III SO/Gl 23/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. F. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi [...] w S. za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi [...] w S. grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych, 2. zasądzić od Dyrektora [...] w S. na rzecz J. F. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z dnia 23 grudnia 2021 r. skarżący złożył wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektorowi [...] w S. za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.). W uzasadnieniu wniosku podniósł, że 5 listopada 2021 r. za pośrednictwem ePUAP złożył skargę na bezczynność Dyrektora [...] w S. w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej. Do czasu złożenia wniosku o wymierzenie grzywny organ administracji kilkakrotnie był wzywany do prawidłowego podpisania odpowiedzi na skargę. Również kompletne akta administracyjne nadesłał dopiero 26 listopada 2021 r., na skutek wezwania sądu. Dalej argumentował, że wykonanie przez organ administracji obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176, dalej: u.d.i.p.) wymaga przekazania sądowi administracyjnemu w terminie 15 dni skargi wraz odpowiedzią na skargę oraz kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy. Organ musi ten obowiązek wykonać w całości. Nadto w razie niedopełnienia tego obowiązku organ nie może skutecznie zasłaniać się problemami wewnętrznymi, zaniedbaniami pracownika. W odpowiedzi na wniosek organ administracji wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu podkreślił, że brak podpisu wynikał z problemów technicznych, co zostało zgłoszone informatykowi. Podkreślił nadto, że ilość wniosków kierowanych przez wnioskodawcę do wielu instytucji w S. oraz K. znacząco utrudnia funkcjonowanie tych placówek i w istocie jest szczególnego rodzaju przykładem nadużywania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Organ zaś przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przy czym w sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej, wypełnienie opisanego obowiązku, winno nastąpić - jak stanowi art. 21 pkt 1 u.d.i.p. - w terminie piętnastu dni, od dnia otrzymania skargi. W razie niezastosowania się do wskazanego obowiązku, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 55 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a.). Wynikający z powołanych przepisów obowiązek ma charakter bezwzględny zaś jego naruszenie może nastąpić zarówno w przypadku niewykonania przez organ administracji publicznej w zakreślonym terminie czynności wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a., jak i w wypadku ograniczenia się przez ten organ do wykonania jedynie niektórych z nich, a więc np. przekazania sądowi administracyjnemu skargi i odpowiedzi na skargę jednak bez kompletnych akt administracyjnych (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat A., M. Niezgódka – Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LEX 2016; także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 343/14, z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 45/13). Przesłanką obligatoryjną do zastosowania grzywny jest zatem uchybienie przez organ obowiązkom wynikającym z art. 54 § 2 p.p.s.a. Sąd zaś orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. II GPS 3/09, ONSA/WSA 2010/1/2). Natomiast okoliczności nieprzekazania do sądu w terminie wyznaczonym w ustawie skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę mogą wpłynąć jedynie na wysokość nałożonej grzywny, nie mogą natomiast być przyczyną odmowy wymierzenia grzywny. W niniejszej sprawie, pismem z dnia 5 listopada 2021 r., przesłanym za pośrednictwem ePUAP skarżący złożył skargę na bezczynność Dyrektora [...] w S. w przedmiocie informacji publicznej. W zakreślonym terminie 15 dni, organ przekazał skargę do sądu ale z niepełnymi aktami administracyjnymi oraz niepodpisaną odpowiedzią na skargę. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą III SAB/Gl 204/21. Z uwagi dostrzeżone braki w przekazanych aktach administracyjnych, pismem z 26 listopada 2021 r. organ administracji został wezwany do ich uzupełnienia, w szczególności poprzez nadesłanie wszystkich pism skarżącego, wiadomości i wniosków wraz z odpowiedziami organu oraz decyzji z dowodami doręczenia. Dla prawidłowego rozpoznania sprawy niezbędne jest bowiem by akta administracyjne przesyłane do kontroli sądowej wraz ze skargą zawierały wszystkie dokumenty obrazujące kolejne czynności formalne i merytoryczne, wykonywane przez organy prowadzące postępowanie w rozstrzyganej sprawie. W dniu 3 grudnia 2021 r. organ administracji nadesłał posiadane dokumenty sprawy. Nadto w dniu 9 grudnia 2021 r. sąd wezwał organ administracji do podpisania przekazanej za pośrednictwem ePUAP odpowiedzi na skargę kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Odpowiedź jako pismo procesowe, którego celem jest stworzenie warunków dla sprawnego rozpoznania sprawy, powinna spełniać warunki formalne wskazane w art. 46-47 p.p.s.a. W dniu 12 grudnia 2021 r. organ administracji ponownie przesłał niepodpisaną odpowiedź na skargę, w konsekwencji czego sąd kolejnym pismem z 21 grudnia 2021 r. wezwał organ administracji do nadesłania własnoręcznie podpisanej odpowiedzi na skargę. Obowiązek ten organ wypełnił dopiero 19 stycznia 2022 r. Z powyższych okoliczności jednoznacznie wynika, że zarówno kompletne akta administracyjne jak i podpisana odpowiedź na skargę zostały przesłane do sądu z uchybieniem terminu wskazanego w art. 54 § 2 p.p.s.a w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., co oznacza, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki wymierzenia organowi grzywny. Odnosząc się natomiast do wskazanych przez organ administracji administracji przyczyn niepodpisania odpowiedzi na skargę związanych z nieprawidłowości w zakresie funkcjonowania i obsługi skrzynki ePUAP organu, podkreślić należy, że okoliczności te w żaden sposób nie zwalniają organu z odpowiedzialności za niedotrzymanie terminu ustawowego do przekazania sądowi wymaganych dokumentów. Nadto należy zaakcentować, że sąd w wezwaniu z dnia 21 grudnia 2021 r. poinstruował organ administracji, gdzie może znaleźć szczegółowe informacje odnośnie do prawidłowego podpisywania i dołączania załączników do pisma przewodniego przesyłanego za pośrednictwem ePUAP. Wobec powyższego Sąd uznał wniosek za uzasadniony i wymierzył organowi administracji grzywnę w wysokości [...] zł. Sąd wziął pod uwagę zarówno okoliczność przekazania skargi i części akt sprawy w ustawowym terminie, jak i współpracę organu przy uzupełnianiu akt. Niemniej jednak z uwagi na całościowe uzupełnienie akt sprawy dopiero po upływie 2 miesięcy od zakreślonego w przepisie art. 54 § 2 p.p.s.a. terminu, należało uwzględnić wniosek. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art.154 § 6 p.p.s.a. i art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania w punkcie 2 sentencji postanowienia, obejmujących wpis od wniosku – [...] zł, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.