IV SA/Gl 1013/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.R. na pismo [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie refundacji kosztów leczenia w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu;

W treści skargi Z.R. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powołując się na podeszły wiek oraz niski dochód. Następnie, w dniu 7 grudnia 2016 r. skarżący złożył do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż domaga się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego (odrębnym pismem poinformowano go, że jest w niniejszej sprawie zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa). W treści tego formularza skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych i utrzymuje się z emerytury wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w kwocie netto 863,51 zł, którą przeznacza na zaspokojenie swoich potrzeb. Postanowieniem z dnia 8 lutego 2017 r. tutejszy Sąd orzekł o oddaleniu powyższego wniosku albowiem stwierdził, że w sprawie ma miejsce oczywista bezzasadność skargi. Wspomniane postanowienie zostało jednak uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2017 r. W tym stanie rzeczy wniosek skarżącego należało rozpoznać merytorycznie, w związku z czym, wezwaniem z dnia 13 lipca 2017 r. zwrócono się do niego o uprawdopodobnienie danych, na które się powołał. W odpowiedzi Z.R. nadesłał pismo procesowe, w którym oświadczył, iż nie ma stałego zameldowania i zamieszkuje wraz z żoną w domu stanowiącym własność studiującej córki, a czasem także u syna. Równocześnie nadesłał kopię decyzji ZUS o waloryzacji swej emerytury oraz kopię zeznania podatkowego złożonego za rok 2016 przez jego żonę. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku Z.R. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego wynika, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jest przy tym osobą w podeszłym wieku (81 lat), utrzymującą się z emerytury wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym, w kwocie netto (do wypłaty) zaledwie 867,42 zł (patrz: nadesłana decyzja ZUS - karta nr 73 akt sprawy). Jakkolwiek zaś nie nadesłał wszystkich dokumentów obrazujących sytuację majątkową jego gospodarstwa domowego, które wymieniono w stosownym wezwaniu z dnia 13 lipca 2017 r., to jednak uznano, że odpowiedź, jakiej udzielił na to wezwanie oraz dokumenty które przedstawił wraz z tą odpowiedzą wystarczą, aby przyjąć, że spełnił przesłankę warunkującą przyznanie mu prawa pomocy. W treści rzeczonej odpowiedzi oświadczył bowiem, że jego córka studiuje, z kolei odnośnie małżonki, przedłożył kopię jej zeznania podatkowego za rok 2016 (karta nr 74-75 akt sprawy), w którym wykazała ona dochód w kwocie zaledwie 9.576,46 zł, co daje średnio na miesiąc niecałe 800 zł. W tym stanie rzeczy należało uznać, iż także sytuacja majątkowa gospodarstwa domowego wnioskodawcy nie umożliwia wygenerowania środków koniecznych na opłacenie wydatków, jakie wiążą się zazwyczaj z udziałem profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu sądowym. Dodatkową okolicznością uprawdopadabniającą taki stan rzeczy jest fakt, że w odrębnym postępowaniu zawisłym przed Sądem Rejonowym w T. Z.R. ustanowiono radcę prawnego z urzędu (vide: postanowienie - karty nr 7-9 akt niniejszej sprawy). Mając na uwadze zaprezentowane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy. Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników.