IV SA/Gl 613/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Miasta B. na zarządzenie zastępcze Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany nazwy ulicy postanawia: odrzucić skargę.

Zaskarżonym zarządzeniem zastępczym Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 6 ust. 2 w zw. z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki (Dz. U. z 2016 r., poz. 744 ze zm.) dalej: ustawa o zakazie, zmienił nazwę ulicy "A" [...] położonej na terenie Miasta B., na całym jej przebiegu, na "B W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Miasto B.wniosło o uchylenie powyższego zarządzenia zastępczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżone zarządzenie zastępcze zostało wydane już po wejściu w życie ustawy z dnia 14 grudnia 2017 r. nowelizującej ustawę o zakazie m.in. przez wprowadzenie do niej art. 6c, zgodnie z którym skarga do sądu administracyjnego na zarządzenie zastępcze, o którym mowa w art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 2, przysługuje jednostce samorządu terytorialnego albo związkowi, o którym mowa w art. 4, jedynie w przypadku, gdy brak możliwości wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 3 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1, wynikał z przyczyn niezależnych od tej jednostki albo związku. W skardze podnoszono, że ów art. 6c jest sprzeczny z art. 11 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego (Dz. U. Nr 124 z 1994 r., poz. 607 ze zm.) oraz art. 165 ust. 2. Jednocześnie skarżący stwierdził, że przesłanka dopuszczalności skargi została spełniona, gdyż o swoim obowiązku dotyczącym zmiany nazwy ulicy A dowiedział się dopiero z zaskarżonego zarządzenia, zwłaszcza że nie istnieje żaden ustalony katalog nazw symbolizujących komunizm. Stanowiska skarżącego nie można zaaprobować. Przewidziany w art. 6c ustawy o zakazie warunek dopuszczalności skargi w postaci braku możliwości wykonania obowiązku musi wiązać się z przyczynami niezależnymi od jednostki samorządu terytorialnego. Chodzi więc o przyczyny, które nie pozwoliły na dokonanie zmiany nazwy w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, a nie powody, dla których osoby reprezentujące jednostkę samorządową nie przyjmowały faktu istnienia tego obowiązku. Ponadto zasób i stan wiedzy danego podmiotu zasadniczo nie stanowi okoliczności od niego niezależnej, w związku z czym pozostaje poza przesłankami omawianego przepisu. Bezpodstawne jest również odwołanie się przez skarżącego do Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego oraz konstytucyjnej zasady samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. Aczkolwiek bowiem generalnie nazewnictwo ulic należy do gmin, to problematyka objęta ustawą o zakazie ma zupełnie specyficzny charakter związany z jej celem, jakim jest dekomunizacja przestrzeni publicznej. Ma on wymiar ogólnonarodowy, a nie lokalny, w związku z czym ograniczenie w tym zakresie sfery samorządności jest w pełni uzasadnione. Realizacja tego celu nie może być całkowicie powierzona jednostkom samorządowym, w których ich organy w sposób zróżnicowany mogą oceniać osoby, organizacje lub wydarzenia związane z totalitarnym ustrojem, a nawet podejmować działania sprzeczne z ustawą o zakazie. Dlatego też zrozumiała jest regulacja tej ustawy pozwalająca administracji rządowej na realizację wskazanego celu ogólnonarodowego, w razie niewykonania obowiązku przez jednostkę samorządową. Ponieważ podana przez skarżącego przyczyna niewykonania przez niego obowiązku nie mieści się w przesłankach, od których art. 6c ustawy o zakazie uzależnia przysługiwanie skargi do sądu administracyjnego, dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.