IV SA/Gl 922/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, , , po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 marca 2016 r. postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 20 marca 2017 r. i przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

W dniu 13 stycznia 2017 r. S. K. nadesłała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zażądała zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu skarżąca podniosła zarzuty odnoszące się do postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji oraz podkreśliła, że jest osobą w podeszłym wieku, schorowaną i niepełnosprawną. Równocześnie zadeklarowała, iż posiada "spadek ¼ domu po mężu..", "mieszkanie na poddaszu w spadku po mężu" oraz udział (1/2) w dwóch działkach o powierzchni odpowiednio 70 m2 i 530 m2. Nadto dodała, że uzyskuje dochód z tytułu emerytury, w kwocie 1.989,65 zł ponosząc wydatki w ramach opłat za tzw. media (1.050 zł - zima), zakupu leków (450 zł), rehabilitacji (350-600 zł - co kilka miesięcy), "środków zaopatrzenia" (150 zł) oraz z tytułu ubezpieczenia domu (250 zł na rok). Wezwaniem z dnia 1 lutego 2017 r. stronę wezwano do uprawdopodobnienia okoliczności, na które powołała się we wniosku. W tym zakresie wezwano ją o: - udokumentowanie aktualnej wysokości pobieranej emerytury. Wskazano, iż należy w tym celu nadesłać np. polecenie przelewu lub dowód wypłaty świadczenia za ostatni miesiąc ewentualnie kopię aktualnej decyzji ustalającej jego wysokość; - nadesłanie dokumentów (faktury VAT, paragony, dowody wpłaty) potwierdzających wysokość kosztów ponoszonych w związku z opłatami za tzw. media (wodę, gaz, energię elektryczną, usługi telekomunikacyjne, wywóz śmieci, opał itd.), a także wydatków na leczenie, zakup leków i rehabilitację; - nadesłanie dokumentów (akty notarialne, wypisy z ksiąg wieczystych) potwierdzających tytuł prawny przysługujący jej do posiadanych nieruchomości. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 10 marca 2017 r. wnioskująca nie udzieliła na powyższe wezwanie żadnej odpowiedzi. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 20 marca 2017 r. oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Od powyższego postanowienia S. K. wniosła sprzeciw, do którego dołączyła żądane przez referendarza dokumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. dalej: "P.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Natomiast zgodnie z regulacją z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazany przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi regulację wyjątkową w stosunku do ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego, wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma natomiast na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które ze względu na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Oznacza to, że przyznanie prawa pomocy ma bardzo ograniczony zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach. Zdaniem Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżąca nie posiada środków pieniężnych koniecznych do ustanowienia adwokata. Jak wynika z dokumentacji nadesłanej do niniejszej sprawy S. K., lat 89, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jest osobą schorowaną z orzeczonym na stałe znacznym stopniem niepełnosprawności. Skarżąca pobiera emeryturę w wysokości 1998,67 zł (decyzja o waloryzacji emerytury z dnia 1 marca 2017 r.), natomiast na media, leki i środki zaopatrzenia wydaje miesięcznie ok. 1600 zł. Do tego dodatkowo dochodzą koszty rehabilitacji (od 350 zł- 600 zł co kilka miesięcy), ubezpieczenia domu (250zł na rok) oraz podatku od nieruchomości (456 zł na rok). Wobec tego nie budzi wątpliwości, że samodzielne ustanowienie adwokata przekracza możliwości płatnicze skarżącej i mogłoby narazić go na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.