III SAB/Wa 28/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w przedmiocie tytułu egzekucyjnego Ministra Finansów postanawia 1. zwolnić stronę od wpisu od skargi; 2. odmówić przyznania stronie prawa pomocy w pozostałym zakresie;

J. K. (dalej jako strona lub skarżący), na urzędowym formularzu PPF z 13 czerwca 2014 r, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że od 1 marca 2013 r jest osobą bezrobotna, bez prawa do zasiłku obecnie. W tej samej sytuacji znajduje się jego żona. Ma na utrzymaniu dziecko ([...] miesięcy), jest także zobligowany do uiszczania alimentów na podstawie wyroku z 2008 r. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem ([...] miesięcy). Jedyny dochód to zasiek rodzinny w wysokości 77 zł. Do formularza PPF strona załączyła zaświadczenie z urzędu pracy, zestawienie kwot składek na ubezpieczenie społeczne, decyzja o uznaniu za osobę bezrobotna i odmowie przyznania zasiłku z 15 maja 2014 r, decyzja o przyznaniu zasiłku rodzinnego na 5 lat w kwocie 77 zł, wyrok o podwyższeniu kwoty alimentów na rzecz dwóch córek, Wykonując wezwanie referendarza sądowego z 18 czerwca 2014 r skarżący poinformował o tym, że: jest w złej sytuacji finansowej; - musi płacić alimenty na dzieci. Nadto oświadczył, że nie posiada innych źródeł utrzymania od tych, które wymienił. W piśmie z 27 czerwca 2014r skarżący wskazał, że źródłami jego utrzymania są: dodatek mieszkaniowy, dodatek energetyczny, wsparcie finansowe od mamy. Poinformował, ze nie posiada rachunku bankowego, co zostało ustalone w postepowaniu egzekucyjnym. Przekazał wyciąg z rachunku bankowego żony. Skarżący, w piśmie z 1 lipca 2014 r , jako wydatki z okresu trzech miesięcy, wskazał: - opłaty mieszkaniowe (ok 500 zł); - żywność (ok 500 zł); - alimenty (ok 1200 zł); - inne (pieluchy, mleko – ok 200 zł). Dochodami skarżącego są: zasiłek rodzinny (77 zł); - dodatek mieszkaniowy (305,52 zł); - dodatek energetyczny (15,77 zł); - wynagrodzenie zony za pracę (za marzec, kwiecień, luty – średnio 1050 zł); - wsparcie finansowe od matki skarżącego, która pożycza lub dokłada do alimentów (900- 1000 zł miesięcznie). Skarżący przekazał ksero decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, energetycznego, wyciąg z rachunku bankowego żony, wzmiankowane w rozmowie telefonicznej zaświadczenia z US o dochodzie (9577 zł i 15 106,66 zł), Pit-37 skarżącego za 2013 r (9358 zł) oraz zony (15106 zł); wezwanie do MUP, decyzje dla skarżącego w sprawie ustalenia zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. o prawo pomocy w zakresie częściowym. Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpisy od skargi w wysokości 100 zł. Zdolność do uiszczenia pozostałych kosztów sądowych, tj. potencjalnie wymagalnych, należy badać z każdorazowym uwzględnieniem sytuacji finansowej strony w momencie wystąpienia kosztów, ponieważ sytuacja majątkowa strony może zmieniać się w czasie (choćby w wyniku podjęcia zatrudnienia). Stąd rozstrzygnięcie o zakresie wniosku wyrażone w sentencji. Referendarz sądowy uznał oświadczenia skarżącego za rzetelne i deklaracje co do stanu majątkowego – za rzetelne. Świadczy o tym porównanie zadeklarowanych kwot w formularzu i pismach odręcznie sporządzanych z wartościami wynikającymi z przekazanych dokumentów urzędowych oraz zawartych w aktach administracyjnych sprawy, jak też uzyskanych bezpośrednio o skarżącego. Niekwestionowane w sprawie są następujące okoliczności: - skarżący nie ma stałej pracy; - jest zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych w wysokości 1200 zł; - jest zobowiązany do zaspokojenia potrzeb życiowych małego dziecka ([...] miesięcy); - jego żona, po powrocie z urlopu macierzyńskiego, utraciła stałe zatrudnienie; - sytuacja życiowa strony zyskała zrozumienie organów administracji, co znalazło odzwierciedlenie w decyzjach ustalających dodatek mieszkaniowym, energetyczny oraz rodzinny; skarżący korzysta z nieustającej pomocy swojej matki, pomagającej mu na regulowanie należności z tytułu alimentów. Już powyżej wymienione okoliczności uzasadniają przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie wyrażonym w sentencji. Ocena ta została wzmocniona przez zestawienie braku wystarczających dochodów gospodarstwa domowego z spoczywającym na skarżącym obowiązku zaspokajania nie tylko roszczeń alimentacyjnych ale także zaspokajania potrzeb życiowych małego dziecka. Referendarz sądowy nie miał podstaw by zakwestionować, w obliczu wyszczególnionych zmiennych, sposobu wyliczenia pozostających skarżącemu i jego żonie środków na życie. Referendarz sądowy uznał też, w obliczu licznych zobowiązań rodzinnych skarżącego, że skarżący ma ograniczone możliwości natychmiastowego uzyskania dodatkowych środków z prac dorywczych w celu pokrycia wymagalnych kosztów sadowych. Nie jest okolicznością uzasadniającą odmowę przyznania prawa pomocy posiadanie ograniczonych środków (ok 1000 zł) przez żonę skarżącego, a to z uwagi na utratę przez nią stałego zatrudnienia i konieczność zaspokojenia środków na podtrzymanie egzystencji – swojej i dziecka. Stąd wątpliwości mogące wynikać ze sposobu przestawienia zestawień uzyskiwanych przez stronę dochodów i wydatków, jak też braki w zakresie wyjaśnień, co do rodzaju podejmowanych działań zarobkowych, nie są okolicznością uzasadniającą odmowę przyznania prawa pomocy na tym etapie postępowania. Referendarz sądowy wskazuje tu, że uiszczenie wpisu od skargi – problematyczne dla strony z uwagi na wzmiankowane okoliczności – warunkuje rozpoznanie skargi strony przez Sąd i – w konsekwencji – dostęp strony do Sądu. Mając powyższe na uwadze należało, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzec jak w sentencji.