IV SA/Gl 919/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę.

Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz M. odmówił przyznania J. C. świadczenia wychowawczego na córkę J. na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r., a przyznał je na drugą córkę M. Organ orzekający ustalił m.in., że dochód rodziny wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę wynosi 928,85 zł i przekracza kryterium dochodowe określone w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195), dalej: ustawa o pomocy, upoważniające do pobierania wymienionego świadczenia na pierwsze dziecko, którym w tym przypadku jest J. W odwołaniu wnioskodawczyni zakwestionowała odmowę przyznania jej świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko zarzucając niezasadne zaliczenie w poczet rodziny jej męża, z którym faktycznie od dawna już wspólnie nie zamieszkuje i obciążony jest sądownie alimentami na rzecz dzieci. Dlatego – jej zdaniem – dochody męża nie powinny być wliczane do dochodu jej rodziny. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji, całkowicie podzielając jej ustalenia i wnioski. W szczególności Kolegium potwierdziło, że w świetle definicji rodziny z art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy, mąż skarżącej wchodzi w skład jej rodziny i jego dochody muszą być uwzględnione przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego. Wysokość tych dochodów spowodowała przekroczenie kryterium dochodowego, od którego uzależnione jest prawo do przedmiotowego świadczenia na pierwsze dziecko w rodzinie, a wynoszące 800 zł, podczas gdy miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł w 2014 r. 928,85 zł, co skutkowało odmownym rozstrzygnięciem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. C. nie zgodziła się ze stanowiskiem organów administracyjnych i podniosła te same argumenty jak w odwołaniu. Uznała za krzywdzące uzależnienie prawa do świadczenia wychowawczego od istnienia prawomocnego wyroku rozwodowego. W toku postępowania sądowego skarżąca dołączyła wyrok rozwodowy, który uprawomocnił się [...]r. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, bowiem zapadła w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięcie odpowiada prawu materialnemu i zostało podjęte po wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W szczególności nie budzą zastrzeżeń ustalenia organów dotyczące składu rodziny skarżącej (w okresie do wydania zaskarżonej decyzji) oraz wyliczeń dochodowych. W tej pierwszej kwestii należy podnieść, że przy interpretacji pojęcia rodziny z art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy bez znaczenia pozostaje fakt wspólnego gospodarowania małżonków, gdyż są oni członkami rodziny bez względu od panujących między nimi stosunków, w związku z czym przy ustalaniu dochodu rodziny organ winien uwzględnić dochody wszystkich jej członków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 135/18, LEX nr 250445 i powołane w nim orzecznictwo). Z kolei na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie mogła wpłynąć nowa okoliczność w postaci wydania wyroku rozwodowego, gdyż wywołał on zmianę stanu prawnego od chwili jego prawomocności, co dokonało się już po zakończeniu postępowania administracyjnego. Okoliczność ta nie stanowi zatem podstawy wznowieniowej, a jedynie mogła uzasadnić złożenie nowego wniosku stosownie do art. 18 ust. 5 ustawy o pomocy. Wyjaśnić w końcu wypada, że ponieważ odmowa przyznania świadczenia wychowawczego zawiązana była z przekroczeniem kryterium dochodowego, to postanowieniem z [...]r. Sąd zawiesił niniejsze postępowanie do czasu rozpatrzenia przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego co do zgodności z Konstytucją przepisów art. 5 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy. Jednakowoż postanowieniem z dnia 7 listopada 2018 r. sygn. akt P6/17 Trybunał umorzył postępowanie uznając, że brak unormowania w tej ustawie mechanizmu pozwalającego na otrzymanie choćby częściowego świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie w sytuacji przekroczenia progu dochodowego, jest intencjonalnym i uzasadnionym działaniem ustawodawcy. Takie świadome i celowe rozwiązanie legislacyjne Trybunał uznał za zaniechanie prawodawcze, nie pozwalające na wydanie przez niego wyroku. Tym samym przepisy te obowiązują i Sąd jest nimi związany stosownie do art. 178 ust. 1 Konstytucji. W rezultacie brak było podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji. Dlatego też na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.