IV SA/Gl 367/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego 1) stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia tego Rektora z dnia [...] r. nr [...]; 2) zasądza od Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Postanowieniem z dnia [...] r. Rektor [...] Uniwersytetu Medycznego w K. odrzucił wniosek M.G. o przyznanie stypendium doktoranckiego. W podstawie prawnej postanowienia powołano art. 123 § 1 Kpa, art. 20 ust. 1 i 3, art. 207 ust. 1 i 2 oraz art. 66 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1842), a także § 51 ust. 3 statutu tego Uniwersytetu. Natomiast w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia podniesiono, że wniosek został złożony na nieprawidłowym druku. Na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy zaskarżonym postanowieniem ten sam organ uczelniany utrzymał w mocy swoje pierwotne postanowienie uznając, że złożenie wniosku na niewłaściwym druku nie daje podstaw do wzywania strony o uzupełnienie braków formalnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego doktorant wniósł o stwierdzenie nieważności obu postanowień, jako wydanych bez podstawy prawnej. Zdaniem skarżącego procedura administracyjna nie przewiduje zastosowania przez organ rozstrzygnięcia o odrzuceniu wniosku, a w zaistniałym stanie faktycznym organ zobowiązany był wezwać go do uzupełnienia braków formalnych wniosku w trybie art. 64 § 2 Kpa. Odpowiadając na skargę organ postulował jej odrzucenie. Wyraził pogląd, że decyzje wydane przez Rektora w I instancji są ostateczne, ale stosuje się do nich odpowiednio art. 127 § 3 Kpa. Jednocześnie z zasady autonomii uczelni wynika możliwość wydania rozstrzygnięć nie podlegających kontroli sądownictwa administracyjnego. Ustalenie przez uczelnie własnych zasad przyznawania prawa do stypendium, określonych w regulaminie wyłącza stosowanie do tej procedury przepisów Kpa, z wyjątkiem przypadków wyraźnie określonych w Prawie o szkolnictwie wyższym, a odnoszącym się do decyzji administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się całkowicie zasadna. Organ orzekający w sprawie rzeczywiście zastosował bowiem rozstrzygnięcie nie mające oparcia w obowiązującym prawie. Nie przewiduje ono odrzucenia wniosku inicjującego postępowanie administracyjne. W okolicznościach sprawy, nawet przy sugerowanym przez organ, liberalnym podejściu do wymogów stawianych uczelniom, nie sposób rozstrzygnięcia o odrzuceniu wniosku potraktować jako decyzji odmownej, gdyż oprócz samej treści rozstrzygnięcia nadana mu została forma postanowienia z pouczeniem o środku odwoławczym składanym w terminie przewidzianym do zaskarżenia postanowień. Organ sam zresztą nie twierdzi, że wydał decyzję odmowną. Natomiast całkowicie chybione są jego wywody o braku kognicji sądów administracyjnych. Kwestia podlegania jej w sprawach o przyznanie stypendium uczelnianego nie budzi żadnych wątpliwości. Zgodnie z art. 200 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym w takich sprawach wydaje się decyzje, a stosownie do art. 207 ust. 1 tego prawa do decyzji stosuje się odpowiednio Kpa oraz przepisy o zaskarżeniu decyzji do sądu administracyjnego. Kognicja sądu nie może być jednak ominięta w ten sposób, że zamiast wydania decyzji organ wyda inny akt kończący postępowanie, który by nie podlegał kontroli sądowej, a zamykał doktorantowi drogę do dochodzenia jego uprawnień podmiotowych. Taki bezprawny akt musi być wyeliminowany z obrotu prawnego w celu prowadzenia przez organ uczelni dalszej procedury zgodnie z obowiązującym prawem. Wobec braku postanowień regulaminowych w zakresie uzupełniania braków formalnych wniosku rację należy przyznać też skarżącemu o konieczności odpowiedniego stosowania art. 64 § 2 Kpa. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 200 i 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) orzeczono, jak w sentencji. ec