III SAB/Wa 63/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Góra - Błaszczykowska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. sp. j. z siedzibą w W. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług za kwiecień 2012 roku postanawia 1. odrzucić skargę 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych)

Postanowieniem z [...] lipca 2016r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. przedłużył termin dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za kwiecień 2012 r. wykazanego przez Skarżącą – S. Sp. j., do czasu zakończenia postępowania podatkowego. Stosując się do pouczenia zamieszczonego w postanowieniu (o braku przysługującego zażalenia) Skarżąca pismem z 25 lipca 2016 r. wezwała Naczelnika Urzędu Skarbowego do usunięcia naruszenia prawa. Skarżąca pismem z dnia 22 marca 2016 r. wniosła skargę na powyższe postanowienie. Pismem z 18 sierpnia 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował Skarżącą, że kwestia zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym zostanie rozstrzygnięta w postępowaniu podatkowym. Postanowieniem z 27 grudnia 2016r. sygn. III SA/Wa 3288/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2016 r. sygn. I FPS 2/16, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, wniesione przez Skarżącą wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 25 lipca 2016r. organ drugiej instancji rozpoznana jako złożone w terminie zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] lipca 2016 r. Pismem z 26 września 2016 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług za kwiecień 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Naczelny Sąd Administracyjny w pkt-cie 6.18 uchwały z dnia 24 października 2016 r., sygn. I FPS 2/16 stwierdził, że stosując tę uchwałę, w imię tzw. zasady nieszkodzenia błędnym pouczeniem (art. 214 Op) i urzeczywistnienia prawa do sądu, rozumianego jako prawo do odpowiednio ukształtowanej procedury oraz prawo do uzyskania wyroku w rozsądnym terminie, należy zaakceptować dopuszczalność traktowania złożonych w odpowiednim terminie wezwań do usunięcia naruszenia prawa (w trybie art. 52 § 3 P.p.s.a.), jako terminowo złożonych już zażaleń, które powinny podlegać przekazaniu organowi drugiej instancji (dyrektorowi izby skarbowej) do rozpatrzenia. Negatywne skutki związane z niejasnością sytuacji prawnej jednostek nie powinny bowiem obciążać ich samych, bądź prowadzić do konieczności uruchamiania przez nie kolejnych procedur, których jedynym celem byłoby przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Wynikające z art. 214 Op sformułowanie "nieszkodzenie stronie" trzeba w realiach takich spraw, jak niniejsza, rozumieć jako wyeliminowanie ujemnych skutków dla strony, spowodowanych zastosowaniem się do błędnego pouczenia udzielonego przez naczelnika urzędu skarbowego. W sprawie o sygn. III SA/Wa 3288/16 ze skargi S. sp. j. z siedzibą w W. (ta sama strona jak w niniejszej sprawie) skarga na postanowienie z [...] lipca 2016 r., w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu VAT za kwiecień 2012 r. została odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z 27 grudnia 2016 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że strona skarżąca kierując się wadliwym pouczeniem podanym w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego (o braku zażalenia, zamiast o przysługującym zażaleniu jak wskazuje uchwała) wniosła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zatem Sąd nie może rozpoznać skargi, która nie została poprzedzona wyczerpaniem przez stronę skarżącą właściwego trybu zaskarżenia postanowienia w administracyjnym toku instancji. Skarga zatem jest przedwczesna. Sąd wskazał jednak, iż w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, wniesione przez stronę skarżącą wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 25 lipca 2016 r. organ drugiej instancji rozpozna jako złożone w terminie zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] lipca 2016 r. W niniejszej sprawie ta sama strona skarżąca wniosła skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług za kwiecień 2012 r. W skardze podniosła, że wniesienie skargi poprzedzało ponaglenie (mimo tytułu pisma "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa") z 25 lipca 2016 r. Wobec tego strona skarżąca uznała, że wyczerpała wszystkie środki zaskarżenia służące jej przed organami administracji. Nie można jednak uznać, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało wniesione w "trybie bezczynności", zostało ono wniesione wskutek błędnego pouczenia organu na postanowienie w przedmiocie przedłużenia terminu do zwrotu VAT. I zgodnie ze wskazaniem NSA w uchwale zostało uznane za zażalenie wniesione w terminie na to postanowienie. Jak wynika z akt sprawy organ drugiej instancji (do czasu złożenia przez spółkę niniejszej skargi) nie rozpatrywał zażaleń od postanowień organu pierwszej instancji dotyczących przedłużenia terminów zwrotu VAT. Natomiast zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze z., dalej: "P.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub rzecznik Praw dziecka. Stosownie natomiast do art. 52 § 2 P.p.s.a., a przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W rezultacie spółka będzie uprawniona kwestionować legalność przedłużenia terminów zwrotu VAT nie w skargach dotyczących bezczynności w toku kontroli ale w skargach na ostateczne rozstrzygnięcia organu drugiej instancji w kwestii przedłużenia zwrotu VAT. Zatem, na obecnym etapie, skarga jest przedwczesna, została bowiem złożona nim doszło do wydania przez organ drugiej instancji rozstrzygnięcia w przedmiocie postanowień organu pierwszej instancji o przedłużeniu terminów zwrotu VAT. Natomiast złożenie skargi w przedmiocie bezczynności lub przewlekłości możliwe będzie dopiero w przypadku bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania w rozpatrywaniu zażalenia. Ponadto, w sprawie nie można przyjąć, że odrzucenie skargi ograniczy stronie, w jakikolwiek sposób prawo do sądu. Prawo to zostaje jedynie przesunięte w czasie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę Skarżącej, jako wniesioną przed wyczerpaniem właściwego toku instancji przed organami podatkowymi, a zatem przedwczesną, i orzekł o zwrocie wpisu w oparciu o treść art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.