III SO/Gd 27/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2018 r. wniosku A. L. z dnia 17 września 2018 r. o przyznanie prawa pomocy przed wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.

Wnioskodawczyni A. L. zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, jest osobą niepełnosprawną i utrzymuje się z renty z tytułu niezdolności do pracy w aktualnej wysokości 720,88 zł netto (zaświadczenie ZUS z dnia 17 września 2018 r.), prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z niepełnosprawnym synem, który jest bezrobotny bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wnioskodawczyni ani jej syn nie posiadają majątku, w tym nieruchomości, zasobów finansowych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł, zajmują mieszkanie komunalne o powierzchni 31 m2, na opłaty za energię elektryczną, gaz i opał oraz zakup środków czystości i higieny itp. przeznaczają kwotę około 350 zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych. Powyższe oznacza, że wnioskodawczyni jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym referendarz sądowy, działając na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Odnośnie żądania ustanowienia zawodowego pełnomocnika z urzędu uznano natomiast, że instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243 – 262 p.p.s.a. stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści ww. przepisu wynika, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku uzależnione jest zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Referendarz sądowy, uznając oświadczenia wnioskodawczyni za wiarygodne oraz biorąc pod uwagę sytuację materialno-bytową wnioskodawczyni, na którą wpływ ma przede wszystkim fakt zaliczenia go do osób niepełnosprawnych, brak zatrudnienia, jak również uzyskiwanie dochodu wyłącznie w postaci świadczenia rentowego, brak oszczędności oraz konieczność ponoszenia stałych kosztów utrzymania siebie i syna, który jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, stwierdził, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (tj. kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika z wyboru) bez uszczerbku koniecznego utrzymania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W związku z dokonaną oceną sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.