IV SA/Gl 1092/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant Starszy referent Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze skargi G.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., nr. [...] i umarza postępowanie administracyjne.

Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta K. na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 554 ze zm.), dalej: ustawa o pomocy, wstrzymał G.N. wypłatę świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznanego na jej syna O. Zaskarżoną decyzją, wydaną na skutek odwołania strony, Samorządowe Kolegium w Katowicach w trybie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji, podzielając zawarte w niej ustalenie, że skarżąca mimo wezwania organu nie przedstawiła sytuacji dochodowej męża, co uniemożliwiło weryfikację przyznanego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G.N. zakwestionowała podjęte przez organy administracyjne wobec niej działania. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga dotyczy wstrzymania wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Możliwość takiego wstrzymania przewiduje art. 21 ust. 1 ustawy o pomocy. Nie wskazuje on wprost formy, w jakiej ma nastąpić wstrzymanie wypłaty. W niektórych orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych pojawił się pogląd o decyzyjnym sposobie rozstrzygania tej kwestii (por. np. wyrok WSA w Opolu z 26 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Op 44/14, zbiór LEX nr 1437411). Stanowiska tego nie podzielił jednak Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 9 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 1120/14, LEX nr 2114244, wyraził pogląd, że omawiane wstrzymanie jest czynnością materialno-techniczną, podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 52 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: ppsa. Sąd w obecnym składzie w pełni przyłącza się do tego poglądu, nie tylko ze względu na rangę Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale przede wszystkim na wspierającą go argumentację. Mianowicie w przypadku wstrzymania wypłaty świadczenia nie obowiązuje zasada domniemania załatwiania spraw w formie decyzji administracyjnej, na którą powołują się zwolennicy tego pierwszego poglądu (por. wyrok WSA w Białymstoku z 9 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 63/17, dostępny w internecie). Otóż możliwość wstrzymania wypłaty dotyczy etapu wykonawczego decyzji ustalającej prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, która mimo wstrzymania nadal obowiązuje. Już sama wypłata świadczenia jest czynnością materialno-techniczną, w związku z czym, przy braku wyraźnego zapisu ustawowego, także dalsze czynności, polegające na wstrzymaniu lub wznawianiu wypłaty mają taki sam charakter. Czynności te nie rozstrzygają o prawie do świadczeń, które jest kształtowane w drodze decyzji administracyjnej. Jedynie skutkiem braku wznowienia wypłaty wstrzymanych świadczeń jest wygaśnięcie prawa do nich, z mocy art. 21 ust. 4 ustawy o pomocy. Jak słusznie podniesiono w przytoczonym wyroku NSA korygowanie prawa do świadczeń winno następować w trybie art. 24 ustawy o pomocy. W tym stanie rzeczy nie wystąpiły warunki do prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wstrzymania wypłaty świadczeń, a w szczególności wydawania decyzji administracyjnych. Jedynie ze względu na wskazaną rozbieżność orzeczniczą Sąd nie stwierdził nieważności wydanych w sprawie decyzji lecz orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, w zw. z art. 135 ppsa i umorzył postępowanie administracyjne z mocy art. 145 § 3 ppsa. Celem ukierunkowania ewentualnych dalszych działań organu I instancji można podnieść, że nie może stanowić podstawy do wstrzymania wypłaty świadczeń niewykazanie przez skarżącą dochodów jej męża z 2016 r., a więc z okresu sprzed zawarcia związku małżeńskiego, kiedy to obecny jej mąż nie wchodził w skład jej rodziny. Wzywanie skarżącej do przedstawienia takich danych było wadliwe. ec