IV SA/Gl 1228/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza P. z dnia [...] r. nr [...].

Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz P. odmówił przyznania K. S. zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz jego małoletniego syna F. Ustalając, że na dzień wydania decyzji w mocy prawnej pozostaje decyzja przyznająca zasiłek pielęgnacyjny na wniosek matki dziecka, organ orzekający zastosował art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.), według którego w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów faktycznych dziecka lub opiekunów prawnych dziecka do świadczeń rodzinnych, świadczenia te wypłaca się temu z nich, który pierwszy złożył wniosek. Zaskarżoną decyzją, wydaną na skutek odwołania K. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji, w całości podzielając jej ustalenia i wnioski. Sprecyzowało przy tym, że matce syna wnioskodawcy F. został przyznany zasiłek pielęgnacyjny na niego na okres od 1 czerwca 2016 r. do 30 sierpnia 2018 r. na podstawie decyzji z [...] r., która pozostaje w obrocie prawnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. S. zarzucił, że to on powinien być uprawniony do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego na syna z uwagi na sprawowaną nad nim opiekę i ponoszone koszty leczenia syna. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Decyzje organów obu instancji muszą być wyeliminowane z obrotu prawnego niezależnie od treści skargi. Otóż odmiennie niż w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie sprawującej opiekę lecz samej osobie niepełnosprawnej. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek taki przysługuje: niepełnosprawnemu dziecku, osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, bądź też osobie, która ukończyła 75 lat. Tak więc w przypadku małoletniego niepełnosprawnego dziecka jego rodzice jedynie go reprezentują w postępowaniu o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, natomiast ono jest stroną tego postępowania i na jego rzecz wydana jest decyzja w omawianym przedmiocie. Oznacza to w konsekwencji, że o ile zasiłek został już przyznany ostateczną decyzją administracyjną, to nie jest dopuszczalne prowadzenie innego postępowania o przyznanie tego zasiłku, także wtedy, gdy nowy wniosek składa rodzic, który nie reprezentował dziecka w pierwotnej sprawie. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszym przypadku, skoro według ustaleń Kolegium na rzecz syna skarżącego zasiłek pielęgnacyjny został przyznany ostateczną decyzją z [...]r. Oczywiście należy zauważyć wadliwe formułowanie decyzji przez organ I instancji, gdyż powinna ona wyraźnie wskazywać, że zasiłek przyznawany jest dziecku, a nie rodzicom na rzecz dziecka, ale nawet pomijając tą okoliczność nie ulega wątpliwości, iż sprawa przyznania zasiłku dla F. S. została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Wyczerpuje to przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Ubocznie można jeszcze wskazać na błędne rozumienie przez organy instytucji zbiegu praw do świadczeń rodzinnych. Można o nim mówić w razie złożenia więcej niż jednego wniosku, ale nie wtedy gdy jeden z nich został już pozytywnie załatwiony ostateczną decyzją. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, w zw. z art. 135 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.