IV SA/Gl 207/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń pielęgnacyjnych w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu;

Postanowieniem z dnia 18 listopada 2016 r. starszy referendarz sądowy ustanowił dla skarżącej pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. wyznaczyła radcę prawnego M. C.. W dniu 6 lutego 2017 r. wspomniany pełnomocnik przeglądał akta niniejszej sprawy, z kolei na rozprawie przeprowadzonej w dniu 9 lutego 2017 r. wniósł i wywiódł jak w skardze oraz zażądał przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu przedkładając stosowny spis kosztów. Wyrokiem z dnia 9 lutego 2017 r. tutejszy Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W pierwszej kolejności należy podnieść, że chociaż problematyka objęta niniejszym postanowieniem podlega aktualnie regulacjom rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715), to jednak uwzględniono fakt, iż w świetle § 22 tego rozporządzenia, w sprawach wszczętych i niezakończonych przed jego wejściem w życie (które nastąpiło z dniem 1 listopada 2016 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Niniejsza sprawa została wszczęta w dniu 18 lutego 2016 r., a więc w okresie pod rządami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805). Dlatego rozpoznając wniosek pełnomocnika strony o przyznanie kosztów udzielonej pomocy prawnej obejmującej udział w postępowaniu sądowym pierwszej instancji należało zastosować przepisy dotychczasowe, czyli ten akt wykonawczy. W tym miejscu godzi się zaakcentować, iż po myśli § 3 przywołanego rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej obligatoryjnie powinien zawierać oświadczenie pełnomocnika, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Zgodnie natomiast z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne polegające na utracie prawa do wynagrodzenia i nie stosuje się do niego trybu uzupełnienia braków, o jakim mowa w art. 49 p.p.s.a. (por. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 862/05, publ. Lex nr 242945 i postanowienia tego Sądu: z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 1001/14, z dnia 13 sierpnia 2014r., sygn. akt II OZ 759/14 oraz z dnia 24 lipca 2012 r., sygn. akt I OZ 518/12 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Trzeba w tym miejscu dodać, że choć wnioskodawca sformułował przedmiotowe żądanie domagając się "przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu" (patrz: protokół rozprawy - karta nr 82 akt sprawy), to jednak sam fakt użycia przezeń w tym zakresie zwrotu "nieopłaconej" nie może być uznany za równoznaczny ze złożeniem oświadczenia, o którym mowa w § 3 przywołanego rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Taka treść wniosku odpowiada bowiem jedynie ustawowej nomenklaturze w tym przedmiocie, na gruncie zaś przywołanego wyżej przepisu nie budzi wątpliwości, że konieczne jest wyraźne oświadczenie, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części, a oświadczenie to zawarte ma być właśnie we wniosku "o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej" (stanowisko wyrażone zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie - vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt V CZ 133/11, publ. LEX nr 1215161 oraz A. Partyk, T. Partyk - Komentarz do § 20 rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, publ. LEX 2015 r. - stanowisko to jest w pełni aktualne na gruncie § 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r.). Mając na uwadze powyższe stwierdzić przyjdzie, że pełnomocnik skarżącej nie wypełnił dyspozycji § 3 wspomnianego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., albowiem nie złożył wymaganego stosownie do brzmienia tego przepisu oświadczenia. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a.