III SAB/Wr 3059/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie ustalenia kapitału początkowego postanawia: odrzucić skargę.

Skarżący T. K. wniósł skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ) w przedmiocie ustalenia kapitału początkowego. W odpowiedzi organ, działając przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 – dalej: p.p.s.a.), zarzucając jej niedopuszczalność z uwagi na niewłaściwość rzeczową sądu administracyjnego w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Wojewódzkie sądy administracyjne nie są właściwe rzeczowo w sprawach dotyczących wymiaru ubezpieczeń społecznych. Regulacje dotyczące kapitału początkowego zostały zawarte w art. 173 i następnych ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 504, 1504). W każdym przypadku dotyczącym kapitału początkowego organ orzeka w drodze decyzji administracyjnej zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1009, 1079, 1115, 1265 - dalej: u.s.u.s.). Zgodnie natomiast z art. 83 ust. 2 u.s.u.s. od decyzji organu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Dotyczy to również przypadków bezczynności. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. 3 u.s.u.s. odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia. Kontroli sądów administracyjnych natomiast podlegają sprawy dotyczące skarg na decyzje przyznające świadczenie w drodze wyjątku, skarg na decyzje odmawiające przyznania takiego świadczenia oraz skarg na decyzje w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (art. 83 ust. 4 u.s.u.s. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest natomiast bezczynność organu w przedmiocie ustalenia kapitału początkowego. Sąd podziela pogląd, że zakres przedmiotowy skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania skierowanej do sądu administracyjnego wyznaczają przepisy art. 3 § 2 pkt 1-4a i pkt 9 p.p.s.a. Wynika z nich, że skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt III SAB/Łd 94/22, dostępne w Centralnej Bazie Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). Kontroli sądu administracyjnego podlegają bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w sprawach objętych kognicją tegoż sądu. W konsekwencji, wziąwszy pod uwagę powyższe, uznać należało, że skoro skarżona przez stronę bezczynność organu nie dotyczy ani przyznania świadczenia w drodze wyjątku ani umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, to skarga w tym zakresie - jako niepodlegająca właściwości sądu administracyjnego - podlegała na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzuceniu. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji.