III SAB/Wa 66/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Czarkowski (sprawozdawca), sędzia WSA Jacek Kaute, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Prezydenta [...] W. w przedmiocie wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2021-2023 1) umarza postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Prezydenta [...] W. do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego od nieruchomości na 2022 r. i 2023 r. 2) oddala skargę w pozostałym zakresie.

W dniu 10 grudnia 2021 r. M.S. (zwany dalej "Skarżącym" lub "Stroną") i jego żona- G.S. nabyli lokal mieszkalny położony przy [...] o powierzchni 35,11 m2. Następnie w dniu 29 grudnia 2021 r. nabyli udział wynoszący 2/121 w lokalu niemieszkalnym (garażu) położonym przy [...]. W dniu 17 stycznia 2022 r. Skarżący wraz z żoną złożył do Prezydenta W. (zwanego dalej: "Prezydentem" lub "Organem") deklarację- informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 dotyczącą ww. lokali celem wydania przez Organ decyzji w zakresie podatku od nieruchomości. Pismem z dnia 24 sierpnia 2023 r. Skarżący wniósł ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w sprawie wydania przez Prezydenta W. decyzji ustalających wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2021, 2022, 2023 dotyczących opisanych wyżej lokali. Decyzjami z dnia [...] sierpnia 2023 r. Prezydent W. ustalił Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na 2022 i 2023 r. za ww. nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] września 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało ponaglenie M.S. za nieuzasadnione. W postanowieniu tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że organ podatkowy ma 3 lata na wydanie i doręczenie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, a jeżeli informacja o nieruchomościach i obiektach budowalnych nie zawiera wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego lub została złożona po terminie -5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Dodatkowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wyjaśniło, że wydanie decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości jest uprawnieniem organu podatkowego, a strona nie może zmusić organu do wykonania tej czynności. Dlatego też może dojść do sytuacji, że organ nie wyda decyzji ustalającej dane zobowiązanie podatkowe. Pismem z dnia 29 sierpnia 2023 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Organu w zakresie wydania decyzji podatkowej, wnosząc jednocześnie o zobowiązanie Organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz o zasądzenie od Prezydenta W. na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 6.000 zł. W skardze zawarto również wniosek o zwrot kosztów postępowania według norm przewidzianych. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że organ podatkowy pozostaje w bezczynności nie wydając decyzji podatkowej, zaś prowadzone postępowanie jest przewlekłe z przyczyn nieuzasadnionych okolicznościami. W ocenie Skarżącego jego sprawa z pewnością nie należy do skomplikowanych i jest możliwa do rozpatrzenia na podstawie złożonej deklaracji i rejestrów danych dostępnych dla organu z urzędu. Pomimo upływu 19 miesięcy nie została wydana w stosunku do niego oraz jego żony decyzja w zakresie podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że zarzuty podniesione przez Skarżącego są bezpodstawne. W uzasadnieniu swojego stanowiska Organ wskazał, że Skarżący nabył nieruchomości w grudniu 2021 r. Obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotowych nieruchomości, zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70, z późn. zm.) powstał dopiero 1 stycznia 2022 r. Prezydent W. nie mógł zatem wydać Skarżącemu decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w odniesieniu do w/w nieruchomości za rok 2021, a zatem skarga dotycząca bezczynności Organu w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ wskazał, że informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych obejmująca przedmioty opodatkowania została natomiast złożona przez Skarżącego i jego żonę w dniu 17 stycznia 2022 r., a zatem z przekroczeniem ustawowego terminu, wynikającego z art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wynoszącego 14 dni. Prezydent zaznaczył również, że złożona przez Skarżącego i jego żonę – G.S. informacja nie zawierała oznaczenia powierzchni odpowiadającej udziałowi w nieruchomości wspólnej (związanego zarówno z lokalem, jak i z garażem), tj. danych wymaganych na mocy art. 3 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W ocenie Organu brak w złożonej informacji kompletnych danych dotyczących przedmiotów opodatkowania uzasadnia wydłużenie czasu na wydanie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Organ podatkowy musiał bowiem podjąć czynności zmierzające do ustalenia danych dotyczących przedmiotów opodatkowania, które nie zostały wykazane przez podatnika w złożonej przez niego informacji. Organ zaznaczył, że w sprawie zostały wydane decyzje podatkowe za 2022 i 2023 rok, a ponaglenie zostało uznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. za nieuzasadnione. Na wypadek jednak uznania, że w sprawie miała miejsce bezczynność, Organ wniósł o uznanie, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Prezydent wyjaśnił, że powodem opóźnienia w nierozpatrzeniu sprawy była przede wszystkim pandemia COVID-19, która przyczyniła się do dużej absencji wśród pracowników. Nadto do opóźnienia przyczynił się brak wszystkich niezbędnych danych w informacji złożonej w niniejszej sprawie przez Skarżącego oraz G.S., co spowodowało, że Organ musiał we własnym zakresie dane te pozyskać i zweryfikować. Organ wniósł również o oddalenie skargi w zakresie żądania przyznania sumy pieniężnej. W ocenie Prezydenta nie zaistniały w niniejszej sprawie takie okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie Skarżącemu żądanej przez niego sumy pieniężnej. Decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego jest decyzją nakładającą obowiązek. Zwłoka organu podatkowego w doręczeniu decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego jest dla podatnika swoistą ulgą w postaci odroczenia terminu płatności podatku wynikającego z takiej decyzji. W ocenie Organu trudno również uznać, aby doręczenie decyzji w niniejszej sprawie w połowie 2023 r., a nie na początku 2022 r. było okolicznością, która powodowałaby szczególne dolegliwości dla Skarżącego. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie, po wniesieniu skargi, wydane zostały decyzje ustalające wysokość zobowiązania podatkowego za lata 2022-2023, dlatego koniecznym wydaje się umorzenie postępowania w sprawie zobowiązania Prezydenta W. do wydania tych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Jak stanowi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie do przepisu art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast zgodnie z art. 149 § 1b p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. W przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest ocena czy miała miejsce bezczynność w zakresie wydania decyzji ustalających wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2021, 2022 oraz 2023. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wyjaśniając podstawy prawne wskazać należy, że art. 125 § 1 O.p., stanowi, iż organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Art. 125 § 2 O.p., stanowi zaś że sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. Obowiązek szybkiego działania organów podatkowych skorelowany jest z obowiązkiem podejmowania działań wnikliwych, prowadzących do realizacji zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 O.p. Istotne znaczenie ma zatem zarówno wyczerpujące zbadanie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa materialnego, jak też sprawność w podejmowaniu czynności zmierzających do tego celu, aby postępowanie nie trwało nadmiernie długo. Wyjaśniając podstawy prawne niniejszego wyroku należy też wskazać, że w zakresie regulacji Ordynacji podatkowej może mieć miejsce "bezczynność". W orzecznictwie przyjmuje się, że o bezczynności organu można mówić wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego i określonego terminem obowiązku, nie załatwia sprawy, w określonej formie i w określonym czasie, będąc do tego właściwym z mocy stosownych przepisów. Instytucja skargi na bezczynność ma więc doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Nie można przypisać organowi bezczynności, gdy termin podjęcia czynności jeszcze nie upłynął. Rozstrzygając niniejszą sprawę należy mieć również na względzie stanowisko zawarte w wyroku NSA z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 1852/11, zgodnie z którym z art. 6 ust. 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru) nie wynika po stronie organu podatkowego wszczęcie postępowania podatkowego z art. 165 § 1 O.p. Informacja taka bowiem zrównana jest z deklaracją podatkową, o czym stanowi art. 3 pkt. 5 O.p. Gdy przepisy przewidują wszczęcie postępowania z urzędu, strona nie może skutecznie domagać się jego wszczęcia zarzucając bezczynność organu w tym zakresie. Złożenie deklaracji ( czy zrównanej z nią informacji, o której stanowi art. 6 ust. 6 u.p.o.l.) jest w takim przypadku wyrazem wiedzy i woli podatnika, co do przedmiotu opodatkowania i czynność ta nie stanowi wniosku o wszczęcie postępowania podatkowego. Stosownie do art. 21 § 5 O.p. informacja taka staje się jednym z elementów stanu faktycznego badanego przez organ podatkowy przed wydaniem decyzji ustalającej. Sąd w składzie niniejszym stanowisko powyższe w pełni popiera. Rekapitulując złożenie przez Stronę w dniu 17 stycznia 2022 r. deklaracji- informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 celem wydania przez Organ decyzji w zakresie podatku od nieruchomości nie wszczynało postępowania podatkowego. Tym samym nie można mówić o jakimkolwiek terminie, do którego upływu Organ zobowiązany był wydać decyzje. W konsekwencji nie doszło do bezczynności (przewlekłości) Organu. Tym samym skarga w tym zakresie ulegała oddaleniu zgodnie z art. 151 p.p.s.a W zakresie decyzji dotyczącej 2021 r. wskazać należy, że Skarżący nabył nieruchomości w grudniu 2021 r. Obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotowych nieruchomości, zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70, z późn. zm.) powstał dopiero 1 stycznia 2022 r. Prezydent W. nie mógł zatem wydać Skarżącemu decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości w odniesieniu do w/w nieruchomości za rok 2021. Tym samym skargę w tym zakresie również z tego powodu należało oddalić. W związku z oddaleniem skargi w powyższym zakresie Sąd nie zasądzić od Organu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd jednocześnie umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku), albowiem z akt sprawy wynika, że po wniesieniu skargi wydane zostały decyzje wymiarowe za lata 2022-2023. Oznacza to, że orzeczenie w tej kwestii byłoby bezprzedmiotowe. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.