III SAB/Wr 299/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł (sto złotych).

Pismem z dnia 11 lutego 2020 r. l. P., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – za pośrednictwem Wojewody D. – skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę D. w sprawie z wniosku o udzielnie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, złożonego w dniu [...] r. Do skargi załączone zostało m.in. nieuwierzytelniona kserokopia pisma z dnia 6 listopada 2019 r. oznaczonego jako "Ponaglenie" skierowanego do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców przez działającego imieniem skarżącej pełnomocnika, który w treści pisma – powołując się na przepis art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego wniósł: "1) ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. jak również w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., tj. na bezczynność Wojewody D. we W., w przedmiocie załatwienia sprawy administracyjnej, z wniosku skarżącej, skierowanego do organu dnia [...] r. z wniosku o wydanie pozwolenia na pobyt czasowy i pracę oraz wydanie karty pobytu," (kserokopia pisma znajduje się także w aktach administracyjnych, doręczonych Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę). Wojewoda D. w piśmie z dnia 13 marca 2020 r., będącej odpowiedzią na skargę wniósł o oddalenie skargi. Stosownie do zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia 18 marca 2020 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do wykazania – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi – czy przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. skarżąca wyczerpała tok instancji przez wniesienie ponaglenia w związku z przewlekłym prowadzeniem przez organ postępowania. Wykonując zarządzenie Sądu pełnomocnik l. P. w piśmie dołączonym do akt sprawy w dniu 1 czerwca 2020 r. – wskazując, czy doszło do wyczerpania toku instancji poprzez wniesienie ponaglenia (sprawa III SAB/Wr 299/20) – poinformował, że jak zostało podane już w treści skargi skarżąca pismem z dnia 6 listopada 2019 r. wystąpiła do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców w W. z oficjalnym ponagleniem. W dniu 10 czerwca 2020 r. Sądowi doręczone zostało pismo pełnomocnika Wojewody D. oznaczone jako "Pismo procesowe Wojewody D.", w którym pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o oddalenie skargi jako niezasadnej z przyczyn wskazanych w odpowiedzi na skargę. Motywując wniosek o odrzucenie skargi pełnomocnik Wojewody D. wyjaśnił, że w ocenie organu l. P. przed wniesieniem skargi nie wyczerpała przysługujących stronie środków zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie zważył co następuje: Stosownie do art. 184 (in limine) Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie kontrolę działalności administracji publicznej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych oznaczonych konstytucyjnie jako inne sądy administracyjne, określone zostały m.in. treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) i polegają na kontroli J działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 powołanej powyżej ustawy procesowej kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w piet 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 -4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do treści art. 52 § 1 tej ustawy skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2). Zgodnie z regulacją art. 53 § 2b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Instytucja ponaglenia uregulowana została w art. 37 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią § 1 powołanego przepisu stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) – pkt 1; postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) – pkt 2. Złożenie ponaglenia jest warunkiem formalnym wniesienia do sądu skargi na przewlekłość lub bezczynność organu i inicjuje samodzielne postępowanie wpadkowe, które – stosownie do art. 37 § 6 kpa musi zakończyć się postanowieniem, stwierdzającym, czy organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, a jeżeli tak, to czy miało ono rażący charakter oraz wyznaczeniem terminu załatwienia sprawy. Istotne jest, że spełnienie warunku wyczerpania środków zaskarżenia w warunkach art. 37 § 3 – 6 kpa i art. 52 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza wyłącznie zainicjowanie procedury administracyjnej przez złożenie ponaglenia na bezczynność czy na przewlekłe prowadzenie postępowania bez obowiązku oczekiwania na zakończenie tej procedury przez właściwy organ. Odnosząc powyższe do okoliczności istniejących w rozpoznawanej sprawie należy wskazać, że skarżąca – w ocenie Sądu – nie dopełniła niezbędnego dla skutecznego wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. warunku w formie uprzedniego wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia na przewlekłość tego postępowania. Pełnomocnik skarżącej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 1 czerwca 2020 r., stosując się do wezwania Sądu z dnia 5 maja 2020 r. wskazał na ponaglenie skierowane przez skarżącą do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców w W. w dniu 6 listopada 2019 r., w którego treści pełnomocnik jednoznacznie wskazał, że wnosi ponaglenie na bezczynność Wojewody D. Zdaniem Sądu, skoro w przepisie art. 37 § 1 pkt 1 i 2 ustawodawca określił normatywnie dwie sytuacje, z których każda może być przedmiotem odrębnej skargi, to zarówno wniesienie skargi na bezczynność jak i na przewlekłość musi być poprzedzone ponagleniem, w którego treści wskazane jest do której z sytuacji określonej w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 kpa pismo (ponaglenie) się odnosi. Z przedstawionych powyżej względów należy stwierdzić, że w tej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 53 § 2b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiące jeden z warunków skutecznego wniesienia skargi do Sądu, zatem przedmiotowa skarga jako przedwczesna (nie poprzedzona wymaganym ponagleniem) jest niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 powołanej powyżej ustawy i podlega odrzuceniu, stosownie do wskazanego przepisu. Zawarte w punkcie II sentencji postanowienia orzeczenie o zwrocie skarżącej wpisu sądowego od skargi uzasadnione jest treścią art. 232 § 1 pkt 1 powoływanej powyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.