IV SA/Gl 819/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2014 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę.

Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta K., na podstawie art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 992 z późn. zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), odmówił przyznania skarżącej I. K. specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad M. K. W uzasadnieniu organ administracji wskazał, że skarżąca złożyła wniosek o specjalny zasiłek opiekuńczy w dniu 7 maja 2013 r., a na okres od 1 maja 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. zostało jej już przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Wobec tego podniósł, że na podstawie art. 16a ust. 8 pkt 1c ustawy o świadczeniach rodzinnych, należało odmówić przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego na ten okres. Ponadto stwierdził, że z przedłożonych przez skarżącą dokumentów wynika, że pracowała w okresie od 1 września 2000 r. do 30 czerwca 2001 r. w sklepie wielobranżowym "A", następnie podjęła zatrudnienie w sklepie spożywczym B, gdzie była zatrudniona od 1 września 2001 r. do 31 sierpnia 2003 r., ostatnie zatrudnienie – na podstawie umowy zlecenia - miało miejsce w okresie od 10 września 2009 r. do 31 października 2009 r. Organ podniósł, że z uwagi na to, nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu odwołania I. K., decyzją z dnia [...] na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazał, że skarżąca nie spełniła warunku przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, jakim jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Podkreślił, że skarżąca nie figuruje w rejestrze bezrobotnych PUP, a ostatnim jej zatrudnieniem była praca na podstawie umowy zlecenia w okresie od 1 września 2009 r. do 31 października 2009 r. W związku z tym organ stwierdził, że skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, aby sprawować opiekę nad matką. Dodał, że nie można przyjąć, iż niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest wystarczające w przypadku ubiegania się o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż takiej sytuacji – w odróżnieniu od przepisu art. 17 ust. 1 wymienionej ustawy, dotyczącego świadczenia pielęgnacyjnego – nie przewiduje art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, I. K. zarzuciła przede wszystkim naruszenie przy jej wydaniu przepisów postępowania, w tym art. 10 K.p.a. Ponadto szczegółowo przedstawiła swoją sytuację materialną oraz stan zdrowia matki. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która – zgodnie z art. 1 § 2 tej ustawy - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też przepisy postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżonym rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] o odmowie przyznania skarżącej specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowił art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 788 i 1529), według którego specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których, zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wobec treści powyższego przepisu, trafnie zatem organ odwoławczy stwierdził, że warunkiem koniecznym uzyskania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Prawidłowe były również ustalenia organu, według których skarżąca nie spełniła wyżej wymienionego - ustawowego warunku przyznania przedmiotowego świadczenia. Trafnie bowiem organ odwoławczy podkreślił w tym zakresie, że nie można przyjąć, iż niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest wystarczające w przypadku ubiegania się o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż takiej sytuacji – w odróżnieniu od przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dotyczącego świadczenia pielęgnacyjnego – nie przewiduje art. 16a tej ustawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli w zakresie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić zatem należało, że ustalenia stanowiące jej podstawę, zostały dokonane w oparciu o prawidłową analizę zebranego w sposób kompletny materiału dowodowego. Uwzględnione zostały istotne okoliczności sprawy, a więc zostały przeprowadzone ustalenia w zakresie tego, czy wystąpiły ustawowe przesłanki przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wobec tego nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi w zakresie naruszenia przez organ przepisów postępowania. W szczególności bezpodstawny był zarzut dotyczący naruszenia w przedmiotowej sprawie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że skarżąca brała udział w każdym stadium postępowania, przede wszystkim – postępowanie zostało wszczęte na jej wniosek, a decyzja organu I instancji została wydana na podstawie przedłożonych przez nią oświadczeń i dokumentów. Dodatkowo – jednocześnie z wniesieniem odwołania – skarżąca przedłożyła oświadczenie jej byłego pracodawcy, a więc skorzystała z prawa do udziału w postępowaniu oraz z prawa do złożenia wniosków dowodowych. Ponadto – wbrew zarzutom skargi - zarówno w treści decyzji organu I instancji, jak i w zaskarżonej decyzji, zostały zawarte wszelkie wskazówki: – dotyczące podstaw rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przy wydaniu decyzji nie doszło więc do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, ani też prawa materialnego tj. wyżej cytowanych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Na marginesie podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013 r. Pomimo, że nie było to przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie – dodać zatem należało, że z informacji zawartych w aktach administracyjnych wynika, iż wobec skarżącej, zostały spełnione warunki określone w cytowanym przepisie. W wyniku przeprowadzenia kontroli w zakresie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wobec tego - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) wymieniona skarga została oddalona.