III SO/Gl 10/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer po rozpoznaniu w dniu 13 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Wojewody Śląskiego o wymierzenie grzywny Burmistrzowi Miasta W. w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: wymierzyć Burmistrzowi Miasta W. grzywnę w wysokości 3000 (słownie: trzy tysiące) złotych.

Pismem z dnia 11 lipca 2025 r. strona złożyła wniosek o wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.) Burmistrzowi Miasta W. za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi. W uzasadnieniu wskazała, że 25 sierpnia 2022 r. za pośrednictwem organu administracji skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na uchwałę z dnia 30 września 2021 r. nr [...] w sprawie zaliczenia do kategorii dróg gminnych. Do momentu złożenia wniosku o wymierzenie grzywny organ nie przekazał skargi sądowi. Wskazała, że w rozmowie telefonicznej z sekretariatem WSA w Gliwicach ustalono, że na dzień 9 lipca 2025 roku ww. skarga nadal nie została przekazana Sądowi wraz z aktami sprawy przez Burmistrza Miasta W.. Pomimo upływu prawie trzech lat od otrzymania przez Burmistrza Miasta W. skargi Wojewody Śląskiego, organ ten nadal nie przesłał jej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wobec czego wniosek o nałożenie grzywny, o której mowa w przepisie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest zdaniem strony skarżącej w pełni uzasadniony. W odpowiedzi na wniosek organ administracji argumentował, że sierpień 2022 r. to był bardzo trudny czas dla samorządu. Po wybuchu wojny za naszą wschodnią granicą, okres wakacyjny 2022 r. był tym, w którym do W. zaczęło przyjeżdżać dużo uchodźców z terenu Ukrainy. Byli kwaterowani w ośrodkach wyznaczonych przez Starostę i Wojewodę lub przebywali u osób prywatnych. Od 1 lipca 2022 r. do prowadzenia spraw związanych z obsługą i weryfikacją wniosków o przyznanie świadczenia z tytułu zapewnienia zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy, wyznaczony został pracownik, który w Urzędzie był też odpowiedzialny za terminowe przesłanie skargi. Ponadto pracownik ten od 19 września 2022 r. przebywał na długotrwałym chorobowym, które trwało aż do końca 2022 r. Jak wyjaśnił organ dodatkowe obowiązki oraz później okres nieobecności w pracy spowodowały, że skarga nie została przesłana w terminie. W związku z powyższym wnioskował o niewymierzanie grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Co do zasady organ, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi z dnia 25 sierpnia 2022 r. była uchwała z dnia 30 września 2021 r. nr [...] w sprawie zaliczenia do kategorii dróg gminnych. W postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawach skarg, których przedmiotem jest uchwała rady gminy/miasta, zdolność procesową (art. 26 § 1 w zw. z art. 28 § 1 i art 32 p.p.s.a.) ma wójt/burmistrz chyba, że w sprawie zachodzą okoliczności szczególne, których nieuwzględnienie mogłyby prowadzić do pozbawienia rady gminy prawa do ochrony sądowej (por. uchwała NSA z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OPS 3/12 publ. CBOSA). W niniejszej sprawie takie okoliczności nie zaistniały. Dalej wskazać należy, że w razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę do sądu we wskazanym terminie, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w ww. przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto oprócz funkcji dyscyplinująco-restrykcyjnej, wymierzenie grzywny pełni również funkcję prewencyjną, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., (sygn. akt II GPS 3/09), wskazując, że ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Obowiązek przekazania akt sprawy ma charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny (tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 listopada 2021 r., sygn. akt III OZ 1104/21). Wskazuje na to NSA w uzasadnieniu uchwały z 3 listopada 2009 r. II GPS 3/09 (pub.: orzeczenia.nsa.gov.pl), że ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarga wpłynęła do organu administracji 25 sierpnia 2022 r. i do dnia wpływu przedmiotowego wniosku nie została przekazana. Do Sądu organ przekazał skargę dopiero 11 sierpnia 2025 r. Nie budzi zatem wątpliwości, że w sprawie zostały spełnione przesłanki wymierzenia organowi grzywny. Odnosząc się natomiast do argumentacji zawartej w odpowiedzi na wniosek wskazać należy, że obowiązek przekazania w określonym terminie skargi wraz z aktami sprawy jest bezwzględny. Zatem wyjaśnienia organu o brakach kadrowych, okresie wakacyjnym czy też kwestii wybuchu wojny na Ukrainie i problemów z tym związanych nie mają znaczenia dla wykonania nałożonego na organ obowiązku, zresztą uzasadnione okoliczności powodujące opóźnienie w przekazaniu skargi mogą wpływać jedynie na wysokość wymierzonej grzywny. Ustalając zaś wysokość grzywny, Sąd brał pod uwagę, że przedmiotowa sprawa dotyczy postępowania w trybie nadzorczym sprawowanym przez Wojewodę Śląskiego, oraz fakt iż z podobnymi problemami wskazanymi przez organ w uzasadnieniu odpowiedzi na wniosek zetknęła się większość organów administracji państwowej i samorządowej co nie przeszkodziło im prawidłowo wywiązywać się ze swych zadań i obowiązków. Przede wszystkim zaś wymierzając grzywnę Sąd wziął pod uwagę fakt, że organ przekazał skargę Sądowi dopiero po wpływie wniosku o ukaranie grzywną a więc po niespełna 3 latach od jej otrzymania. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art.154 § 6 p.p.s.a. i art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.