IV SA/Gl 546/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Protokolant Starszy referent Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję.

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, po rozpatrzeniu odwołania M. B. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta M. przez Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. z [...] r., nr [...], odmawiającej skierowania do domu pomocy społecznej - utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 poz. 23 ze zm.; dalej jako Kpa), w związku z art. 2 ust. 1, art. 4, art. 11 ust. 2 oraz art. 54 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze. zm.; dalej jako ups). Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] r. M. B. skierował do Urzędu Miasta w M. wniosek o skierowanie do domu pomocy społecznej, który został następnie przekazany do rozpatrzenia przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w M.. Decyzją z [...] r. nr [...] w M. odmówił Stronie umieszczenia w domu pomocy społecznej. Rozpatrując sprawę w trybie drugoinstancyjnym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że organem kompetentnym do wydania decyzji w przedmiocie umieszczenia w domu pomocy społecznej jest starosta i w tym zakresie błędna jest sentencja decyzji. Natomiast organ I instancji faktycznie prowadził postępowanie w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej i w tym przedmiocie jako właściwy powinien orzekać. Biorąc pod uwagę powyższe organ I instancji [...] r. ponownie wszczął z urzędu postępowanie w sprawie skierowania Strony do domu pomocy społecznej, o czym powiadomił M. B. stosownym zawiadomieniem. W odpowiedzi [...] r. M. B. skontaktował się telefonicznie z Kierownikiem Działu Pomocy Środowiskowej. Na tą okoliczność sporządzona została notatka służbowa, w której zapisano, że rozmówca nie wskazał jednak miejsca swojego pobytu gdzie organ mógłby przeprowadzić wywiad środowiskowy. Kierownik MOPS-u odnosząc się do twierdzeń Strony dot. zamieszkiwania na ulicy zaproponował aby w tej sytuacji skorzystał z innej formy pomocy ze strony MOPS, mianowicie z pomocy w formie udzielenia schronienia. Jednocześnie M. B. został pouczony o tym, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w sprawie ustalenia jego aktualnej sytuacji materialne - bytowej jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy dot. skierowania do domu pomocy społecznej. Z akt sprawy wynika, ze do dnia wydania decyzji strona nie nawiązała kontaktu z pracownikiem socjalnym i nie wskazania miejsca pobytu (prowadzenia gospodarstwa domowego), stosownego do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W konsekwencji decyzją z [...]r. organ I instancji odmówił M. B. skierowania do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu wskazał, iż odmowę przyznania spornego świadczenia stanowi brak współpracy w/w z w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej. Mianowicie niemożność przeprowadzenia przez organ wywiadu środowiskowego, z uwagi na fakt, że strona odmawia wskazania miejsca swojego pobytu. Kwestionując powyższą decyzję Strona wniosła odwołanie, w którym nie zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji i wnosi o umieszczenie go w Domu Pomocy Społecznej w B. k/ B. Zaskarżoną decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszo instancyjne w pełni podzielając wyrażone w nim stanowisko. Wyjaśniając zadania i cele instytucji pomocy społecznej SKO podkreśliło, że osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji Życiowej, a stosownie do art. 11 ust. 2 ups brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania żądanego świadczenia. Zatem skoro M. B. został pouczony o konieczności i niezbędności przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w sprawie ustalenia jego aktualnej sytuacji materialno - bytowej i pomimo tego nie nawiązał kontaktu z pracownikiem socjalnym i nie wskazał miejsca pobytu, prowadzenia gospodarstwa domowego; ewidentnie uniemożliwia organowi I instancji przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, co świadczy o braku współdziałania w rozwiązywaniu jego trudnej sytuacji życiowej - to zasadna była odmowa przyznania przedmiotowego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną Strona zakwestionowała jej prawidłowość zarzucając rażące łamanie prawa zawartego w Konstytucji RP, Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Polskiej Karty Praw Ofiary i in. oraz wniosła o skierowanie do DPS "A" w B.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że została ona wydana z naruszeniem przepisów procesowych. Zgodnie z art. 61 Kpa regulującym inicjatywę wszczęcia postępowania administracyjnego ustawodawca przewidział, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (§ 1), a datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (§ 3). W rozpoznawanej sprawie Strona złożyła wniosek o przyznanie określonego w nim świadczenia [...] r. i decyzją z [...]r. MOPS rozpatrzył to żądanie odmawiając umieszczenia w DPS-ie. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia jej przez MOPS; nie umorzyło postępowania w sprawie. Tym samym postępowanie z wniosku Strony należało zakończyć decyzją wydaną w toku tegoż postępowania. Zatem niedopuszczalne było po otrzymaniu kasatoryjnej decyzji SKO ponowne wszczynanie [...] r. z urzędu postępowania w sprawie skierowania Strony do domu pomocy społecznej skoro już było wszczęte i toczyło się nadal, w trybie ponownego rozpatrywania sprawy, postępowanie wnioskowe w tym samym przedmiocie, bo sprawa została przez SKO przekazana decyzją kasacyjną do ponownego rozpatrzenia, a nie odrębnego procedowania w innym postępowaniu. Wobec stwierdzonych uchybień formalnych Sąd stwierdził konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem niedopuszczalne jest wydawanie decyzji w drugim, wtórnie wszczętym postępowaniu skoro pierwotne – w tym samym przedmiocie - nie zostało zakończone ostatecznym rozstrzygnięciem. W konsekwencji więc organ winien umorzyć postępowanie wszczęte z urzędu i wydać ponowną decyzję w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem Strony. Wskazanym jednak byłoby przed wydaniem rozstrzygnięcia merytorycznego zawiadomienie Wnioskodawcy stosownie do art. 9 i art. 11 Kpa o przepisach prawnych regulujących przyznawanie m.in. żądanego przez Stronę świadczenia oraz o reżimie z art. 11 ust. 2 ups, zgodnie z którym brak należytego współdziałania z organem może skutkować odmową przyznania wnioskowanej pomocy. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę uwzględni stanowisko Sądu wyrażone w wyroku. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.