III SO/Kr 7/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. w sprawie dotyczącej zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 09.03.2018 r. nr [...] związanej z odmową umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych z funduszu alimentacyjnego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla wnioskodawcy radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Wnioskodawca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Opisując swoją sytuacją rodzinną zakreślił rubrykę 6. Określając swój majątek zadeklarował brak nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych. Swoje dochody oszacował łącznie na 415,88 zł wyjaśniając, że składa się na to 297,84 zł zasiłku dla bezrobotnych po potrąceniu alimentów oraz 118,04 zł zasiłku okresowego z opieki społecznej. Uzasadniając swoje starania podniósł, że oprócz wykazanych nie ma innych dochodów ani majątku. Powiada, że jest osobą chorą, ma lekki stopień niepełnosprawności, nie pracuje, ma kłopoty ze zdrowiem, pozostaje z stałym leczeniu. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazał na koszt prądu 45 zl, gazu 40 zł, opłaty za mieszkanie 250 zł (z czego MOPS dofinansowuje 116 zł a samodzielnie opłaca 134 zł), alimenty 446,76 zł potrącane z zasiłku. Do wniosku dołączył kopię decyzji o przyznaniu zasiłku okresowego, kopię zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o zarejestrowaniu jako osoby bezrobotnej ze wskazaniem przyznanego zasiłku i kwot potrącanych na alimenty, kopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego, kopie pokwitowań za czynsz, gaz i prąd, kopię orzeczenia lekarskiego, kopie skierowań i wyników badań, kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności zaliczającego skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu opieki i pomocy społecznej. Wnioskodawca podał, że zamierza skarżyć decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego związaną z odmową umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych z funduszu alimentacyjnego. Jednocześnie zarządzeniem z 22 marca 2018 r. sprawie dotyczącej złożonego wniosku o prawo pomocy nadano symbol "6329" opisywany przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. W konsekwencji przyjąć należy, że wnioskodawca skorzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Stąd rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Sytuacja taka pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, wykazania przez stronę, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy wnioskodawca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa przedkładając jednocześnie na poparcie swych twierdzeń kopię odpowiednich dokumentów źródłowych. W konsekwencji jest ono wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Wnioskodawca należy do osób ubogich. Tak bowiem należy postrzegać osobę samotnie gospodarującą, bez pracy i majątku, obarczoną alimentami, która środki na swe utrzymanie zmuszona jest czerpać zasiłku dla bezrobotnych i z pomocy społecznej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakimi dysponuje wystarczają z trudem na opłacenie wykazanych zobowiązań i opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Uwzględniając to wszystko, udzielono więc wnioskodawcy pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.