IV SA/Gl 1153/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Referent-stażysta Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy z tytułu niepłacenia alimentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...] 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...], Prezydent Miasta B. działając na podstawie art. 5 ust. 5 w związku z art. 5 ust. 3b pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2017 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U z 2017 r., poz. 489 z późn. zm. – dalej "ustawa") zatrzymał A.W. prawo jazdy kat. B, jako dłużnikowi alimentacyjnemu uchylającemu się od zobowiązań alimentacyjnych. W uzasadnieniu wskazał, że Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w B. w dniu 29 maja 2017 r. wystąpił do organu I instancji o zatrzymanie dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy w związku z uchylaniem się od zobowiązań alimentacyjnych. W odwołaniu A.W. wyraził niezadowolenie z otrzymanej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w całości. Zarzucił błąd organu w ustaleniach faktycznych sprawy mający wpływ na treść decyzji, poprzez przyjęcie, iż decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...] o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych jest ostateczna, podczas gdy skarżący wniósł od niej odwołanie; naruszenie art. 5 ust. 3 oraz art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy poprzez jego wadliwą wykładnię, a także naruszenie art. 80 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. Skarżący akcentował, że w jego przekonaniu decyzja uznająca go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie jest decyzją ostateczną, a zatem wniosek Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. oraz wydanie decyzji przez organ I instancji było niedopuszczalne. Dołączył do tegoż odwołania odpis odwołania od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...] o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...] wraz z załącznikami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...]r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium przedstawiło przebieg postępowania i przytoczyło regulacje prawne przedmiotu. Podkreśliło, że zgodnie art. 5 ust. 3b ustawy, jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika: 1) składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2016 r. poz. 1137 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 244, 768, 773 i 952) oraz 2) po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wraz z odpisem tej decyzji. Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 5 ust. 5 ww. ustawy). Kolegium wskazało, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...] A.W. został uznany, na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, a skarżący nie złożył odwołania od wskazanej decyzji w ustawowym terminie. Kolegium stwierdziło jednocześnie, że decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. jest ostateczna bowiem ostatecznym postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podkreśliło, że ostateczna decyzja o uznaniu osoby za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanowi jedną z przesłanek zatrzymania prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Drugą przesłanką jest okoliczność złożenia przez organ właściwy dłużnika do starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu) wniosku o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. W przedmiotowej sprawie obie powyższe przesłanki zostały spełnione, a zatem Prezydent Miasta B. zobowiązany był do zatrzymania skarżącemu prawa jazdy. Podkreśliło dalej, że decyzja w sprawie zatrzymania dokumentu prawa jazdy jest rodzajem aktu związanego, co oznacza, że w przypadku wystąpienia okoliczności wskazanych w przepisie, organ administracyjny zmuszony jest wydać decyzję o określonej treści, czyli o zatrzymaniu prawa jazdy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zarzucił rozstrzygnięciu Kolegium: 1) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...] jest ostateczna, podczas, gdy skarżący wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...], którym to Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...]; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 5 ust. 3 oraz 5 ust. 3 pkt 1 ustawy poprzez jego wadliwą wykładnię oraz 3) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mogących mieć wpływ na treść decyzji, a to art. 80 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu podkreślił, że postanowienie Kolegium z dnia [...]r., którym odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...] o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych został zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zdaniem skarżącego skoro toczy się postępowanie, które ma na celu przywrócenie terminu na złożenie odwołania od decyzji uznającej go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, to nie można uznać tej decyzji za ostateczną i prawomocną. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną. W piśmie z dnia 7 czerwca 2018 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymując zarzuty skargi wniósł, by Sąd na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie. Nadto wniósł o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 13 lutego 2018 r. o sygnaturze IV SA/Gl 1032/17, uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r., którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji uznającej skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] przywróciło skarżącemu termin do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. w sprawie o uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Natomiast decyzją z dnia [...]r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uchyliło decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. w sprawie o uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Pełnomocnik skarżącego zauważył, że zgodnie z art. 5 ust. 3b pkt 2 ustawy przesłanką konieczną do wydania decyzji z dnia [...]r. nr [...], Prezydenta Miasta B., mocą której zatrzymano skarżącemu prawo jazdy jest istnienie ostatecznej decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Wskazał, że decyzja z dnia [...]r. została wyeliminowana z obrotu prawnego, a zatem wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także umorzenie postępowania administracyjnego jest zasadny i konieczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm. - dalej: "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Oceniając zaś zasadność skargi, Sąd dokonuje tego mając na względzie stan faktyczny i prawny z dnia wyrokowania. Rozpatrując niniejszą sprawę w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2017r, poz. 489 – dalej "ustawa"). Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy w przypadku, gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Stosownie do art. 5 ust. 3b ustawy, jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika: 1) składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2016 r. poz. 1137 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 244, 768, 773 i 952) oraz 2) po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wraz z odpisem tej decyzji. Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 5 ust. 5 ustawy). W realiach rozpatrywanej sprawy decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...] skarżący został uznany za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Skarżący nie wniósł w terminie odwołania od tej decyzji. Zatem decyzja organu I instancji zyskała walor ostateczności, a zatem konsekwentnie wnioskiem z dnia [...]r. Z-ca Dyrektora MOPR w B. wniósł o zatrzymanie prawa jazdy skarżącemu, a Prezydent Miasta B. decyzją z dnia z dnia [...]r. orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy kwestia uchylania się przez dłużnika alimentacyjnego od zobowiązań alimentacyjnych jest przedmiotem postępowania prowadzonego odrębnie od postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy i organ administracji publicznej w toku postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy z powodu wydania decyzji w przedmiocie uchylania się przez dłużnika alimentacyjnego od zobowiązań alimentacyjnych nie analizuje przesłanek ujętych w art. 5 ust. 3 ustawy, pozostając związanym ostateczną decyzją o uznaniu osoby za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Tak też było w rozpatrywanej sprawie. Natomiast kwestia decyzji uznającej skarżącego za dłużnika alimentacyjnego za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych była przedmiotem odrębnego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 13 lutego 2018 r. o sygnaturze IV SA/Gl 1032/17, uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r., którym odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji uznającej skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W konsekwencji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] przywróciło skarżącemu termin do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. w sprawie o uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, a decyzją z dnia [...]r. nr [...], uchyliło decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. w sprawie o uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zauważyć należy, że z obrotu prawnego została wyeliminowana decyzja uznająca skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, zatem odpadła jedna z przesłanek warunkujących możliwość wydania przez Prezydenta Miasta B. decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. W tych okolicznościach należało uznać wniosek Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. o zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy za przedwczesny. Sąd mając na uwadze powyższe ustalenia na podstawie art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, w pkt 2 umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a. Natomiast rozstrzygnięcie o kosztach postępowania znajduje oparcie w art. 200 p.p.s.a w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c w związku z § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).