III SAB/Wa 73/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Kaute, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2021 r. sprawy ze skargi J.M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w zakresie zwrotu uiszczonej kwoty tytułem nieistniejącego zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych postanawia: odrzucić skargę

III SAB/Wa 73/19 Uzasadnienie Pismem z dnia 21.10.2019r. J.M. (zwany dalej jako "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie zwrotu "bezprawnie posiadanej przez Organ kwoty 992.620,89 zł, zapłaconej tytułem nieistniejącego zobowiązania podatkowego" oraz "w sprawie udzielenia odpowiedzi na wezwanie do zwrotu ww. kwoty", wnosząc o stwierdzenie, że 1) Organ pozostawał w sprawie w bezczynności oraz prowadził postępowanie w sposób przewlekły, 2) "bezczynności Organu oraz przewlekłe prowadzenie postępowania" w sprawie miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także o przyznanie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od Organu sumy pieniężnej w wysokości połowy maksymalnej kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Uzasadniając powyższe stanowisko Skarżący wskazał, że wnioskiem z dnia 04.10.2013 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o przeksięgowanie kwoty 992.620.89 zł wpłaconej na rachunek Urzędu Skarbowego W. w jego imieniu przez B.C. tytułem podatku dochodowego od odpłatnego zbycia praw majątkowych w 2007 roku na rachunek Urzędu skarbowego w P. Naczelnik Urzędu Skarbowego W., powołując się na przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, pismem z dnia 14 października 2013 r. nr [...] poinformował Skarżącego, że nie ma podstaw do realizacji przedmiotowego żądania. W związku z powyższym Skarżący wnioskiem z dnia 23.12.2013 r. wystąpił do Sądu Rejonowego dla W. w W. o zawezwanie do próby ugodowej w sprawie zapłaty. Następnie pismem z dnia 24.07.2014 r. Skarżący, na podstawie art. 405 i następne kodeksu cywilnego, wezwał solidarnie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. oraz B.C. do zapłaty na rzecz na jego rzecz kwoty 992.621,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi, liczonymi od dnia 30 kwietnia 2008 r. do dnia zapłaty, w nieprzekraczalnym terminie 14 dni. Powyższy Organ uznał przedmiotowe wezwanie za bezzasadne, o czym poinformował Skarżącego pismem z dnia 31 lipca 2014 r. Pismem z dnia 14.11.2018 r. Skarżący ponownie wezwał Naczelnika Urzędu skarbowego W. oraz B.C. solidarnie do zapłaty na jego rzecz w terminie 7 dni kwoty 992.621.00 zł wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia 30.04.2008 r. do dnia zapłaty. Dnia 01.09.2019 r. Skarżący złożył skargę do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na działania oraz zaniechania Naczelnika Urzędu Skarbowego W., który nie dopełnił obowiązku zwrotu kwoty 992.620.89 zł pomimo wielokrotnego wzywania. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. działając w trybie na podstawie art. 222, 229 pkt 7 oraz art. 237 § 3 K.p.a. zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi z dnia 27 września 2019 r. uznał skargę Skarżącego za zasadną oraz wyznaczył Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W. termin na udzielenie odpowiedzi na pismo Skarżącego z dnia 14.11.2018 r., przekazując jednocześnie wystąpienie Skarżącego z dnia 1.09.2019 r. celem udzielenia odpowiedzi w zakresie jego wniosku o zwrot kwoty 992.620.89 zł. Pismem z dnia 08 października 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. udzielił odpowiedzi Skarżącemu na wezwanie z dnia 14.11.2018 r. oraz wystąpienie z dnia 01.09.2019 r. informując zainteresowanego, że jego roszczenie na którym oparte jest wezwanie o zwrot kwoty 992.620.89 zł jest bezpodstawne. Pismem z dnia 14.10.2019 r. Pan J.M. ponownie złożył ponaglenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. Przedmiotowe ponaglenie wraz z wyjaśnieniami zostało przekazane do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w dniu 21 października 2019 r. celem rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie natomiast do art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (są to sprawy obejmujące decyzje i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, a także inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjęte poza szeroko rozumianym postępowaniem administracyjnym) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (tj. sprawy obejmujące indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz opinie zabezpieczające). Ponadto sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., rozpoznaje również skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Podkreślenia wymaga zatem, że nie każda działalność organu podlega kontroli sądów administracyjnych. W przypadku stwierdzenia, że skarga nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 – zdanie pierwsze u.p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie § 4 art. 58 p.p.s.a. Sąd nie może odrzucić skargi, z powodu, o którym mowa w art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a więc gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Odnosząc treść przywołanych przepisów do przedmiotu skargi, Sąd stwierdza, że nie mieści się on w żadnej z wymienionych wyżej kategorii bezczynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. W sprawie bezspornym jest, że Skarżący wnioskiem z dnia 23.12.2013r. wystąpił do Sądu Rejonowego dla W. o zawezwanie do próby ugodowej w sprawie zapłaty powyższej kwoty, a następnie, powołując się na treść art. 405 i następne kodeksu cywilnego, wezwał solidarnie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. oraz B.C. do zapłaty na rzecz na jego rzecz kwoty 992.621,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi, liczonymi od dnia 30 kwietnia 2008 r. do dnia zapłaty, w nieprzekraczalnym terminie 14 dni. Skarżący w swoich pismach kierowanych do organu powołuje się zatem na przepisy prawa cywilnego, wskazując, iż świadczenie spełnione przez innego podatnika, podlega zwrotowi jako nienależne, zgodnie z art. 410 § 2 k.c. ze skutkiem od dnia spełnienia nienależnego świadczenia. Sąd zauważa przy tym, że – jak wynika z akt sprawy - Skarżący nie jest i nigdy nie był podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych we właściwości miejscowej skarżonego o bezczynność organu. Tym samym nie łączył go żaden stosunek prawno-podatkowy z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego W. W tym miejscu zważyć należy, że dysponentem wpłaty na rachunek organu podatkowego jest tylko podatnik, bowiem zgodnie z art. 60 § 1 pkt 2 O.p., za termin dokonania zapłaty podatku uważa się w obrocie bezgotówkowym dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika lub rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub rachunku płatniczego w instytucji płatniczej na podstawie polecenia przelewu. Tylko zatem zapłata przez podatnika powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. Tymczasem Skarżący swoje zarzuty wywodzi z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., który poddaje kontroli sądu bezczynność w sprawach dotyczących przypadków określonych pkt 1-4 art. 3 § 2, a zatem aktów bądź czynności tam wskazanych. Sąd stwierdza, że w rozumieniu powyższych przepisów bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w ustawowo przewidzianym terminie nie podjął on żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu bądź czynności, z tym zastrzeżeniem, że na organie ciążył wynikający z przepisów prawa obowiązek takiego działania, tj. wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia - wydania aktu lub podjęcia czynności nakazanych prawem. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi bowiem wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70). Z kolei przewlekłość wystąpi wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że zaskarżony Organ nie ma określonego prawem obowiązku rozstrzygnięcia sprawy z zakresu prawa cywilnego opartego na przepisach dotyczących nienależnego świadczenia, w formie określonej w pkt 1-4 art. 3 § 2 p.p.s.a. Brak jest bowiem przepisu prawa na gruncie Ordynacji podatkowej, który stanowiłby o takim obowiązku. To w konsekwencji oznacza, że brak jest drogi postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Zdaniem sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy żądanie zgłoszone w skardze nie mieści się w ramach kognicji sądów administracyjnych, wyznaczonych w ramach art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. obowiązany był skargę odrzucić.