IV SA/Gl 80/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 5 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu;

Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2017 r. Sąd oddalił skargę w niniejszej sprawie. Następnie, w dniu 5 września 2017 r. O.M. złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczyła, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu skarżąca powołała się na trudną sytuację materialną i życiową wywodząc, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, pełnoletnim synem i dwiema małoletnimi córkami, wszyscy oni są niepełnosprawni i poważnie chorzy. Równocześnie strona oświadczyła, że posiada dom o powierzchni 140 m2 oraz piętnastoletni samochód osobowy. Nie posiada natomiast zasobów pieniężnych ani innego majątku. W dalszej części wniosku skarżąca zadeklarowała, że na dochód jej rodziny składają się renty socjalne pobierane przez nią i męża (w kwotach po 724 zł), świadczenia rodzinne (800 zł), świadczenia wychowawcze (1.000 zł) oraz wynagrodzenie za pracę męża, (1.800 zł). Nadto dodała, iż spłaca kredyt hipoteczny (miesięczna rata wynosząca 500 zł), w ramach opłat mieszkaniowych uiszcza co miesiąc 800 zł oraz ponosi koszty leczenia i rehabilitacji. Następnie, odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 13 września 2017 r.) strona nadesłała kopie orzeczeń, mocą których ona, jej mąż, jak również wszystkie dzieci zaliczeni zostali do osób niepełnosprawnych, kopie decyzji administracyjnych o przyznaniu pięciu zasiłków pielęgnacyjnych, w wysokości po 153 zł dla każdego z nich, zaświadczenie o zarobkach jej męża (przeciętna miesięczna kwota brutto 2.733,45 zł, zatem orientacyjnie należy przyjąć kwotę netto około 1.800 - 1.900 zł), kopie decyzji o przyznaniu rent socjalnych jej i mężowi, w kwotach netto po 724,40 zł oraz decyzji o przyznaniu zasiłków rodzinnych (aktualna kwota ogółem 468 zł) i świadczeń wychowawczych (1.000 zł) na dzieci. Przedstawiła także dokumenty źródłowe potwierdzające część kosztów utrzymania jej gospodarstwa domowego. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja dotycząca świadczenia pielęgnacyjnego, które stanowi formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Stwierdzić więc przyjdzie, że skarżąca jest w tej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a w rezultacie, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 września 2017 r. - karta nr 43 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku O.M. o ustanowienie radcy prawnego trzeba wskazać, że po myśli art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem rozpoznającego wniosek, wymóg ten został w sprawie zachowany. Trzeba wprawdzie odnotować, że miesięczny dochód netto przypadający na gospodarstwo domowe strony wynosi około 5.500 zł, co trudno uznać za kwotę niską. Godzi się jednak podkreślić, że po pierwsze - rodzina ta składa się z pięciu osób, a zatem, dochód per capita wynosi tu nieco ponad 1.100 zł, co już znaczną kwotą nie jest, zaś po drugie - na dochód ten składają się przede wszystkim świadczenia o charakterze socjalnym (świadczenia pielęgnacyjne, renty socjalne, świadczenia wychowawcze i zasiłki rodzinne na dzieci). Równocześnie nie można tracić z pola widzenia, że sytuacja życiowa rodziny skarżącej jest niewątpliwie wyjątkowo trudna albowiem zarówno ona sama jak i jej mąż oraz wszystkie dzieci są osobami poważnie chorymi i niepełnosprawnymi (potwierdzają to orzeczenia nadesłane przez stronę w toku postępowania), co powoduje zazwyczaj konieczność ponoszenia ponadprzeciętnie wysokich kosztów utrzymania, nie tylko związanych z leczeniem, czy rehabilitacją lecz również z codziennym życiem. Mając na względzie przywołane wyżej okoliczności uznano, iż wnioskująca wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów, jakie wiążą się z udziałem profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu swojej rodziny i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.