III SO/Łd 2/23

Dnia 26 kwietnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2023 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A.M o wymierzenie Prokuraturze Rejonowej Łódź-Śródmieście grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) za nieprzekazanie skargi na bezczynność w sprawie zawiadomienia z dnia 24 stycznia 2023 roku p o s t a n a w i a: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić na rzecz A.M z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 100,- (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniosku, zaksięgowaną 19 kwietnia 2023 roku pod pozycją 1511.

14 kwietnia 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynął wniosek A.M o wymierzenie Prokuraturze Rejonowej Łódź-Śródmieście grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259). W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że 23 lutego 2023 r. wniósł ponaglenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a., a następnie 14 marca 2023 r. skargę na bezczynność Prokuratury Rejonowej Łódź-Śródmieście w sprawie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez prezesa Sądu Okręgowego w Łodzi M.B. Organ wyższej instancji nie udzielił skarżącemu odpowiedzi, a pomimo upływu terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. nie przekazano skargi wraz z aktami sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Artykuł 54 § 2 p.p.s.a. przewiduje, że organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Skargę wniesioną za pośrednictwem konsula oraz skargę na decyzję wydaną przez ministra właściwego do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, minister właściwy do spraw zagranicznych przekazuje sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie sześćdziesięciu dni od dnia jej otrzymania odpowiednio przez ministra właściwego do spraw zagranicznych albo konsula. Należy w tym miejscu wskazać na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 3 listopada 2009 r. (sygn. II GPS 3/09, LEX nr 530144) w której przesądzono o charakterze instytucji wymierzenia grzywny. Wynika z niej, że grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. Powołane przepisy pozwalają sądowi na wymierzenie grzywny po spełnieniu łącznie dwóch warunków, tj. złożenia przez stronę wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz stwierdzenia uchybienia przez organ terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody niedopełnienia obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 29 grudnia 2010 r., I OZ 953/10, Lex nr 742207). Oznacza to że w przypadku, gdy skarga do sądu administracyjnego ze względu na jej przedmiot jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem jej w terminie (por. postanowienie NSA z 3 października 2012 r., I OZ 739/12; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego dotyczy wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Prokuraturze Rejonowej Łódź-Śródmieście z uwagi na nieprzekazanie skargi na bezczynność Prokuratury Rejonowej Łódź-Śródmieście w sprawie zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa przez prezesa Sądu Okręgowego w Łodzi M.B. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej. Wyjaśnić należy, że bezczynność prokuratora w przedmiocie podjęcia czynności w związku z ewentualnym podejrzeniem popełnienia przestępstwa lub wykroczenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W świetle przepisów ustawy z 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2021 r. poz. 66 ze zm.) prokuratura jest organem ochrony prawnej, a nie organem administracji publicznej i jej działalność nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Niedopuszczalność skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego powoduje konieczność odrzucenia wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być bowiem rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy spraw, o których mowa w art. 3 p.p.s.a. tj. spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku gdy skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 24 kwietnia 2014 r., I OZ 325/14, LEX nr 1574733; postanowienie NSA z 6 kwietnia 2016 r., II OZ 333/16, LEX nr 2081430; postanowienie NSA z 3 października 2012 r., I OZ 739/12, LEX nr 1269685, postanowienia NSA z 24 kwietnia 2014 r., I OZ 325/14, LEX nr 1574733; postanowienie NSA z 1.10.2021 r., III OZ 658/21, opubl. CBOSA). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu od wniosku Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. A.M