III SO/Łd 13/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.M. o wymierzenie Sądowi Okręgowemu w Łodzi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie w terminie skargi na Wiceprezesa Sądu Okręgowego w Łodzi p o s t a n a w i a : 1) odrzucić wniosek; 2) zwrócić na rzecz A.M. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od wniosku, zaksięgowaną w dniu 1 czerwca 2023 r., pod pozycją 2104. d.cz.

28 maja 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynął wniosek A.M. o wymierzenie Sądowi Okręgowemu w Łodzi grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259), dalej p.p.s.a, W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że 19 stycznia 2023 r. wniósł skargę na Wiceprezesa Sądu Okręgowego w Łodzi, w odpowiedzi na skargę 20 stycznia 2023 r. otrzymał lakoniczne pismo, 2 kwietnia 2023 r. złożył w trybie art. 37 § 1 k.p.a. ponaglenie do Sądu Apelacyjnego w Łodzi, a następnie 19 kwietnia 2023 r. złożył skargę na bezczynność Sądu Okręgowego w Łodzi. Organ wyższej instancji nie udzielił skarżącemu odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Artykuł 54 § 2 p.p.s.a. przewiduje, że organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Skargę wniesioną za pośrednictwem konsula oraz skargę na decyzję wydaną przez ministra właściwego do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, minister właściwy do spraw zagranicznych przekazuje sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie sześćdziesięciu dni od dnia jej otrzymania odpowiednio przez ministra właściwego do spraw zagranicznych albo konsula. Należy w tym miejscu wskazać, że w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (Lex nr 530144) przesądzono o charakterze instytucji wymierzenia grzywny. Wynika z niej, że grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. Powołane przepisy pozwalają sądowi na wymierzenie grzywny po spełnieniu łącznie dwóch warunków, tj. złożenia przez stronę wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz stwierdzenia uchybienia przez organ terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody niedopełnienia obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 29 grudnia 2010 r., sygn. akt I OZ 953/10, Lex nr 742207). Oznacza to że w przypadku, gdy skarga do sądu administracyjnego ze względu na jej przedmiot jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem jej w terminie (por. postanowienie NSA z 3 października 2012 r., sygn. akt I OZ 739/12; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego dotyczy wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Sądowi Okręgowemu w Łodzi z uwagi na nieprzekazanie skargi na bezczynność Wiceprezesa Sądu Okręgowego w Łodzi. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy dana sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej. Wyjaśnić należy, że bezczynność Sądu Okręgowego w Łodzi w przedmiocie skargi na bezczynność Wiceprezesa Sądu Okręgowego w Łodzi nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W świetle art. 41b § 1 ustawy z 21 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 217), organem właściwym do rozpatrzenia skargi lub wniosku, dotyczących działalności sądu, jest prezes sądu. Jeżeli skarga lub wniosek dotyczą działalności sądu okręgowego i sądu rejonowego, organem właściwym do rozpatrzenia jest prezes sądu okręgowego. Jeżeli skarga lub wniosek dotyczą działalności sądu apelacyjnego i sądu okręgowego, organem właściwym do rozpatrzenia jest prezes sądu apelacyjnego (art. 41b § 2 ustawy). Organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności prezesa sądu rejonowego jest prezes sądu okręgowego, działalności prezesa sądu okręgowego - prezes sądu apelacyjnego, a działalności prezesa sądu apelacyjnego - Krajowa Rada Sądownictwa (art. 41b § 3 ustawy). Niedopuszczalność skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego powoduje konieczność odrzucenia wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być bowiem rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy spraw, o których mowa w art. 3 p.p.s.a., tj. spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku gdy skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. (postanowienia NSA z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 325/14, Lex nr 1574733; z 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OZ 333/16, Lex nr 2081430; z 3 października 2012 r., sygn. akt I OZ 739/12, Lex nr 1269685, z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 325/14, Lex nr 1574733; z 1 października 2021 r., sygn. akt III OZ 658/21, opubl. CBOSA). Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., odrzucił wniosek. O zwrocie wpisu sądowego od wniosku Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. d.cz.