiły po upływie roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy, powinny zostać uwzględnione przy wyliczaniu dochodu rodziny na potrzeby ustalenia prawa do przedmiotowego zasiłku i dodatków do tego zasiłku. Przyjęta w art. 5 ust. 4 i 4b u.ś.r. konstrukcja ustalania wysokości dochodu rodziny pozwala przy ustalaniu prawa do zasiłku na uwzględnienie zdarzeń w postaci zarówno utraty dochodu, czyli pogorszenia się sytuacji materialnej rodziny, jak i uzyskania dochodu. W konsekwencji możliwa jest więc korekta ustalenia dochodów rodziny w wyniku ich pomniejszenia bądź powiększenia. To właśnie sposobu do sposobu obliczenia dochodu na członka rodziny skarżącego sprowadza się spór w niniejszej sprawie. W ocenie organu przekroczenie przez skarżącego kryterium dochodowego stanowiło podstawę odmowy ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w kontekście ustalenia przez Kolegium dochodu uzyskanego przez skarżącego w roku poprzedzającym okres zasiłkowy zaważyć trzeba, że wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarto wyliczenia dotyczące dochodu na członka rodziny skarżącego, jednak Kolegium w żaden sposób nie wyjaśniło, w jakiś sposób określiło kwoty, którymi posłużyło się do obliczenia tego dochodu. Uchybienie to ma o tyle istotne znaczenie, że argumentacja zawarta w odwołaniu od decyzji sprowadzała się właśnie do kwestionowania ustalonego przez organ I instancji dochodu. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W myśl art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ponadto zgodnie z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., decyzja powinna zawierać m.in. rozstrzygnięcie, a także i uzasadnienie faktyczne (zawierające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej) oraz uzasadnienie prawne (zawierające wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa). W ocenie Sądu zaskarżona decyzja wymogów tych nie spełnia. Wraz z wnioskiem o przyznanie zasiłku rodzinnego skarżący załączył umowy o pracę, zaświadczenie o zarobkach, a przede wszystkim formularz PIT-37 za 2014 r. Do dokumentów tych zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy w żaden sposób się nie odniosły w uzasadnieniu decyzji. Organy nie wyjaśniły jakie kwoty posłużyły do ustalenia dochodu rodziny skarżącego. Organy nie wyjaśniły jaki wpływ na ustalenie dochodu miało zawarcie w 2015 r. umowy o pracę z [...] oraz [...] W końcu z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta miasta nie wynika, aby organy rozważył jaki wpływ na wysokość dochodu rodziny skarżącego miało wynagrodzenie uzyskane w okresie od [...] maja 2014 r. do [...] czerwca 2015 r. wynikające z umowy w [...]". Powyższe nakazuje stwierdzić, ze zarówno zaskarżona decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Sposób sporządzenia uzasadnienia przez organy obydwu instancji nie pozwala na dokonanie przez Sąd kontroli prawidłowości stanowiska organów co do przekroczenia przez skarżącego kryterium dochodowego. Powyższe skutkuje uchyleniem decyzji organów obydwu instancji. Prowadząc ponownie postepowanie organ przeanalizuje dokumenty przedłożone przez skarżącego, dokona rzetelnego wyliczenia dochodu na członka rodziny, a następnie ustalenia w sposób dokładny przedstawi w uzasadnieniu decyzji sporządzonej zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2013 r. poz. 718 ) orzekł jak w sentencji.