IV SA/Gl 457/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie stypendium w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy;

W dniu 29 maja 2018 r. M. K. złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. W treści tego formularza oświadczył, że uskarża się na poważne problemy zdrowotne, gospodaruje samotnie, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości i utrzymuje się z zasiłku stałego z pomocy społecznej, w kwocie 604 zł. Wezwaniem z dnia 12 czerwca 2018 r. zwrócono się do strony o uprawdopodobnienie danych, na które powołała się we wniosku, poprzez: - udokumentowanie faktu, iż aktualnie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. Wskazano, że należy w tym celu nadesłać aktualne (to jest wydane nie wcześniej niż w kwietniu 2018 r.) zaświadczenie właściwego ośrodka pomocy społecznej, potwierdzające fakt, iż nadal pobiera zasiłek stały (oraz ewentualne inne świadczenia z pomocy społecznej takie jak zasiłki celowe, pomoc w naturze itp.); - udokumentowanie faktu, iż poza w/w świadczeniami nie uzyskuje żadnych dochodów. Wskazano, iż należy w tym celu nadesłać zaświadczenie właściwego urzędu skarbowego potwierdzające, że nie uzyskał w roku 2017 dochodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych lub, że nie składał zeznania podatkowego za ten rok. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 2 lipca 2018 r. skarżący nie udzielił na to wezwanie żadnej odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Zgodnie z zasadą sformułowaną w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Treść tego unormowania nie pozostawia wątpliwości, że o przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżący nie uprawdopodobnił swoich oświadczeń, które podniósł we wniosku, nie nadsyłając jakichkolwiek dokumentów, które potwierdzałyby, iż nadal utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej i nie uzyskuje poza tym innych dochodów. Wezwanie o takie dokumenty było konieczne albowiem, chociaż w zakresie innych spraw zawisłych przed tutejszym Sądem skarżącemu przyznawano w przeszłości prawo pomocy, to jednak od daty wydania ostatniego postanowienia rozstrzygającego w tej kwestii (2 lutego 2018 r.) upłynęło już sporo czasu, zaś orzeczenie to zostało oparte o ustalenia dokonane na podstawie dokumentów źródłowych sprzed ponad pół roku. Niezbędne było zatem zbadanie aktualnej sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy, w tym ustalenie, czy nie doszło w międzyczasie do zmian skutkujących poprawą jego statusu materialnego zwłaszcza, że jest on osobą relatywnie młodą (46 lat) i choć jest niepełnosprawny to nie ma orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, doręczenie wezwania, o którym mowa wyżej nastąpiło w dniu 23 czerwca 2018 r., a co za tym idzie, termin na jego wykonanie upłynął z dniem 2 lipca 2018 r. (30 czerwca i 1 lipca 2018 r. przypadały na sobotę i niedzielę). W terminie tym strona nie udzieliła żadnej odpowiedzi, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełniła wymóg, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w rezultacie uniemożliwia przyznanie jej tego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05 - dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odstępując od wykonania wezwania z dnia 12 czerwca 2018 r. skarżący nie zachował przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 przywołanej ustawy.