III SAB/Wa 65/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w zakresie rozpoznania wniosku o zwrot nadpłaty i odsetek zabezpieczonych w prowadzonym postępowaniu zabezpieczającym postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej A. S. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Skarżąca: A.S. wniosła, za pośrednictwem pełnomocnika, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: organ lub Naczelnik US) w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot nadpłaty i odsetek zabezpieczonych w postępowaniu zabezpieczającym Z akt sprawy wynikało, że 14 września 2024 r. skarżąca złożyła do Naczelnika US pismo zatytułowane ,,wniosek o zwrot nadpłaty i odsetek". W treści wniosku wskazała, że w związku z uchyleniem decyzji będącej podstawą dokonania zabezpieczeń, zarządzenia zabezpieczenia, których dotyczy zawiadomienie z 16 sierpnia 2021 r. były nielegalne. W związku z tym zażądała wyjaśnienia, na jakiej podstawie zostały dokonane zajęcia oraz zażądała zwrotu zajętych kwot wraz z odsetkami. W odpowiedzi na wniosek Naczelnik US wskazał, że w poprzedniej korespondencji zostały wyjaśnione kwoty i sposób wyliczenia odsetek od środków zabezpieczonych w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym do majątku A.S.. Organ wyjaśnił, że postępowanie było prowadzone na podstawie zarządzeń zabezpieczeń z 8 kwietnia 2021 r. Pismem z 14 października 2024 r. zatytułowanym "ponaglenie" skarżąca wniosła o pilnie załatwienie swojego wniosku z 14 września 2024 r. Wskazała, że odpowiedź organu jest niepełna i lakoniczna. Pismem z 13 grudnia 2024 r. Naczelnik US udzielił odpowiedzi na pisma pełnomocnika z 14 października 2024 r. Organ wskazał, że prowadził postępowanie na podstawie zarządzeń zabezpieczeń z 8 kwietnia 2021 r. W toku prowadzonego postępowania, zawiadomieniem z 9 kwietnia 2021 r. organ dokonał zajęcia zabezpieczającego rachunku bankowego w S. S.A. Na powyższe zajęcie bank nie przekazał żadnych wpłat, pomimo ciążącego na nim obowiązku. Z informacji uzyskanych z banku wynika również, że skarżąca realizowała wielokrotnie z rachunków bankowych wypłaty uprzywilejowane, które powodowały zmianę wysokości środków zabezpieczonych na poczet zajęcia zabezpieczającego. Naczelnik US wyjaśnił, że w toku postępowania organ zawiadomieniem z 16 sierpnia 2021 r. dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu nadwyżki/nadpłaty podatku w Urzędzie Skarbowym W.. Organ dodał, że wbrew twierdzeniom skarżącej na dzień uchylenia zajęcia zabezpieczającego salda rachunków bankowych prowadzonych przez bank wynosiły łącznie 75.000 zł i bank nie dokonał zabezpieczenia całej kwoty objętej zawiadomieniem z 9 kwietnia 2021 r. W powołanej we wstępie skardze skarżąca wskazała, że 14 sierpnia 2024 r. złożyła do Naczelnika US wniosek o zwrot nadpłaty i odsetek, a następnie- 14 października 2024 r. ponaglenie od powyższego wniosku. Do dnia dzisiejszego wniosek nie został rozpatrzony. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a."), ewentualnie o jej oddalenie. Organ wskazał, że organy działały w niniejszej sprawie zgodnie z przepisami prawa, a podnoszone przez stronę zarzuty są bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został zaś określony w art. 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych reguluje art. 3 P.p.s.a., zgodnie z którym, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 P.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na (art. 3 § 2 P.p.s.a.): 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a P.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Katalog rozstrzygnięć organu, które podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, zawarty w powołanych wyżej przepisach, ma charakter zamknięty. Zaskarżenie aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 § 2, § 2a i § 3 P.p.s.a. oznacza, że zainicjowana przez dany podmiot sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego i skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając na uwadze tak określony zakres właściwości sądów administracyjnych, stwierdzić należy, że objęta skargą bezczynność nie mieści się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych wymienionym w ww. przepisie. Z bezczynnością organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Zaznaczyć przy tym należy, iż skarga na bezczynność organu dopuszczalna jest tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Innymi słowy skarga na bezczynność organu przysługuje w sytuacji, w której zobligowany jest on do wydania aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i pomimo ciążącego na nim obowiązku pozostaje w zwłoce. Tym samym nie każda sprawa dotycząca bezczynności organu administracji publicznej podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Z właściwych przepisów prawa materialnego wynikać musi upoważnienie organu do wydania w sprawie objętej skargą na bezczynność jednego z aktów, na które przysługuje następnie skarga do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu skarga nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu. W niniejszej sprawie nie toczy się żadne postępowanie, w którym można by było stwierdzić bezczynność organu (czy też przewlekłe prowadzenie postępowania). Podkreślić należy, że organ pismem z 11 października 2024 r., a zatem dwa miesiące wcześniej niż wniesienie skargi w tej sprawie udzielił skarżącej informacji – odpowiedzi na jej wniosek o zwrot nadpłaty i odsetek od kwot zabezpieczonych. Co istotne, żaden przepis prawa nie nakładał na organ obowiązku wszczęcia postępowania i wydania aktu lub podjęcia czynności w odpowiedzi na wniosek skarżącej z 14 września 2024 r. Organ wyczerpująco odpowiedział na pytanie skarżącej oraz wyjaśnił, że zajęć rachunków dokonano na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nadto, skarga na bezczynność nie służy kwestionowaniu prawidłowości dokonanych zajęć (np. zajęcia rachunków), a takie właśnie argumenty podniosła skarżąca. W świetle powyższego należy uznać, iż skarga wniesiona do Sądu przez skarżącą podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem nie toczy się żadne postępowanie w toku którego organ pozostaje bezczynny. Skarga na bezczynność w okolicznościach niniejszej sprawy jest zatem niedopuszczalna. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w postanowieniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (pkt 2 sentencji postanowienia).