IV SA/Gl 124/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 12 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu postanawia oddalić wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej;

Postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 27 marca 2018 r. ustanowiono dla skarżącej pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Rada Adwokacka w Katowicach wyznaczyła adwokata G. I. Wyrokiem z dnia 10 lipca 2018 r. Sąd orzekł o oddaleniu skargi, z kolei postanowieniem wydanym w dniu 13 lipca 2018 r. starszy referendarz sądowy przyznał wspomnianemu pełnomocnikowi wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu (w postępowaniu sądowym pierwszej instancji), w kwocie 295,20 zł. Następnie, w dniu 19 września 2018 r. pełnomocnik skarżącej złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku wywodząc, iż orzeczenie to nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania. Równocześnie, odrębnym pismem datowanym na 19 września 2018 r. adwokat ten wniósł o "przyznanie kosztów według norm przepisanych nieopłaconej w całości pomocy prawnej udzielonej z urzędu w przedmiocie wydania opinii". Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - dalej p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W pierwszej kolejności należy raz jeszcze zaznaczyć, że wynagrodzenie za udział w postępowaniu sądowym pierwszej instancji zostało już przyznane pełnomocnikowi skarżącej postanowieniem wydanym w dniu 13 lipca 2018 r. Stąd, niniejsze rozstrzygnięcie dotyczy wyłącznie kosztów jego udziału w dalszym toku postępowania w niniejszej sprawie, który sprowadził się do sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tutejszego Sądu. Odnosząc się do zgłoszonego w tym zakresie żądania godzi się podnieść, że po myśli § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714 ze zm.), wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej obligatoryjnie powinien zawierać oświadczenie pełnomocnika, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Zgodnie natomiast z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne polegające na utracie prawa do wynagrodzenia i nie stosuje się do niego trybu uzupełnienia braków, o jakim mowa w art. 49 p.p.s.a. (por. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 862/05, publ. Lex nr 242945 i postanowienia tego Sądu: z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 1001/14, z dnia 13 sierpnia 2014r., sygn. akt II OZ 759/14 oraz z dnia 24 lipca 2012 r., sygn. akt I OZ 518/12 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Pełnomocnik skarżącej wniósł o przyznanie kosztów sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie składając oświadczenia, w sposób czyniący zadość wymogom wynikającym z powyższego aktu wykonawczego. Jakkolwiek bowiem w swoim piśmie z dnia 19 września 2018 r. zawarł sformułowanie, iż wnosi o przyznanie kosztów według norm przepisanych - jak to określił - "nieopłaconej w całości pomocy prawnej udzielonej z urzędu", to jednak stwierdzenie takie nie może być uznane za wystarczające. Wskazuje ono bowiem jedynie, iż strona nie opłaciła tych kosztów w całości, jednak nie wskazuje, czy nie pokryła tych kosztów w części. W konsekwencji, nie sposób uznać, aby cytowany wyżej, użyty przez wnioskodawcę zwrot odpowiadał treścią oświadczeniu wymaganemu z mocy § 3 rzeczonego rozporządzenia. Treść tego unormowania nie pozostawia bowiem wątpliwości, że uwzględnienie wniosku adwokata o przyznanie kosztów pomocy prawnej uwarunkowane jest złożeniem wyraźnego oświadczenia, iż opłata "nie została zapłacona w całości lub w części", a takie wyraźne oświadczenie zawarte ma być właśnie we wniosku "o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej" (stanowisko wyrażone zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie - vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt V CZ 133/11, publ. LEX nr 1215161 oraz A. Partyk, T. Partyk - Komentarz do § 20 rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, publ. LEX 2015 r. - rozważania te są w pełni aktualne na gruncie § 3 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r.). Mając na względzie powyższe stwierdzić przyjdzie, że wnioskujący pełnomocnik nie złożył w sposób należyty oświadczenia, iż koszty sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie zostały zapłacone w całości ani w części, a skoro tak, należało orzec jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. Tylko marginalnie warto zwrócić uwagę, że podobny stan faktyczny miał miejsce w zakresie innej sprawy zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. akt II SA/Gl 780/16, gdzie adwokatowi G. I. również odmówiono przyznania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu wobec braku dostatecznie jasnego i precyzyjnego oświadczenia wymaganego z mocy § 3 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. Rozstrzygnięcie o odmowie złożonego przezeń w tym zakresie wniosku zawarto w postanowieniu z dnia 13 lutego 2017 r., które zostało następnie utrzymane w mocy przez tutejszy Sąd postanowieniem wydanym w dniu 31 marca 2017 r.