III SAB/Wr 1165/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący, Sędziowie, Sędzia WSA Władysław Kulon, Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi O. K. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody D. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 1.000 (tysiąc) złotych; V. oddala dalej idącą skargę; VI. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W skardze z 30.09.2019 r. O. K. (dalej: strona, wnioskodawca, skarżący) zarzucił Wojewodzie D. bezczynność w prowadzeniu postępowania w sprawie rozpoznania jego wniosku z 25.03.2019 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP. Formułując zarzuty skargi skarżący wskazała, że organ nie proceduje od przeszło 6 miesięcy mimo ponaglenia złożonego w dniu 26.06.2019 r. Podkreślił również, że w dniu 18.09.2019 r. złożył w Urzędzie Wojewódzkim odcisk linii papilarnych, stało się tak jednak na jego prośbę, a nie na wezwanie organu. Do dnia sporządzenia niniejszej skargi nie dostał żadnego pisma od organu, żadnej odpowiedzi na ponaglenie i skargę. Wskazując na powyższe strona wniósł o: 1). stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w postępowaniu z rażącym naruszeniem prawa; 2). zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami; 3). wydrukowanie plastyka; 4). przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 4.000,00 zł na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a.; 5). zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wywołanych wniesieniem skargi, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 6). skierowanie sprawy do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym; 7). zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, przedstawiając przebieg podejmowanych w sprawie czynności. Powoła się również na ogromną ilością wniosków składanych do tego organu przez cudzoziemców, przy dalece niewystarczającej obsadzie kadrowej do załatwiania tych spraw, wymagających szeregu czynności procesowych przez organ, więc zaniechanie organu nie jest przejawem złej woli z jego strony, lecz uwarunkowane czynnikami obiektywnymi. Przy piśmie procesowym z 18.12.2019 r. skarżący przedłożył do akt postanowienie Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców z 19.11.2019 r., którym uznaje się jego ponaglenie za uzasadnione i wyznacza termin rozpatrzenia wniosku do dnia 18.02.2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w sposób niebudzący wątpliwości, wynika, że organ znacznie przekroczył określony w art. 35 k.p.a. termin do rozpoznania przedmiotowej sprawy. Analiza akt postępowania administracyjnego daje podstawy do stwierdzenia, że organ pierwsze czynności w sprawie podjął 8.10.2019 r. (wezwanie do złożenia oryginału wniosku opatrzonego własnoręcznym podpisem), tj. dopiero po wpłynięciu w dniu 1.10.2019 r. niniejszej skargi. W ocenie Sądu, niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ administracji dokonuje wstępnej oceny formalnej wniosku dopiero po upływie 6 miesięcy od jego wniesienia, pozostając w tym okresie całkowicie biernym. Nie można zaakceptować sytuacji, w której organ przez tak długi czas nie podejmował żadnej czynności w sprawie. Usprawiedliwieniem nie jest przy tym okoliczność, że na moment złożenia wniosku za pośrednictwem operatora pocztowego, wniosek zawierał braki formalne, m.in. brak osobistego stawiennictwa, okazania dokumentu podróży oraz złożenie odcisków linii papilarnych. Obowiązkiem organu było wezwać do uzupełnienia tychże braków, a nie czekać, aż strona – bez wezwania organu, uzupełniła je w dniu 18.09.2019 r. Powyższe stanowi, że w niniejszej sprawie organ naruszył zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 k.p.a. oraz w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 12 k.p.a. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu należało uznać, że bezczynność organu w prowadzonym postępowaniu miała miejsce z niewątpliwie rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd zauważa przy tym, co trzeba podkreślić, że stwierdzona bezczynność wynikała wyłącznie z postawy (zaniechań) organu oraz że do zaistniałej sytuacji w żaden sposób nie przyczynił się skarżący. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, nie tyle na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, ale nawet na ocenę formalną wniosku, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. W punkcie III wyroku, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt.1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał organ do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., nie będąc związany żądaniem strony, przyznał skarżącemu sumę pieniężną w kwocie 1.000,00 złotych. Sąd stwierdził, że kwota ta w istocie będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego), jak i trudności, z jakimi trzeba się zmagać, nie posiadając zezwolenia na pobyt na terytorium obcego państwa. W ocenie Sądu, zasądzona kwota z jednej strony, zrekompensuje skarżącemu negatywne przeżycia związane z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki; z drugiej, będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania (pkt IV wyroku). Sąd nie znalazł podstaw do zobowiązania organu do dokonania czynności w postaci "wydrukowania plastyka" (pkt V). Z przedstawionych wyżej względów, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a i § 2, art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt I, II, III, IV i V sentencji wyroku. O kosztach Sąd postanowił zgodnie z art. 200 p.p.s.a. (pkt VI sentencji wyroku).