III SAB/Wa 2/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Kaute po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Radę Gminy M. w sprawie rozpoznania skargi na działania pracowników gminy w sprawie postępowania w zakresie podatku od nieruchomości postanawia 1. odrzucić skargę 2. zwrócić kwotę 100 złotych (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi

W dniu 8 października 2021 r. na podstawie art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021, poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") J.B. (dalej: "Skarżąca") wniosła do Rady Gminy M. skargę na sposób przeprowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości. Pismem z tego samego dnia Skarżąca wniosła również o uchylenie decyzji ostatecznej Wójta Gminy M. oraz o stwierdzenie nieważności decyzji. Decyzjami z [...] października 2021 r. (5 sztuk) Wójt Gminy M. uchylił wskutek wznowienia postępowania decyzje Wójta Gminy M. w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2017-2021 r. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku Skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego [...] wystawionego przez Wójta Gminy M. Pismem z dnia 22 marca 2022 r. Skarżąca na podstawie art. 35 § 1 pkt 1 k.p.a. wniosła ponaglenie na bezczynność Rady Gminy M. w sprawie skargi skierowanej do Wójta Gminy M. Pismem z dnia 17 maja 2022 r. Wojewoda [...] stwierdził m.in., że procedura związana z rozpatrzeniem pisma Skarżącej przeprowadzona została w sposób wadliwy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zarzuciła przewlekłe prowadzenie postępowania powołując się m.in. na art. 35 § 1-3 k.p.a. Skarżąca wskazała na przewlekłe prowadzenie postępowania Rady Gminy M. i bezpodstawny brak rozpatrzenia złożonej przez Skarżącą skargi, co do sposobu wykonania zadań przez pracowników Wójta Gminy M. Zdaniem Skarżącej Organ prowadził sprawę opieszale i z naruszeniem wynikających z procedury administracyjnej terminów załatwienia sprawy. Za taką oceną, zdaniem Skarżącej przemawia przede wszystkim bezsporna bezczynność organu w trakcie rozpatrywania odwołań od decyzji w sprawie naliczenia podatku, kiedy to Urząd Gminy M., pomimo posiadania wszelkich niezbędnych informacji, przerzucił na Skarżącą odpowiedzialność za udowodnienie, że nie jest właścicielem nieruchomości, za które wskazany podatek od nieruchomości został naliczony. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy M. wniosła o odrzucenie lub oddalenie skargi z uwagi na to, że Skarżąca złożyła skargę na działanie pracowników Urzędu Gminy M. i z tego względu sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. W rozpoznawanej sprawie skarga podlega odrzuceniu, bowiem przedmiot zaskarżenia nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Podnieść należy, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, zwanej dalej: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Na zasadzie art. 3 § 2a P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Natomiast art. 3 § 3 P.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Powyższe unormowania wyznaczają zakres kognicji sądów administracyjnych, wyjaśniając jakie działania organów administracji publicznej i w jakim przedmiocie bezczynność tych organów może być zaskarżona do sądu administracyjnego. Tym samym, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony. Objęte są nią jedynie działania administracyjne albo ich brak, wskazane w ustawie. Przedstawiony katalog ma charakter zamknięty, co ma tę konsekwencję, że wniesienie skargi wykraczającej poza ten zakres oznacza, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co skutkuje jej odrzuceniem jako niedopuszczalnej, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Mając natomiast na uwadze stawiane w skardze do Sądu zarzuty dotyczące nienależytego wykonywania obowiązków przez pracowników Urzędu Gminy M., to w tym zakresie wniesioną skargę zakwalifikować należy jako skargę, o której mowa w przepisach Działu VIII k.p.a., dotyczącego skarg i wniosków. Stosownie do treści art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga tego rodzaju jest szczególnym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, zawierającym zarzut wadliwej działalności organu lub jego pracownika. Uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną w postaci zawiadomienia o załatwieniu sprawy (art. 237 § 3 k.p.a.). W myśl art. 228 k.p.a. skargi składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia. Natomiast właściwość tych organów określa art. 229 oraz 230 k.p.a. Postępowanie skargowe normowane przepisami Działu VIII k.p.a. prowadzone jest wyłącznie przez organy administracji publicznej. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie jest wydawany akt administracyjny ani dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej o charakterze władczym. Przepisy Działu VIII k.p.a. nie przewidują kontroli sądów administracyjnych w sprawach objętych tymi regulacjami. Z powyższych względów w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. (por. postanowienia Naczelnego Sadu Administracyjnego: z 25 lutego 2009 r., sygn. II OSK 241/09; z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2849/15, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast nawet jeżeliby przyjąć, że Skarżąca złożyła skargę na przewlekłość postępowania w zakresie podatku od nieruchomości – z czym jednak Sąd się nie zgadza – to w takim wypadku skarga również podlegałaby odrzuceniu bowiem zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21 skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W niniejszej natomiast sprawie postępowanie w zakresie podatku od nieruchomości zostało w stosunku do Skarżącej zakończone. Decyzjami z [...] października 2021 r. (5 sztuk) Wójt Gminy M. uchylił wskutek wznowienia postępowania decyzje Wójta Gminy M. w sprawie ustalenie wymiaru podatku od nieruchomości za 2017-2021 r. Natomiast postanowieniem z dnia [...] listopada 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku Skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego [...] wystawionego przez Wójta Gminy M. W tym stanie rzeczy skarga podlegała odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W myśl tego przepisu sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi Sąd, w punkcie 2 sentencji postanowienia, orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a.