IV SA/Gl 936/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej prawo do świadczenia wychowawczego oddala skargę.

Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy M. przyznał A.S. świadczenie wychowawcze na syna A. na okres od 1 czerwca 2016 r. do 30 września 2017 r. Postanowieniem z [...]r. ten sam organ administracji publicznej wznowił postępowanie związane z wydaniem powyższej decyzji, wskazując podstawę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a następnie w dniu [...]r. wydał decyzję, którą uchylił tą pierwotną decyzję i odmówił przyznania przedmiotowego świadczenia. Rozstrzygnięcie to podjęte w trybie art. 151 § 1 pkt 2 kpa oparto na ustaleniu, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania pierwotnej decyzji, a nieznane wówczas organowi, dotyczące wypłacenia w 2014 r. mężowi wnioskodawczyni diet z tytułu zagranicznych podróży służbowych w kwocie 21.792,73 zł, po doliczeniu której do dochodu rodziny nastąpiło przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie. W odwołaniu wnioskodawczyni podniosła, że w chwili składania wniosku nie została poinformowana, a tym samym nie była świadoma, że diety z tytułu podróży służbowych poza granicami kraju jej męża są brane pod uwagę jako przychody nieopodatkowane. Powołała się również na trudną sytuację finansową. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji, całkowicie podzielając jej ustalenia i wnioski. Obszernie przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy Kolegium wskazało, że na gruncie ustawy z dnia 11 lutego 2017 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1851, ze zm.), dalej: ustawa o pomocy, stanowiącej podstawę do przyznania świadczenia wychowawczego, dochodem jest dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1952) do dochodu rodziny wlicza się m.in. inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym także należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą – w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach sfery budżetowej na podstawie Kodeksu pracy. W tej sytuacji otrzymywane przez męża skarżącej diety z tytułu podróży służbowych zagranicznych w łącznej wysokości 21.792,73 zł za 2014 r., których skarżąca nie ujawniła przy składaniu wniosku, należało doliczyć do dochodu rodziny. Dochód ten w 2014 r. wyniósł 46.258,40 zł, co w przeliczeniu na członka rodziny daje miesięczną kwotę 1284,96 zł. Tymczasem, zgodnie z art. 5 ustawy o pomocy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko, jeżeli dochód ten nie przekracza kwoty 800 zł, a jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne – 1200 zł. Tak więc rodzina skarżącej przekroczyła ustawowe kryterium dochodowe. Kolegium stwierdziło nadto, że skarżąca była prawidłowo pouczona o obowiązku wykazania przedmiotowego dochodu, a swoje merytoryczne stanowisko wsparło orzecznictwem sądowoadministracyjnym. Nie dopatrzyło się też uchybień proceduralnych w przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu wznowieniowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A.S. wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 3 ust. 1 lit. c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych przez zaliczenie diet z tytułu podróży służbowej do dochodu. W uzasadnieniu skargi zwróciła uwagę na charakter diet, które mają służyć zwrotowi poniesionych przez kierowców kosztów. W sensie ekonomicznym nie mieszczą się one zatem z pojęciu dochodu. Skarżąca zaznaczyła, że w sprawie chodzi wyłącznie o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, gdyż nie kwestionuje ona ustaleń faktycznych dokonanych przez organy. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja pozostaje w całkowitej zgodności z przepisami obowiązującego prawa. W szczególności chybiony okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego. Aktualnie można stwierdzić, że pogląd o zaliczeniu diety przysługującej kierowcy z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju do dochodu rodziny, w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dominuje w orzecznictwie sądowym i został jednolicie zaakceptowany przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. np. wyroki z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2410/15, Lex nr 2355744 i z 17 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 1531/16, dostępny w internecie). Sąd w obecnym składzie pogląd ten prezentował niezmiennie i oczywiście podziela go również i w tej sprawie. Omawiane diety wchodzą w zakres należności ze stosunku pracy. Wbrew twierdzeniom skargi, diety nie stanowią należności przeznaczonych na realizację zadania służbowego. Zgodnie bowiem z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 167), dieta w czasie podróży zagranicznej jest przeznaczona wyłącznie na pokrycie kosztów wyżywienia i inne drobne wydatki. Organy obu instancji ustaliły, że fakt pobierania diet przez męża skarżącej nie został przez nią ujawniony w postępowaniu o przyznanie świadczenia wychowawczego. Zarówno ta okoliczność, jak i inne elementy ustalonego stanu faktycznego zostały przez skarżącą wyraźnie potwierdzone. Tym samym wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa było uzasadnione, a wydane w następstwie tego wznowienia rozstrzygnięcie merytoryczne odpowiada prawu materialnemu. Skoro art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy pojęcie dochodu odnosi do definicji z ustawy o świadczeniach rodzinnych, to odnosi się to również do art. 3 pkt 1 lit. c tiret 10 tej ustawy i interpretacji tego przepisu. Wyliczenia dokonane przez organy także nie budzą zastrzeżeń. Mają one oparcie m.in. w zaświadczeniu pracodawcy męża skarżącej określającym wysokość wypłaconych diet z tytułu podróży służbowych zagranicznych. Doliczenie ich do dochodu rodziny skarżącej spowodowało przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego przewidzianego w art. 5 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy w przypadku ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Musiało to skutkować uchyleniem pierwotnej decyzji i odmową przyznania tego świadczenia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.