III SO/Gl 11/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Piotr Pyszny po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. K. o wymierzenie grzywny Nadleśniczemu Nadleśnictwa B. za nieprzekazanie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić wniosek.

Wnioskiem z 20 maja 2022 r. K. K. (dalej jako strona, skarżący) domagał się wymierzenia Nadleśniczemu Nadleśnictwa B. (dalej również jako organ) grzywny za nieprzekazanie w terminie złożonej skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Skarżący podniósł, że skargę na bezczynność złożył w organie 22 kwietnia 2022 r. i do dnia złożenia wniosku o wymierzenie grzywny skarga wraz z aktami i odpowiedzią na skargę nie została przekazana do sądu. Uzasadniając wniosek stwierdził, że sam fakt uchybienia terminowi do przekazania skargi stanowi podstawę do wymierzenia grzywny bez względu na przyczynę opóźnienia. Sąd może tylko miarkować wysokość grzywny. Sąd przesłał złożony wniosek organowi zobowiązując do ustosunkowania się do jego treści. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Organ wskazał, że Nadleśniczy nie jest organem podlegającym kontroli sądu administracyjnego. Skoro zatem droga sądowa jest niedopuszczalna, niedopuszczalnym jest również wymierzenie grzywny. Odnosząc się merytorycznie do wniosku organ podał, że skarga na bezczynność wpłynęła 25 kwietnia 2022 r., a już 9 maja tego roku została przekazana do Sądu. Sąd wezwał organ do przesłania w formie elektronicznej dokumentów dotyczących skargi, co organ uczynił 24 maja 2022 r. Organ wskazał, że przesłanie pisma pocztą zamiast elektronicznie nie może stanowić podstawy do wymierzenia grzywny. Brak ten bowiem został niezwłocznie usunięty na wezwanie Sądu. Ponadto wymierzenie grzywny ma charakter fakultatywny. Sąd poczynił następujące uzupełniające ustalenia stanu faktycznego: Skarga na bezczynność wpłynęła drogę elektroniczną do organu 22 kwietnia 2022 r., co wynika z elektronicznego potwierdzenia doręczenia. Organ 9 maja 2022 r. nadał na Poczcie wydruk skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Sąd po otrzymaniu korespondencji zarządzeniem z 17 maja 2022 r. wezwał organ do przekazania skargi wraz z załącznikami do elektronicznej skrzynki podawczej Sądu. Obowiązek przekazania skargi w tej formie wynikał z § 3 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz. U. z 2019 r., poz. 1003). Wezwanie doręczono elektronicznie organowi 23 maja 2022 r. organ odpowiedział na pismo następnego dnia. Jednakże na podstawie zarządzenia z 30 maja 2022 r. organ został ponownie wezwany do prawidłowego przekazania skargi, tj. pisma przewodniego skarżącego z 22 kwietnia 2022 r. wraz z załącznikiem w postaci skargi opatrzonej tą samą datą w formie dokumentu elektronicznego do elektronicznej skrzynki podawczej sądu. Wezwanie doręczono organowi 1 czerwca 2022 r. Organ uzupełnił ten brak 7 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Przede wszystkim Sąd stanął na stanowisku, że nadleśniczy jest organem co do zasady zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co czyni niezasadnym wniosek organu o odrzucenie skargi (tak również WSA w Gliwicach w wyroku z 29 sierpnia 2017 r., sygn.. akt IV SAB/Gl 117/17). Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako ppsa), organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Termin ten ulega jednak skróceniu do 15 dni w przypadku skarg składanych w sprawach o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 – dalej zwana udip). Stosownie natomiast do treści art. 55 § 1 ppsa, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w § art. 54 § 2 ppsa, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 ppsa określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Sądowi znane jest orzecznictwo sądów administracyjnych, w których podkreśla się, że uprawnienie sądu do nałożenia na organ grzywny aktualizuje się zatem w razie łącznego spełnienia dwóch warunków: naruszenia obowiązku przekazania sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenia stosownego wniosku przez skarżącego. Co istotne, naruszenie obowiązku z art. 54 § 2 ppsa jest jedyną materialnoprawną przesłanką wymierzenia organowi grzywny. Obowiązek przekazania akt sprawy ma charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 listopada 2021 r., sygn. akt III OZ 1104/21). Wskazuje na to NSA w uzasadnieniu uchwały z 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09 (pub.: orzeczenia.nsa.gov.pl), że ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 ppsa. Sąd w pełni podziela to stanowisko, jednak w niniejszej sprawie nie znajdzie ono zastosowania. Owszem, organ wykonał swój obowiązek po terminie ustawowym. Wskazać jednak należy na dwie kwestie: po pierwsze piętnastodniowy termin na przekazanie upłynął 7 maja 2022 r., a dwa dni po tym terminie organ już swój obowiązek wykonał; po drugie, przesłanie skargi, akt i odpowiedzi na skargę pocztą zamiast elektronicznie nie wynikało ze złej woli organu, lecz z nieświadomości co do ciążących na organie obowiązków elektronicznego przekazania pism. Zamiarem organu nie było też pozbawienie skarżącego prawa do sądu, ponieważ skargę przesłał z jedynie nieznacznym uchybieniem terminu. Oceniając stan faktyczny należy poddać ocenie przez pryzmat powołanego wyżej przepisu art. 55 § 1 ppsa oraz funkcji, jaką grzywna powinna pełnić. Cytowany wyżej przepis posługuje się słowem "może" co oznacza, że Sąd może, a nie musi wymierzyć grzywny nawet jeśli dojdzie do opóźnienia w przekazaniu akt ze skargą i odpowiedzią na skargę. Nie jest zatem tak, jak tego chce skarżący, że samo nieznaczne uchybienie terminowi już obliguje Sąd do wymierzenia grzywny; każdy przypadek uchybienia terminowi wymaga odrębnej analizy. Nadto grzywna pełni trojaką funkcję: prewencyjną, represyjną oraz dyscyplinującą, z czym Sąd się w pełni zgadza. Jednak mając na uwadze stan faktyczny sprawy i zachowanie organu, wymierzenie grzywny nie jest uzasadnione żadną ze wskazanych funkcji. Nie trzeba organu ani dyscyplinować, ani też zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości. Z uwagi na nieznaczne opóźnienie brak jest podstaw do stosowania wobec organu represji. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę miał na uwadze również charakter, pozycję i sytuację organu administracji, przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym, wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów, a wreszcie i to, czy grzywna spełni wymogi sprawiedliwości naprawczej. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 55 § 1 ppsa