IV SA/Gl 1115/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.Z. na postanowienie Komisarza Wyborczego w K. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu wójta w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy;

Wyrokiem z dnia 26 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę w niniejszej sprawie. Następnie, to jest w dniu 9 lipca 2018 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe, w którym A.Z. zażądał ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu wywodząc, iż jego "obecne dochody oraz stan majątkowy utrudniają w sposób znaczny" pokrycie kosztów związanych z opłaceniem takiego pełnomocnika. Wraz z tym pismem skarżący złożył do Sądu niepodpisany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdzie oświadczył, że gospodaruje samotnie, posiada oszczędności, w kwocie 34 tysięcy zł, dom o wartości 290 tysięcy zł, dwa samochody osobowe, a także pięć działek budowlanych o wartości odpowiednio 47.300 zł, 15.740 zł, 45.400 zł, 42.800 zł i 7.700 zł. Równocześnie zadeklarował, iż uzyskuje miesięczne dochody netto z ze stosunku pracy (ok. 8200 zł) oraz z najmu mieszkania (850 zł) ponosząc koszty utrzymania, w kwocie ogółem 3.800 zł (w tym spłata kredytu, alimenty, opłaty za media, wyżywienie, odzież, obuwie i paliwo). Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych powyższego wniosku, skarżący nadesłał kolejny - podpisany formularz PPF, w którym doprecyzował, iż żąda ustanowienia adwokata a nadto również zwolnienia od kosztów sądowych. W treści tego formularza zasadniczo powtórzył swoje wcześniejsze oświadczenia. Zaktualizował jedynie: stan swoich oszczędności określając go na kwotę na 35.000 zł, wysokość dochodu netto, na kwotę 9.150 zł, wartość posiadanego domu, na kwotę 300 tysięcy zł oraz spłatę kredytu, na kwotę 700 zł miesięcznie (wcześniej wskazywał 500 zł). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. W pierwszej kolejności należy podnieść, że przedmiotem skargi jest w niniejszej sprawie postanowienie Komisarza Wyborczego w K. wydane w przedmiocie wygaśnięcia mandatu wójta. Wnioskodawca jest więc w tej sprawie objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2018 r., poz. 754), a w konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie pełnomocnika przyjdzie wskazać, iż zgodnie z zasadną sformułowaną w art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy w żadnym razie nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania. Należy zaakcentować, że prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (rzeczona zasada znalazła wyraz w art. 199 p.p.s.a.) i dlatego jego zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w przypadku osób ubogich, czyli takich, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., z.1, poz. 8). Tymczasem nie budzi wątpliwości, że wnioskodawca do osób takich nie należy. Po pierwsze bowiem, gospodarując samotnie osiąga miesięczny dochód netto w wysokiej kwocie ponad 9 tysięcy zł, która znacznie przekracza ponoszone przezeń koszty utrzymania (zadeklarowane ogółem jako około 4.000 zł), a zatem pozwala na wygenerowanie miesięcznej nadwyżki w kwocie ponad 5 tysięcy zł, zaś po drugie - dysponuje znacznym majątkiem, w postaci zasobów pieniężnych, w kwocie 35 tysięcy zł, domu o wartości 300 tysięcy zł, dwóch samochodów osobowych, a także pięciu działek budowlanych o wartości ogółem przekraczającej 150 tysięcy zł. Wykazany we wniosku stan posiadania oraz sytuacja dochodowa skarżącego nie tylko nie kwalifikują go do osób ubogich, lecz przeciwnie - świadczą o jego zamożności, a w takiej sytuacji jego wywody o braku możliwości opłacenia fachowego pełnomocnika z wyboru są całkowicie chybione. Mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy