III SAB/Wa 14/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Asesor WSA Agnieszka Sułkowska po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W.w sprawie rozpoznania ponaglenia w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a: odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącej A. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

A. S. (dalej jako: "skarżąca" lub "strona") wniosła do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "Dyrektor IAS") w sprawie rozpoznania ponaglenia w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych. Z akt sprawy wynika, że 25 marca 2025 r. do Dyrektora IAS wpłynęło ponaglenie z 18 marca 2025 r., które w imieniu skarżącej wniósł jej pełnomocnik – M. S. Strona domagała się w nim stwierdzenia bezczynności Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku skarżącej z 29 grudnia 2024 r. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku dochodowym za 2021 r. wraz z odsetkami. Pismem z 3 kwietnia skarżący wniósł skargę na bezczynność Dyrektora IAS w sprawie rozpoznania ponaglenia z 18 marca 2025 r. Ponadto pismem z 3 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł ponaglenie do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (przekazane przez Dyrektora IAS pismem z 10 kwietnia 2025 r.). W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie wskazując, że 7 kwietnia 2025 r. wydał postanowienie, w którym uznał ponaglenie za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu ze względu na jej niedopuszczalność. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z powyższego wynika, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna w ściśle określonych przypadkach: jeśli bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, albo też bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Jeśli organ administracji powinien załatwić sprawę w formie postanowienia, to jedynie w przypadku postanowień, na które służy zażalenie, kończących postępowanie lub rozstrzygających sprawę co do istoty, przysługiwać będzie stronie prawo do złożenia skargi do sądu na takie postanowienie. Oznacza to w konsekwencji, że z uwagi na treść art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. tylko w przypadku spraw, które powinny zakończyć się postanowieniem podlegającym kontroli sądu administracyjnego, przysługiwać będzie skarga na bezczynność organu. W kontekście powyższego, Sąd zauważa, że przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność w przedmiocie rozpoznania ponaglenia skarżącej z 18 marca 2025 r., w którym strona domagała się stwierdzenia bezczynności Naczelnika US w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku skarżącej z 29 grudnia 2024 r. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku dochodowym za 2021 r. wraz z odsetkami. Przedmiotowe ponaglenie wpłynęło do Dyrektora IAS 25 marca 2025 r. W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383, dalej: "o.p."), stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy we właściwym terminie ani w terminie ustalonym na podstawie art. 140 o.p. Stosownie do art. 141 § 1 pkt 1-3 o.p. ponaglenie wnosi się do organu podatkowego wyższego stopnia, a do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej albo dyrektora izby administracji skarbowej. Choć przepis art. 141 § 2 o.p. nie określa, w jakiej formie powinien działać organ podatkowy rozpatrujący ponaglenie, to właściwą formą jest w tym przypadku postanowienie. Jest to postanowienie zaliczane do grupy aktów administracyjnych wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych, incydentalnych kwestii wynikających w toku tego postępowania, a nie aktów rozstrzygających o istocie sprawy. Postanowienie to nie kończy postępowania w sprawie, jak również nie przysługuje na nie zażalenie. Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. wydane na tle przepisów k.p.a. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lipca 2018 r., sygn. I OSK 2170/18 oraz z 16 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2447/20, dostępne w CBOSA). Ponadto postanowienie takie nie stwarza po stronie adresata jakichkolwiek uprawnień czy obowiązków, a tym samym nie kwalifikuje się do kategorii aktów, o których mowa wpkt 4 art. 3 § 2 p.p.s.a. (zob. Etel Leonard (red.), Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, komentarz do art. 141 o.p.). Złożenie ponaglenia umożliwia złożenie skargi do sądu w sprawie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie głównej, bowiem prowadzi do realizacji wymogu z art. 53 § 2b p.p.s.a. (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 2897/19, dostępne w CBOSA). Wniesienie ponaglenia nie może być zatem traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 16 sierpnia 2019 r., sygn. akt III SAB/Gd 47/19 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 65/13). W wyniku rozpatrzenia ponaglenia organ wydaje postanowienie, na które nie służy zażalenie, a zatem nie jest dopuszczalna skarga do sądu administracyjnego zarówno na to postanowienie, jak i na bezczynność lub przewlekłość organu wyższego stopnia w wydaniu tego postanowienia, czyli w zakresie rozpatrzenia ponaglenia. W sytuacji zaś, gdy strona nie zgadza się z wydanym przez organ wyższego stopnia postanowieniem lub też postanowienie takie przez organ wyższego stopnia nie zostaje wydane, może ona złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organu, którego bezczynności (przewlekłego działania) dotyczyło wniesione uprzednio ponaglenie. Powyższe prowadzi zatem do wniosku, że w sprawie bezczynności w przedmiocie rozpoznania ponaglenia skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Skarga bowiem jest dopuszczalna jedynie w przypadkach, w których bezczynność dotyczy spraw, w których wydawane są postanowienia, na które przysługuje zażalenie albo kończące postępowanie, jak również rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Postanowienie wydane w sprawie ponaglenia nie mieści się także w pkt 9 tego przepisu (bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej), bowiem punkt ten dotyczy innych aktów lub czynności, niż te wprost wyliczone w pkt 1-3 analizowanego przepisu, a ponadto postanowienie w sprawie ponaglenia nie jest aktem dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podsumowując: skoro postanowienie dotyczące ponaglenia nie jest orzeczeniem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, to niedopuszczalna jest również skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania bądź bezczynność w sprawie rozpatrzenia ponaglenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 866/19, dostępne w CBOSA). Wobec powyższego skarga do sądu administracyjnego na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. dotycząca rozpatrzenia ponaglenia strony skarżącej podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Już tylko na marginesie Sąd zauważa, że jak wynika z dokumentów przedłożonych przez organ, ponaglenie to zostało załatwione po upływie 13 dni od dnia jego wpływu do organu. Ze względu na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skargę odrzucił. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ----------------------- Sygn. akt III SAB/Wa 14/25 #