III SAB/Wa 22/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Jacek Kaute po rozpoznaniu w dniu 5 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.S. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. w przedmiocie rozpoznania ponaglenia w postępowaniu zabezpieczającym p o s t a n a w i a: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz A.S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prowadził do majątku A. S. (dalej: "Skarżąca" lub "Strona") postępowanie zabezpieczające na podstawie własnych zarządzeń zabezpieczenia z [...] września 2020 r. nr od [...] do [...], wystawionych na podstawie decyzji z [...] września 2020 r. nr [...], obejmujących zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług odpowiednio za: 11/2017 r., 2/2018 r., 3/2018 r., na łączną kwotę należności głównych oraz odsetek za zwłokę w wysokości 111.460,00 zł. Odpisy ww. zarządzeń zabezpieczenia zostały doręczone Skarżącej 6 października 2020 r. Pismem z 13 października 2020 r., pełnomocnik Strony M. S. wniósł (w tym samym dniu), zarzuty do postępowania zabezpieczającego, na podstawie art. 33 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 132, z póżn. zm., dalej "u.p.e.a."), które Naczelnik Urzędu Skarbowego W., postanowieniem z [...] lutego 2021 r. nr [...], oddalił. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi Strony 19 lutego 2021 r. Postanowieniem z [...] marca 2021 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 144 w zw. z art. 132 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm., dalej "k.p.a.") Naczelnik Urzędu Skarbowego W. , po zapoznaniu się z żaleniem Strony z 26 lutego 2021 r., uchylił w całości postanowienie z [...] lutego 2021 r. nr [...], w przedmiocie oddalenia zarzutów i uznał za zasadny zarzut nieistnienia obowiązku wniesiony na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi Strony 15 marca 2021 r. i nie zostało zaskarżone, zatem stało się ostateczne w administracyjnym toku instancji. Pismem z 28 grudnia 2024 r., pełnomocnik Skarżącej, wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o przesłanie postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie ww. zarządzeń zabezpieczenia z uwagi na wniesione zarzuty, a w przypadku braku wydania postanowienia, o udzielenie wyjaśnień ww. zakresie, z podaniem przyczyny i podstawy prawnej. Pismem z 28 stycznia 2025 r. nr 1434-SEE-2.7113.9603751.25.RK (doręczonym pełnomocnikowi Strony w tym samym dniu), Naczelnik Urzędu Skarbowego W. udzielił odpowiedzi na wniosek z 28 grudnia 2024 r. W odpowiedzi na pismo organu egzekucyjnego, pełnomocnik Skarżącej, pismem z 2 lutego 2025 r., wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o udzielenie informacji w zakresie prawidłowości zajęcia środków w postępowaniu zabezpieczającym, w związku z uchyleniem decyzji z [...] września 2020 r. nr [...] i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. Odpowiedzi na ww. wniosek Naczelnik Urzędu Skarbowego W. udzielił pismem z 3 marca 2025r. nr 1434-SEE-2.7113.9603751.2.25.RK, doręczonym pełnomocnikowi Strony w tym samym dniu. Dnia 27 lutego 2025 r. pełnomocnik Strony wniósł, bezpośrednio do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., ponaglenie na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. , w którym wskazał, że 13 października 2020 r. wniósł zarzuty do postępowania zabezpieczającego prowadzonego na podstawie ww. zarządzeń zabezpieczenia. Do dnia wniesienia ponaglenia Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nie wydał postanowienia, na podstawie art. 56 § 3 w zw. z art. 35 § 1 u.p.e.a., w przedmiocie zawieszenia postępowania zabezpieczającego, z uwagi na wniesione zarzuty. Pełnomocnik wniósł o stwierdzenie bezczynności organu z rażącym naruszeniem art. 37 § 6 pkt 1 k.p.a., a także realizację art. 37 § 6 pkt 2 lit. a) i b) oraz art. 38 k.p.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., przy piśmie z 5 marca 2025 r. nr 1401-IEE2.033.8.2025.2.PK, przekazał ponaglenie z 27 lutego 2025 r. do organu egzekucyjnego celem ustosunkowania się do podniesionych w nim zarzutów i przekazania akt sprawy. Ponaglenie wraz z aktami sprawy, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. przekazał Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w W. przy piśmie z 12 marca 2025 r. nr 1434-SEE-1.7113.367.2025.KPA (wpływ do Izby – 13 marca 2025 r.), celem rozpatrzenia zgodnie z właściwością. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., postanowieniem z [...] marca 2025 r. nr [...], uznał ponaglenie z 27 lutego 2025 r. za bezzasadne, w związku z wydaniem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. ostatecznego postanowienia w przedmiocie zarzutów nr [...] z [...] marca 2021 r. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi Strony 31 marca 2025 r. Pismem z 28 marca 2025 r., pełnomocnik Strony wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., polegającą na nierozpatrzeniu, do dnia wniesienia skargi, ponaglenia z 27 lutego 2025 r. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w sprawie wydania postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania zabezpieczającego. Pełnomocnik Skarżącej wskazał, że 27 lutego 2025 r. wniósł do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. ponaglenie na Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Ponaglenie zostało wniesione niewłaściwie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., a nie do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. , zatem zostało przekazane do organu egzekucyjnego 5 marca 2025 r. Pełnomocnik Skarżącej wskazał, iż mimo ustawowych terminów ponaglenie, do dnia wniesienia skargi, nie zostało rozpatrzone. Pełnomocnik Strony wniósł o stwierdzenie bezczynności Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie go do rozpatrzenia ponaglenia, zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz Skarżącej sum pieniężnych w wysokości połowy określonej w art. 154 § 7 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, z późn. zm., dalej "P.p.s.a."), zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a., w związku z bezczynnością i przewlekłością Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., do realizacji art. 38 k.p.a. oraz art. 142 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm., dalej "O.p."), dotyczących odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej przepisami prawa pracowników organu podatkowego oraz do przekazania Stronie informacji publicznej w tej sprawie oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wniósł o odrzucenie skargi z 28 marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga podlega odrzuceniu ze względu na jej niedopuszczalność. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z powyższego wynika, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna w ściśle określonych przypadkach: jeśli bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, albo też bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W kontekście powyższego, Sąd zauważa w tym miejscu, że przedmiotem skargi jest bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. w sprawie rozpatrzenia ponaglenia z 27 lutego 2025 r. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w sprawie niewydania postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania zabezpieczającego. Sąd zauważa w tym miejscu, że złożenie ponaglenia umożliwia złożenie skargi do sądu w sprawie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie głównej, bowiem prowadzi do realizacji wymogu z art. 53 § 2b P.p.s.a. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 2897/19). Wniesienie ponaglenia nie może być zatem traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 16 sierpnia 2019 r., sygn. akt III SAB/Gd 47/19 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 65/13). W wyniku rozpatrzenia ponaglenia organ wydaje postanowienie, na które nie służy zażalenie, a zatem nie jest dopuszczalna skarga do sądu administracyjnego zarówno na to postanowienie, jak i na bezczynność lub przewlekłość organu wyższego stopnia w wydaniu tego postanowienia, czyli w zakresie rozpatrzenia ponaglenia. W sytuacji zaś, gdy strona nie zgadza się z wydanym przez organ wyższego stopnia postanowieniem lub też postanowienie takie przez organ wyższego stopnia nie zostaje wydane, może ona złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organu, którego bezczynności (przewlekłego działania) dotyczyło wniesione uprzednio ponaglenie. Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że w sprawie bezczynności w przedmiocie rozpoznania ponaglenia skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Skarga bowiem jest dopuszczalna jedynie w przypadkach, w których bezczynność dotyczy spraw, w których wydawane są postanowienia, na które przysługuje zażalenie albo kończące postępowanie, jak również rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.). Postanowienie wydane w sprawie ponaglenia nie mieści się także w pkt 9 tego przepisu (bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej), bowiem punkt ten dotyczy innych aktów lub czynności, niż te wprost wyliczone w pkt 1-3 analizowanego przepisu, a ponadto postanowienie w sprawie ponaglenia nie jest aktem dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza, że skoro postanowienie dotyczące ponaglenia nie jest orzeczeniem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, to niedopuszczalna jest również skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania bądź bezczynność w sprawie rozpatrzenia ponaglenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 866/19, dostępne w CBOSA). Wobec powyższego skarga do sądu administracyjnego na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. dotycząca rozpatrzenia ponaglenia Skarżącej podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Ze względu na powyższe przedmiotowa skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W takiej sytuacji, stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uiszczony wpis podlegał zwrotowi.