III SO/Łd 1/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków K. K. o wymierzenie Staroście [...] grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie w terminie skargi na bezczynność Starosty [...] z dnia 19 sierpnia 2020 r. w przedmiocie wniosku z dnia 29 lipca 2020 r. o uzgodnienie sytuowania projektowanej sieci gazowej z przyłączami w miejscowości [...] dz. nr 195/1, 195/23, 196/7, 196/13, 207 obręb [...] oraz o przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. p o s t a n a w i a : 1) oddalić wniosek o wymierzenie Staroście [...] grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.; 2) oddalić wniosek o przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. e.o.

W dniu 28 stycznia 2021 r. K. K. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o wymierzenie Staroście [...] grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi na bezczynność z dnia 19 sierpnia 2020 r. w przedmiocie wniosku z dnia 29 lipca 2020 r. o uzgodnienie sytuowania projektowanej sieci gazowej z przyłączami w miejscowości [...] dz. nr 195/1, 195/23, 196/7, 196/13, 207 obręb [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że pomimo obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a. organ nie przekazał skargi do dnia wniesienia wniosku, tj. do dnia 28 stycznia 2021 r. Z uwagi na powyższe wniósł o wymierzenie Staroście [...] grzywny na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. za nieprzekazanie skargi wraz aktami sprawy. Jednocześnie na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. wniósł o przyznanie sumy pieniężnej jako odszkodowania (zadośćuczynienia) za opóźnienia w realizacji dokumentacji projektowej wynikające z bezczynności Starosty [...]. Podał, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej jest zasadny biorąc pod uwagę wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, jakie zapadły w sprawach o sygn. akt III SAB/Łd 19/20 i III SAB/Łd 20/20. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Starosta [...] wyjaśnił, że skarga na bezczynność z dnia 19 sierpnia 2020 r. została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w dniu 3 września 2020 r. W dniach 14 i 16 września 2020 r. do Starosty [...] wpłynęły wezwania do uzupełnienia skarg na bezczynność K. K. w sprawach o sygn. akt III SAB/Łd 17/20, III SAB/Łd 19/20 i III SAB/Łd 20/20. W dniu 18 września 2020 r. organ przekazał za pośrednictwem platformy ePUAP brakujące w sprawach dokumenty. W dniu 2 października 2020 r. do organu wpłynęło ponowne wezwanie do przesłania oddzielnie do każdej z ww. spraw brakujących dokumentów. Tego samego dnia, jak wyjaśnił organ brakujące dokumenty wraz z odpowiedzią na skargę zostały przesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi za pośrednictwem platformy ePUAP. Dodatkowo w dniu 5 października 2020 r. pracownik organu przesłał odpowiedzi na skargi drogą e-malilową. W dniu 12 listopada 2020 r. do organu wpłynęło wezwanie do udzielenia odpowiedzi na skargę K. K. dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie o sygn. akt III SAB/Łd 17/20. W dniu 19 listopada 2020 r. ponownie została przekazana odpowiedź na ww. skargę. W związku z wpływem do Sądu trzech wniosków K. K. o wymierzenie Staroście [...] grzywny za nieprzekazanie do Sądu trzech skarg na bezczynność Starosty [...] dotyczących: - uzgodnienia sytuowania projektowanej sieci gazowej z przyłączami w miejscowości [...] dz. nr 195/1, 195/23, 196/7, 196/13, 207 obręb [...] (sygn. akt III SO/Łd 1/21); - uzgodnienia sytuowania projektowanej sieci gazowej z przyłączami w miejscowości [...] AB dz. nr 383/22 i 383/34 (sygn. akt III SO/Łd 2/21); - uzgodnienia sytuowania projektowanej sieci gazowej z przyłączami w miejscowości [...]AB dz. nr 64, 4, 14/42, 14/43, 14/6, 14/45, 14/46 (sygn. akt III SO/Łd 3/21) pracownik sądu ponownie przejrzał dokumenty na platformie ePUAP przesłane przez organ do spraw o sygn. akt III SAB/Łd 17/20, III SAB/Łd 19/20 i III SAB/Łd 20/20. Wśród dokumentów przesłanych w dniu 22 września 2020 r. została przekazana skarga K. K. na bezczynność Starosty [...] z dnia 19 sierpnia 2020 r. o uzgodnienie sytuowania projektowanej sieci gazowej z przyłączami w miejscowości [...] dz. nr 195/1, 195/23, 196/7, 196/13, 207 obręb [...]. Okoliczność powyższa została udokumentowana w notatce urzędowej sporządzonej w dniu 10 marca 2021 r. (k nr 42). Zarządzeniem z dnia 19 marca 2021 r. Sąd zobowiązał Starostę [...] do wyjaśnienia i nadesłania w terminie siedmiu dni kiedy (tj. w jakiej dacie) przesłał do Sądu skargę K. K. na bezczynność Starosty [...] z dnia 19 sierpnia 2020 r. w przedmiocie wniosku z dnia 29 lipca 2020 r. o uzgodnienie sytuowania projektowanej sieci gazowej z przyłączami w miejscowości [...] dz. nr 195/1, 195/23, 196/7, 196/13, 207 obręb [...] oraz dowodu potwierdzającego przesłanie za pośrednictwem platformy ePUAP ww. skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę stosownie do treści art. 54 § 2 p.p.s.a. W piśmie z dnia 1 kwietnia 2021 r., stanowiącym odpowiedź na powyższe wezwanie organ wyjaśnił, że skarga K. K. na bezczynność Starosty [...] z dnia 19 sierpnia 2020 r. w przedmiocie wniosku z dnia 29 lipca 2020 r. o uzgodnienie sytuowania projektowanej sieci gazowej z przyłączami w miejscowości [...] dz. nr 195/1, 195/23, 196/7, 196/13, 207 obręb [...] została przekazana do Sądu za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu 4 września 2020 r., natomiast w dniu 22 września 2020 r. skarga wraz odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przesłana do Sądu za pośrednictwem platformy ePUAP. W załączeniu organ przedstawił kopię potwierdzenia odbioru skargi w dniu 4 września 2020 r. oraz kopię urzędowego poświadczenia przedłożenia dokumentów w formie elektronicznej w dniu 22 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek wymierzenie Staroście [...] grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie w terminie skargi na bezczynność nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada pośredniego trybu wniesienia skargi. Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Przepis art. 49a p.p.s.a. stosuje się odpowiednio (art. 54 § 1a p.p.s.a). Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Jeżeli skarga została wniesiona: 1) w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej organu, o którym mowa w § 1 – organ ten przekazuje sądowi skargę i odpowiedź na skargę do jego elektronicznej skrzynki podawczej; 2) w postaci papierowej – organ przekazuje sądowi skargę i odpowiedź na skargę w takiej postaci (art. 54 § 2a p.p.s.a). W przypadku gdy akta sprawy, której dotyczy skarga, są prowadzone przez organ w postaci elektronicznej, organ ten: 1) przekazuje sądowi akta sprawy wraz z informacją o dokumentach, których treść nie jest w całości dostępna w aktach sprawy prowadzonych w postaci elektronicznej oraz o sposobie i dacie ich przekazania sądowi do jego elektronicznej skrzynki podawczej, a w przypadku gdy ze względów technicznych nie jest to możliwe – na informatycznym nośniku danych; 2) przekazuje sądowi dokumenty z akt sprawy, których treść nie jest w całości dostępna w aktach sprawy prowadzonych w postaci elektronicznej, wskazując na elektroniczne akta sprawy przekazane sądowi w sposób, o którym mowa w pkt 1 (art. 54 § 2b p.p.s.a). W przypadku gdy akta sprawy, której dotyczy skarga, są prowadzone przez organ, o którym mowa w § 1, w postaci papierowej, organ ten przekazuje sądowi akta sprawy oraz, jeżeli taka istnieje, zapisaną na informatycznych nośnikach danych dokumentację elektroniczną, której treść nie jest dostępna w postaci papierowej. (art. 54 § 2c p.p.s.a). W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). Przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przekazania sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny. Z treści cyt. powyżej art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika, że wyłączną przesłanką wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu w terminie, bez względu na jego przyczyny. Wymierzając grzywnę, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Warunkiem wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 p.p.s.a. jest przede wszystkim złożenie skargi do organu, ponieważ to działanie powoduje, że aktualizuje się obowiązek organu do przekazania akt sądowi z odpowiedzią na skargę (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 343; postanowienie NSA z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1658/04, postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 31 maja 2019 r., sygn. akt II SO/Bd 7/19 dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Grzywna ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06) i stanowi podstawową gwarancję procesową realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Materialnoprawną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest wyłącznie niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienia NSA z dnia września 2020 r., sygn. akt I GZ 238/20; z dnia 29 października 2019 r., sygn. akt I OZ 1024/19). W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym nawet dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. już po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny nie prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania w tej sprawie, chociaż nie wyklucza odstąpienia od wymierzenia grzywny, zwłaszcza gdy uchybienie terminu jest nieznaczne (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA z 2010 r. Nr 1, poz. 2, postanowienia NSA z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I OZ 1086/09; z dnia 22 lutego 2010 r., sygn. akt I OZ 161/10; z dnia 23 maja 2011 r., sygn. akt I OZ 387/11). Podkreślić również należy, że stwierdzenie zaistnienia przesłanek określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. nie nakłada na Sąd obowiązku wymierzenia grzywny, lecz wyposaża Sąd w uprawnienie do wymierzenia grzywny. Ustawodawca przewidział bowiem, że sąd "może orzec o wymierzeniu organowi grzywny". Orzeczenie Sądu ma więc charakter uznaniowy, a Sąd podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu oraz czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie sprawy. W rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego, ponieważ organ dopełnił obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. w ustawowym terminie przekazał do Sądu skargę wraz z odpowiedzią na skargę. Jak wynika z akt sprawy skarga na bezczynność Starosty [...] z dnia 19 sierpnia 2020 r. w przedmiocie wniosku z dnia 29 lipca 2020 r. o uzgodnienie sytuowania projektowanej sieci gazowej z przyłączami w miejscowości [...] dz. nr 195/1, 195/23, 196/7, 196/13, 207 obręb [...] wpłynęła do organu za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej w dniu 19 sierpnia 2020 r. Oznacza to zatem trzydziestodniowy termin na przekazanie do Sądu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią organu upływał w dniu 17 września 2020 r. Przedmiotowa skarga wraz z odpowiedzią na skargę została przesłana do Sądu za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu 4 września 2020 r., natomiast w dniu 22 września 2020 r. skarga wraz odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przesłana do Sądu za pośrednictwem platformy ePUAP. Należy również wyjaśnić, że w związku z wpływem do Sądu trzech wniosków skarżącego o wymierzenie Staroście [...] grzywny za nieprzekazanie do Sądu trzech skarg na bezczynność Starosty [...] dotyczących: - uzgodnienia sytuowania projektowanej sieci gazowej z przyłączami w miejscowości [...] dz. nr 195/1, 195/23, 196/7, 196/13, 207 obręb [...] (sygn. akt III SO/Łd 1/21); - uzgodnienia sytuowania projektowanej sieci gazowej z przyłączami w miejscowości [...]AB dz. nr 383/22 i 383/34 (sygn. akt III SO/Łd 2/21); - uzgodnienia sytuowania projektowanej sieci gazowej z przyłączami w miejscowości [...] AB dz. nr 64, 4, 14/42, 14/43, 14/6, 14/45, 14/46 (sygn. akt III SO/Łd 3/21) pracownik sądu ponownie przejrzał dokumenty na platformie ePUAP przesłane przez organ łącznie do spraw o sygn. akt III SAB/Łd 17/20, III SAB/Łd 19/20 i III SAB/Łd 20/20. Ustalono, że wśród dokumentów przesłanych w formie elektronicznej w dniu 22 września 2020 r. została przekazana skarga K. K. na bezczynność Starosty [...] z dnia 19 sierpnia 2020 r. w przedmiocie wniosku z dnia 29 lipca 2020 r. o uzgodnienie sytuowania projektowanej sieci gazowej z przyłączami w miejscowości [...] dz. nr 195/1, 195/23, 196/7, 196/13, 207 obręb [...]. Na skutek omyłki skarga nie została wówczas zarejestrowana, ale załączona do dokumentów znajdujących w aktach sprawy o sygn. akt III SAB/Łd 17/20. Zarządzeniem z dnia 10 marca 2021 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarejestrował skargę na bezczynność Starosty [...] z dnia 19 sierpnia 2020 r. w przedmiocie wniosku z dnia 29 lipca 2020 r. o uzgodnienie sytuowania projektowanej sieci gazowej z przyłączami w miejscowości [...] dz. nr 195/1, 195/23, 196/7, 196/13, 207 obręb [...] pod sygn. akt III SAB/Łd 12/21. Z przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych wynika, że Staroście [...] nie można zarzucić nieterminowego wykonania obowiązku przekazania do Sądu skargi na bezczynność z dnia 19 sierpnia 2020 r. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., orzekł, jak w pkt 1 postanowienia. Odnosząc się z kolei do wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej wskazać należy, że zgodnie z art. 154 § 7 p.p.s.a., uwzględniając skargę na niewykonanie wyroku, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Z treści powyższego unormowania wynika, że przyznanie wskazanej powyżej sumy pieniężnej jest możliwe tylko: po pierwsze, w przypadku uwzględnienia skargi a po drugie, jest ono fakultatywne, co oznacza, że jest pozostawione swobodnej ocenie Sądu. Przyznanie sumy pieniężnej ma przede wszystkim na celu zwalczanie bezczynności i przewlekłości organu w wykonywaniu wyroków sądu. W związku z powyższym instytucja sumy pieniężnej jest nierozerwalnie sprzężona z instytucją grzywny oraz niewykonywaniem przez organ wyroku Sądu zobowiązującego go do rozpoznania wniosku. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej nie mógł być zatem przedmiotem oceny Sądu w postępowaniu o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie w terminie skargi na bezczynność Starosty [...] z dnia 19 sierpnia 2020 r. Postępowanie w przedmiocie wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest postępowaniem odrębnym od postępowania w przedmiocie skargi na bezczynność w sprawie wniosku z dnia 29 lipca 2020 r. o uzgodnienie sytuowania projektowanej sieci gazowej z przyłączami w miejscowości [...] dz. nr 195/1, 195/23, 196/7, 196/13, 207 obręb [...] w ramach którego ewentualnie taki wniosek gdyby został złożony mógłby zostać rozpoznany. Zasądzenie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest bowiem dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. W związku z powyższym na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł, jak w pkt 2 postanowienia. e.o.