III SO/Gd 33/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. N. o wymierzenie Wojewodzie grzywny za nieprzekazanie w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi postanawia: wymierzyć Wojewodzie grzywnę w wysokości 1.000 (tysiąc) złotych z tytułu nieprzekazania do Sądu skargi w terminie wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę; zasądza od Wojewody na rzecz wnioskodawczyni D. N. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z dnia 2 listopada 2018 r. przedstawiciel ustawowy D. N., - D. N. na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), złożył wniosek o wymierzenie grzywny Wojewodzie w związku z nieprzekazaniem w terminie skargi z dnia 23 lipca 2018 r. na bezczynność tego organu w przedmiocie wydania decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polski dla jego córki D. N.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Przepis art. 54 § 2 p.p.s.a. obliguje organ do przekazania skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Wykonanie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. wymaga przekazania sądowi skargi wraz z aktami i z odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni. Niezastosowanie się do obowiązków określonych we wskazanym przepisie wystąpi zarówno w przypadku niepodjęcia przez organ administracji w terminie czynności wymienionych w tym przepisie, jak i w wypadku ograniczenia się przez ten organ do wykonania jedynie niektórych z tych czynności, np. przekazania sądowi odpowiedzi na skargę, lecz bez skargi i akt sprawy (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, B. Dauter, B. Gruszczyński i inni, Wydanie II, Zakamycze 2006, s. 145.) Wskazać należy, że w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie powinności określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że Sąd, podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie, powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu oraz, czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie sprawy (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259). Natomiast to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny i może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Obowiązek przekazania sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 p.p.s.a., ma charakter bezwzględny. Zatem organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania dokumentów sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z uprawnienia przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a., móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu przekazania akt sprawy, skargi i odpowiedzi na skargę. Reasumując, wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest od łącznego zaistnienia dwóch warunków, tj. złożenia wniosku o wymierzenie grzywny oraz niewykonania w ogóle lub wykonania po upływie ustawowego terminu obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Przesłanki te, zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie zostały spełnione. Na wstępie trzeba wskazać, że organ nie udzielił odpowiedzi na złożony w niniejszej sprawie wniosek (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 15 akt sądowych). Wniosek skarżącej o wymierzenie grzywny dotyczy nieterminowego wykonania obowiązku przekazania do sądu skargi na bezczynność Wojewody w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polski. Z wniosku skarżącej wynika, że skarga ta wpłynęła do organu w dniu 23 lipca 2018 r. (vide: prezentata na skardze - k. 4 akt sądowych). Zatem trzydziestodniowy termin przekazania skargi upłynął w dniu 23 sierpnia 2018 r. Tymczasem organ nie przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargi wraz z odpowiedzią na skargę i kopią akt sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd uznał wniosek skarżącej za uzasadniony i nałożył na organ grzywnę w wysokości 1000 zł. Dodać przy tym należy, że grzywnę, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a cechuje charakter mieszany, tj. dyscyplinująco - restrykcyjno - prewencyjny. Omawiana dolegliwość finansowa służy zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości. Grzywna stanowi bowiem istotną dolegliwość, szczególnie w przypadkach, gdy organ notorycznie nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. (vide: postanowienia NSA z dnia 4 listopada 2010r. w sprawie I OZ 836/10, z dnia 25 sierpnia 2011r. w sprawie I OZ 597/11, z dnia 23 września 2011r. w sprawie II OZ 790/11; baza orzeczeń nsa.gov.pl). W wymiarze indywidualnym ukaranie organu ma służyć podejmowaniu działań zapobiegających powtórzeniu takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych. Rola prewencyjna grzywny służy przy tym zapobieganiu naruszania prawa nie tylko przez ukarany organ, ale też i inne organy. Rolą grzywny jest jednocześnie ukaranie organu za jego nieprawidłowe, naruszające prawo działania. W tym wymiarze mieści się represyjność wskazanego środka prawnego. W ten bowiem sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie skarżącemu podmiotowi realizacji prawa do sądu. Przepis art. 54 § 2 p.p.s.a zabezpiecza bowiem konstytucyjne prawo jednostki do rozpoznania jej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Dla realizacji tego prawa konieczne jest otrzymanie przez sąd skargi wraz z wszystkimi, uporządkowanymi aktami sprawy. Instytucja wymierzenia grzywny, uregulowana w art. 55 § 1 p.p.s.a, służy również ochronie jednej z naczelnych zasad postępowania sądowoadministracyjnego tj. wyrażonej w art. 7 tej ustawy zasady szybkości postępowania przed sądem administracyjnym. Ponadto służy zapewnieniu równości stron postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż organ nie powinien korzystać z tego, że dzięki dopuszczeniu się zwłoki ma więcej czasu na sporządzenie odpowiedzi na skargę. Sąd, wymierzając zatem w niniejszej sprawie grzywnę, wziął pod uwagę charakter sprawy oraz fakt, iż Wojewoda do dnia rozpoznania wniosku o wymierzenie grzywny nie przekazał skargi na bezczynność do Sądu, a także nie wyjaśnił przyczyn jej nie przekazania. Zdaniem Sądu, grzywna w kwocie 1000 zł realizuje w sposób wystarczający ustawowe funkcje tego środka prawnego. Powinna zdyscyplinować organ do działania w przyszłości w sposób określony w art. 54 § 2 p.p.s.a., jak też spełnić zadanie prewencyjne w stosunku do niego, jak i innych organów administracji publicznej. Stanowi też adekwatną represję za popełnione naruszenie. Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, postanowił jak w punkcie pierwszym sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. w punkcie drugim sentencji.