III SO/Kr 8/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. O. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej zaskarżenia decyzji związanej ze zwrotem świadczenia z funduszu alimentacyjnego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla wnioskodawczyni adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Wnioskodawczyni w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Podała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką. Określając swój majątek zadeklarowała brak zasobów i przedmiotów wartościowych. Nadmieniła, że miała działkę rolną lecz została dołożona do masy upadłościowej i jest w zarządzie syndyka. Dochód gospodarstwa domowego określiła na 3500 zł z pracy. Uzasadniając swoje starania wyjaśniła, że prosi o zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata ponieważ jej obecna sytuacja materialna nie pozwala jej na takie wydatki. Jest matką samotnie wychowującą 13-letnią córkę. Powiada, że od 8 lat nie otrzymuje alimentów które są nieściągalne od ojca ponieważ nie wiadomo gdzie się znajduje. W chwili obecnej jest w trakcie postępowania upadłości konsumenckiej. Pracuje lecz z jej wynagrodzenia 3500 zł brutto (netto 2505,34 zł) syndyk masy upadłościowej przekazuje jej 1480 zł netto. Nie posiada żadnego majątku, mieszkanie zostało zlicytowane przez komornika. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazała kwotę 1100 zł za mieszkanie i media. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu opieki i pomocy społecznej. Wnioskodawczyni podała, że zamierza skarżyć decyzję związaną ze zwrotem świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Jednocześnie zarządzeniem z 23 marca 2018 r. sprawie dotyczącej złożonego przez skarżącą wniosku o prawo pomocy nadano symbol "6329" opisywany przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. W konsekwencji przyjąć należy, że wnioskodawczyni skorzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Stąd rozpoznanie jej wniosku w tym zakresie jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Sytuacja taka pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, wykazania przez stronę, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy wnioskodawczyni złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Jest ono wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Wnioskodawczyni należy do osób ubogich. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez majątku w stosunku do której prowadzone jest postępowanie upadłości konsumenckiej a przy tym matkę samotnie wychowującą córkę, bez alimentów. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie przekazuje skarżącej syndyk wystarczają z trudem na opłacenie wykazanych zobowiązań i opędzenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej i jej córki. Uwzględniając to wszystko, udzielono więc wnioskodawczyni pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.