III SAB/Wr 411/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Sędziowie Sędzia WSA Władysław Kulon, Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 września 2019 r. sprawy ze skargi N.N. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły, a przewlekłość miała charakter rażącego naruszenia prawa; II. zobowiązuje Wojewodę D. do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie [...] ([...]) złotych; IV. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Skargą wniesioną 19.04.2019 r. skarżący zarzucił Wojewodzie D. przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Jak wynika z uzasadnienia skargi skarżący w dniu 28.09.2017 r. złożył do organu wniosek wraz ze wszystkimi wymaganymi dokumentami. W piśmie z 26.10.2017 r. organy wyznaczył termin zakończenia postępowania na 06.06.2018 r. Wobec upływu tego terminu skarżący wystąpił w dniu 10.09.2018 r. o udzielenie informacji o stanie sprawy. Pismo to pozostało bez żadnej odpowiedzi ze strony organu. W dniu 19.11.2018 r. skarżący wniósł ponaglenie, a w dniu 31.12.2018 r. skargę na dzielność organu. Pomimo podjęcia tych czynności prawnych organ pozostał całkowicie bezczynny. Podkreślono, że postępowanie w sprawie toczy się ponad półtora roku. W sprawie nie została wydana decyzja administracyjna. Strona nie została również poinformowana o konieczności dostarczenia jakichkolwiek brakujących dokumentów. Mając powyższe okoliczności na względzie w skardze zażądano: zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, dokonania kontroli przewlekłości postępowania, przyznania sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 7 p.p.s.a. i zasądzenia kosztów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że postępowanie organu wykazywało cechy przewlekłości. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że skierowany do Wojewody wniosek skarżącego, wpłynął do tego organu w dniu 28.09.2017 r. Organ przystąpił do pierwszych czynności w sprawie (wystąpienie do służb, wezwanie do dostarczenia dokumentu potwierdzającego legalność pobytu skarżącego na terytorium RP oraz wyznaczenie przewidywalnego terminu zakończenia postępowania na dzień 6.06.2018 r.) - dopiero w dniu 6.02.2018 r., tj. po blisko pięciu miesiącach od wszczęcia postępowania. Przez ten okres organ pozostawał więc całkowicie bierny, nie tylko nie załatwiając sprawy w terminie miesiąca lub wydłużonym (dwumiesięcznym) terminie, o jakim mowa w art. 35 k.p.a., ale nawet nie wskazał stronie nowego terminu załatwienia sprawy. Za niedopuszczalne należy uznać, by tyle czasu zajęło organowi skontrolowanie wniosku pod kątem formalnym i wystosowanie do strony wezwania dotyczącego typowych braków. Kolejna czynność podjęta przez organ w sprawie związana była ze zleceniem policji przeprowadzenia czynności w miejscu zamieszkania skarżącego mających na celu wyjaśnienia kwestii związanych z zawarciem związku małżeńskiego z obywatelką Polski. Dokumentację z wywiadu środowiskowego organ otrzymał od policji w dniu 17.04.2018 r. Pismem złożonym w dniu 19.07.2018 r. skarżący poinformował organ o zmianie miejsca zamieszkania w Polsce wskazując aktualny adres. Po tej dacie, pomimo zwrócenia się przez pełnomocnika skarżącego w dniu 10.09.2018 r. o udzielenie informacji na jakim etapie znajduje się sprawa, a następnie ponaglenia z dnia 19.11.2018 r., organ nie podjął żadnych czynności w sprawie. Dopiero po złożenia skargi na przewlekłość do sądu administracyjnego organ przekazał ponaglenie do organu właściwego do jego rozpatrzenia oraz zawiadomieniem z 17.05.2019 r. poinformował o nowym terminie ukończenia postępowania na dzień 17.07.2019 r. oraz wezwał skarżącego do pisemnego oświadczenia o aktualnym miejscu zamieszkania. Zdaniem Sądu, w świetle powyższego nie ma wątpliwości, że organ działał w sprawie skarżącego przewlekle. Jednocześnie akta sprawy nie dają żadnej podstawy do stwierdzenia, że do tak znaczącej zwłoki przyczyniła się sama strona. Przeciwnie, dopiero podjęte przez nią środki (ponaglenie, skarga) wymusiły działanie ze strony organu. Organ znajdował się więc w stanie przewlekłości przekraczając przy tym znacznie nawet terminy załatwienia sprawy wyznaczone w art. 35 § 3 k.p.a. dla spraw szczególnie skomplikowanych. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu, a przewlekłość miała charakter rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), co orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Sytuacja, w której skarżący - pozbawiony możliwości legalnego pobytu - czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu w rozpoznawanej sprawie w sposób rażący podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy (wydania aktu) zainicjowanej wnioskiem skarżącego w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku). Na wniosek skarżącego, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał skarżącemu sumę pieniężną w kwocie 4.000 zł, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego), jak i trudności, z jakimi skarżący musi zmagać się nie posiadając stosownego zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. Sąd wyraża nadzieję, że konieczność wypłaty w/w kwoty przez organ posłuży zwalczeniu przewlekłości (także bezczynności) organu w sprawie (zdyscyplinuje organ). Sąd uznał przy tym, że żądana przez skarżącego kwota maksymalna jest zbyt wygórowana. W ocenie Sądu, zasądzona kwota: z jednej strony stanowi adekwatną rekompensatę za przewlekłość organu w kontekście podnoszonych w skardze okoliczności ignorowania strony przez organ, z drugiej, będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania; po trzecie, jest potrzebna dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygnięcia skargi na przewlekłość, tj. zwalczania przewlekłości organu oraz jego zdyscyplinowania. Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt III sentencji wyroku. O kosztach, Sąd postanowił na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt IV sentencji wyroku). Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.